هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   229   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ساماندهی بازار مسکن با مالیات !

کد مطلب : 3794
دریافت مالیات از خانه‌های خالی سال‌هاست که خبرسازی کرده و هر بار به بهانه نبودن بانک اطلاعاتی شفاف و دشواری شناسایی خانه‌های خالی دست رد نمایندگان مجلس را تجربه می‌کند و فراموش می‌شود. این بار اما، وضعیت رکودی کم‌سابقه بازار مسکن سبب شده است دولت در اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم، سرانجام دریافت مالیات از خانه‌های خالی را تصویب و ابلاغ کند؛ قانونی که به نظر می‌رسد هشداری است برای سوداگرانی که در کمین بازار مسکن پس از خروج از رکود نشسته‌اند. به‌منظور پیگیری این موضوع پای صحبت متولیان بازار مسکن کشور و کارشناسان نشسته‌ایم تا نظر آنان را در خصوص موانع اجرای این قانون و راهکارهای مناسب برای اجرای آن جویا شویم:
به‌راحتی قوانین مالیاتی را دور می‌زنند
معاون وزیر راه و شهرسازی در همین رابطه به قوانین موجود برای کنترل تقاضاهای سوداگرانه در بازار مسکن اشاره می‌کند و به پیام ساختمان می‌گوید: منافع برخی مانع از اجرای این قوانین شده است.
حامد مظاهریان می‌افزاید: البته در این وضعیت که نه بانک اطلاعاتی شفافی از زمین‌های شهری و املاک کشور وجود دارد و نه عزم راسخی برای تهیه این بانک اطلاعاتی، سوداگران به‌راحتی راه‌های دور زدن قوانین مالیاتی و سودجویی را پیداکرده‌اند.
وی در واکنش به ابزارهای کنترلی بازار مسکن مانند مالیات بر خانه‌های خالی و مالیات بر ارزش‌افزوده زمین خاطرنشان می‌کند: در قوانین شهری ما چنین مالیات‌هایی تعریف‌شده است همان‌طور که این مالیات‌ها در سایر کشورها نیز رواج دارد اما اجرای آن به نفع برخی نبوده و به همین دلیل تاکنون به حاشیه رفته است.
دریافت مالیات از خانه‌های خالی برای دولت درآمد ندارد
رئیس سازمان امور مالیاتی در همین زمینه به اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم، اشاره‌کرده و به خبرگزاری خانه ملت گفته است:« این اصلاحیه تصویب و ابلاغ‌شده و بر اساس آن دریافت مالیات از خانه‌های خالی از ابتدای سال 95 اجرا می‌شود».
علی‌عسگری شرایط دریافت مالیات از خانه‌های خالی را متراژ بالای 150 متر در تهران و 200 متر در شهرستان‌ها دانسته و تأکید می‌کند:« علاوه بر این باید از خالی بودن واحد مسکونی حداقل یکسال زمان بگذرد تا مشمول مالیات شود. ضمن اینکه با افزایش زمان خالی بودن واحد مسکونی مالیات آن نیز به‌صورت پلکانی افزایش می‌یابد».
وی همچنین هدف از دریافت این نوع مالیات را ساماندهی بازار مسکن دانسته و گفته است:« رقم مالیات بر خانه‌های خالی درآمد مالیاتی چندانی برای دولت ایجاد نمی‌کند و هدف عمده اجرای این طرح رفع دغدغه‌های بازار مسکن است».
کنترل بازار مسکن مشکل است
در همین زمینه مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی نیز به پیام ساختمان می‌گوید: وضع مالیات بر خانه‌های خالی راهکاری بوده تا موجودی حدود یک‌میلیون مسکن خالی نیز به بازار عرضه شود، زیرا این موضوع موجب می‌شود کاهش ساخت‌وساز در دوره رکود تا حد زیادی جبران شده و قیمت‌ها جهش ناگهانی نداشته باشد.
علی چگینی با تأکید بر اینکه بازار مسکن تابع شرایط عرضه و تقاضاست، تأکید می‌کند: اعمال ابزارهای کنترلی بر بازار مسکن بسیار دشوار است و دولت در این زمینه نمی‌تواند کار زیادی انجام بدهد زیرا مسکن یک کالای استاندارد نیست و فاکتورهای متعددی در تعیین قیمت آن دخالت دارد و از سوی دیگر قیمت‌گذاری برای آن کاملاً تابع شرایط عرضه و تقاضاست؛ همان‌طور که در سال‌های رکود می‌بینیم که قیمت‌ها به حدود 5 سال پیش برگشته است.
مشکل مسکن با مالیات حل نمی‌شود
بیت‌الله ستاریان کارشناس مسکن نیز درباره مالیات بر خانه‌های خالی به پیام ساختمان می‌گوید: عمده‌ترین مشکل بازار مسکن ما کمبود عرضه است. ما در کشور سالانه به ساخت یک‌میلیون واحد مسکونی نیاز داریم تا بتوانیم شرایط عرضه و تقاضا را به حد مطلوب رسانده و حباب قیمت در این بخش را از بین ببریم. بنابراین وضع مالیات بر خانه‌های خالی را چندان مؤثر نمی‌دانم زیرا موجودی خانه‌های خالی ما به حدی نیست که بتواند با عرضه در بازار، باعث کنترل قیمت‌ها شود.
وی ادامه می‌دهد: در علم اقتصاد اصطلاحی داریم با عنوان "ذخیره انبار" که این ذخیره انبار برای حفظ تعادل بازار تعریف می‌شود و مشمول مالیات نیست. در بازار مسکن ما نیز شمار خانه‌های خالی در حدی نیست که تأثیر قابل‌توجهی بر بازار داشته باشد و در اصطلاح این میزان ذخیره انبار به شمار می‌آیند که وجودش برای تعادل بازار تقاضا لازم است اما آنچه می‌تواند در حال حاضر بازار مسکن ما را به سمت واقعی شدن قیمت‌ها پیش ببرد افزایش قابل‌توجه عرضه و ساخت‌وساز و دریافت مالیات بر ارزش زمین است.
ستاریان تأکید می‌کند: ساخت یک مترمربع واحد مسکونی در هر نقطه از کشور در حال حاضر حدود یک‌میلیون تومان هزینه دارد اما آنچه باعث تفاوت قیمت‌ها می‌شود نرخ زمین است که در ایران تحت تأثیر فعالیت‌های سوداگرانه و غیرواقعی است. بنابراین شاید بیشتر از آنکه مالیات بر خانه‌های خالی ضروری باشد دریافت مالیات بر ارزش زمین ضرورت دارد.