نشریه شماره   196   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

شبکه فاضلاب ما فرسوده است

تاسيسات فرسوده يعني آنکه آمادگي شهرها در برابر زلزله احتمالي بسيار كم است! وجود تاسيسات فرسوده فاضلاب يکي از عواملي است كه پايتخت ساير شهرهاي كشورمان را مي تواند به شهري ناايمن در برابر زلزله تبديل کند. همان گونه که در زلزله هاي گذشته نيز بر اثر بروز مشکل در زير ساخت هاي آب و فاضلاب شاهد مشکلات بسيار زيادي از جمله قطعي آب بوده ايم. اگر چه يافتههاي بشر بهاندازهاي نيست که زمان و مکان دقيق زلزلهها را پيشبيني کند اما با تلاش پژوهشگران زلزلهشناسي و مهندسي زلزله ميتوان لحظاتي پيش از امواج ويرانگر زلزله مطلع شد.

به گفته مدير دفتر مديريت بحران شرکت آب و فاضلاب استان تهران اين تکنولوژي و فناوري قادر است تفاوت فاصلههاي امواج اوليه و مخرب را مشخص کند و هشدارهايي را جهت اقدامات اضطراري به اطلاع برساند.

عبدالله مظفري گفت: هشدار پيشهنگام اگرچه به طور 100 درصد، سلامت جاني و مالي افراد را تضمين نميکند اما در صورت آمادگي ما براي دريافت اين امواج ميتواند بسيار مفيد واقع شود. بهطور مثال اگر در صنعت برق اعلام شود زلزله در راه است، ميتوان گروهي از ابزارهاي برقي که ممکن است شهر را دچار آتشسوزي کند، خاموش کرد بنابراين همين اعلام پيشهنگام ميتواند از مرگ هزاران نفر و نابودي ميلياردها تومان از تجهيزات مفيد باشد.

مدير دفتر مديريت بحران شرکت آب و فاضلاب استان تهران اظهار کرد: در صنعت آب هم همينگونه است، اگر پيش از وقوع حادثه هشداري دريافت کنيم ميتوانيم با بستن شيرهاي مخازن آب در سطح شهر از غرق شدن مردم در صورت شکستن لولهها جلوگيري نماييم.

وي با بيان اينکه تهران شهري است که در کوهپايه قرار دارد و ممکن است مناطق پستتر آن دچار مشکل شوند، افزود: شرکت آب و فاضلاب استان تهران هشدار پيشهنگام را بهعنوان در دستور کار قرار داده و تعدادي شيرهاي اضطراري قطع مخازن را بهصورت پايلوت نصبکرده و نمونهاي از اين شيرها را حتي اختراع کرده است. در اين راستا، اخيراً هم سميناري تحت عنوان سامانههاي هشدار زودهنگام زلزله در تأسيسات آب و فاضلاب برگزار کرديم.

وي همچنين درمورد تامين آب سالم هنگام وقوع زلزله گفت: طرحي تحت عنوان سامانه مخازن آبرساني اضطراري دنبال ميکنيم که مأموريت آن ايجاد 400 پايگاه آبرساني است و تمام محلات يکي از اين مخازن را براي در دسترس بودن آب سالم در اختيار خواهند داشت.  اين مخازن بهاندازه مصرف 3 روز آب سالم گنجايش دارد که اگر بتوان اين سه روز را مديريت کنيم، ميتوان بعد از 7 روز، مخازن اصلي را وارد مدار نمود. ضمن آنکه براي برگرداندن شهر به وضعيت عادي 20 روز زمان نياز داريم.

وي در مورد عملکرد سيستم آب و فاضلاب تهران در زلزله گفت: چالش حوادث ثانويه در شبکه تأسيسات و آب و فاضلاب تهران جدي است و بايد براي آن اقدام کرد. ما معيارهاي ملي و بينالمللي براي صنعت آب و فاضلاب داريم که پيمانکاران و مشاوران ملزم به رعايت آن هستند، در اين مورد نميتوان بهطورقطع اظهارنظر کرد اما بايد اذعان کنيم که شبکههاي آب فرسوده هستند و نياز به بازسازي دارند. البته اين طرح در دستور کار شرکتهاي آب و فاضلاب قرار دارد و هر چه منابع بيشتري براي انجام آن تزريق کنيم بهتر خواهد بود. خوشبختانه بخش فاضلاب شبکه جوانتري دارد و استانداردهاي روز را هم رعايت ميکند. اميدواريم که مجموعه اين تمهيدات حوادث را در بخش آب و فاضلاب کمتر کند.

وي در پاسخ به اين سؤال که کدام منطقه از شبکه آب و فاضلاب تهران در برابر زلزله مقاومتر است، گفت: مناطق شهرداري 22 گانه با مناطق آب و فاضلابي که ششگانه هستند تفاوت دارند و جغرافياي آنها هممرز نيست که البته معتقدم بايد تدابيري براي آن اتخاذ شود و همه دستگاهها به مرزهاي مشخصي برسند تا يک نوع وحدت رويه ايجاد شود. اما مي توان گفت مناطقي که زلزله در آنها محتملتر است، احتمال خسارت بيشتري دارند. ما در سال 2006 با همکاري سازمان جايکا، مطالعات ايمنسازي شبکه آب و فاضلاب استان تهران در برابر زلزله را انجام داديم و در آن نقشههايي از وضعيت متصور تهران پس از زلزله عنوان شد که مثلاً چه قسمتي از سيستم دچار شکست و گسست ميشود يا در چه نقاطي در ارائه خدمات دچار مشکل ميشويم.

وي خاطرنشان کرد: موضوع زلزلهشناسي و مهندسي زلزله موردتوجه متخصصان و دانشمندان است و اميدواريم براي کاهش اثرات ناشي از وقوع حوادث مورداستفاده قرار گيرد.همچنين در بخشهاي مختلف اجرايي و خدماتي سازمانهاي مختلف بهويژه کلانشهرهايي مانند تهران که پتانسيل لرزهخيزي دارند از متخصصان ميخواهيم براي پيادهسازي فناوريهاي نوين در کشور تلاش کنند.