هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   189   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

وضعیت مناطق تهران در زلزله

گروه ساختوساز: زلزله تهدیدی قدیمی و همیشگی برای پایتخت محسوب میشود؛

حتی تصورش هم ترسناک است؛ نفسهایی که بهسختی کشیده میشود، دست و پایی که زیر سنگینی آوار قادر به تکان دادنش نیستی، فکر آنکه کدامیک از عزیزانت هنوز نفس میکشد و زمان، زمانی که انگار خشکش زده و سنگینیاش وزن آوارها را بیشتر میکند. حتی تصورش هم ترسناک است که زلزلهای پایتخت را بلرزاند و زنده زیر آوار بمانی چون با وسعت و جمعیت شهر تهران شاید آواربرداری ماهها زمان ببرد. درحالیکه پس از وقوع زلزله احتمال حوادث دیگر مانند نشست زمین، ترکیدگی لولههای گاز ، آب و... نیز وجود دارد و این بدان معناست که بحران گسترده خواهد شد و مدیریت چنین بحرانی بهسختی امکانپذیر است. زلزله کابوس بسیاری از شهروندان تهرانی است. کابوسی که اگر به واقعیت بدل شود حداقل 14 هزار هکتار از بافت شهری را که ناپایدار است به تلی از خاک تبدیل میکند.

محلههای مقاوم پایتخت در برابر زلزله

با وجود سه گسل اصلی شمال، شرق و گسل ری در جنوب کمتر قسمتی از پایتخت را میتوان یافت که در فاصلهای مناسب از این سه گسل باشد. گسل شمال تهران از لشکرک و سوهانک شروع میشود و تا فرحزاد و حصارک و از آنجا به سوی غرب امتداد مییابد. این گسل در مسیر خود، نیاوران، تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر میگیرد.

گسل ری در جنوب تهران نیز که در صورت فعالیت پرتلفاتترین گسل کشور است از جاده خاوران شروع و با گذر از دولتآباد و حرکت روی جاده کمربندی تهران در حدنصاب کورههای آجرپزی چهاردانگه پایان مییابد. گسل شرق نیز که توانایی قویترین زلزله را داراست از شرق به تهران واردشده و با گذر از اراضی سرخهحصار و حرکت روی بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سیدخندان امتداد مییابد. جالب اینجاست که اکثر حریمهای انتقال نیروی شهر تهران نیز روی همین گسلهای زلزله واقعشده است.

در این میان تک گسل ملاصدرا هم که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب انتقالیافته، محلات ونک، میرداماد، سعادتآباد و شهرک غرب را نا ایمن ساخته است.

از محلات به نسبت امنتر شهر تهران میتوان به راهآهن، محور نواب، محور خیابان انقلاب و آزادی، هفتچنار به علاوه ارگ قدیم تهران اشاره کرد. ارگ قدیم تهران حدفاصل خیابان شوش، هفده شهریور، انقلاب و کارگر جنوبی را شامل میشود که بازار تهران، خیابان مولوی، میدان بهارستان، میدان امام خمینی، محله امیریه و خیابان جمهوری اسلامی را شامل میشود.

به نظر میرسد که مکانیابی حاصل از تجربه چند صدساله مردم ساکن تهران که منجر به تشکیل محدوده ارگ قدیم شهر شده، بسیار قابلاعتمادتر از مکانیابی سالهای کنونی در گسترش و احداث شهرکهای حاشیهای شهر تهران است اما مشکل اصلی این است که در این محدودهها نیز اکثر ساختمانها قدیمی است و جزو بافتهای فرسوده محسوب میشوند.

این در حالی است که در بافتهای فرسوده شهر، اکثر مدارس و مراکز درمانی هم فرسوده  بوده و در برابر زلزله مقاوم نیستند.