هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   162   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

حمله گوجه و خیار به محوطه باستانی ارجان!

 

 

پس از مداخلات گسترده شرکت نفت و سیمان در ارجان، حالا نوبت به کاشت صیفی‌جات رسیده است. فعالان میراث‌فرهنگی، هجوم کشاورزان و کاشت بی‌رویه محصولات کشاورزی مانند؛ گوجه و خیار را تعرضی جدی در یکی از مهمترین محوطه‌های باستانی خوزستان می‌دانند.

زخم‌های محوطه باستانی ارجان، هنوز از استخراج و اکتشافات شرکت نفت و درختکاری شرکت سیمان ترمیم نیافته که هجوم یکباره کشاورزان برای کاشت صیفی‌جات، زخم کهنه این محوطه باستانی را دوباره تازه کرد. این درحالی است که یافته‌های باستان‌شناسی قدمت این محوطه را 6 هزار سال تخمین زده است. با این حال، گفته می‌شود هنوز برنامه جدی برای مقابله با تعرض‌های بی‌امان در ارجان وجود ندارد.

محوطه باستانی ارجان با وسعت حدود 500 هکتار در کنار رودخانه "مارون" در 12 کیلومتری شمال شرقی بهبهان واقع شده است.در اولین مطالعات پیرامون شهر قدیم ارجان، قدمت این شهر به دوره ساسانیان (224- 652 میلادی) نسبت داده شده ولی در سال 1316 خورشیدی درنزدیکی این محوطه باستانی، آثار یک آرامگاه متعلق به حدود هزاره دوم قبل از میلاد کشف شد که باب جدیدی در باستانشناسی این محوطه تاریخی گشود. از سوی دیگر، یکی از کشفیات مهم این محوطه تاریخی ؛ جام طلایی ارجان است. شکل حلقه طلائی قدرت ارجان تجسمی از یک لوتوس نیلوفر آبی است که حامل پیام های ذهنی و اساطیری است. باستان شناسان معتقدند؛ تا کنون نظیر این حلقه طلایی در هیچ یک از حفاری های علمی به دست نیامده است. اما علیرغم یافته‌های ارزشمندی که از این محوطه به‌دست آمده است ، حفاظت‌‌ و رسیدگی متولیان میراث‌فرهنگی نه‌تنها درخور این منطقه نیست بلکه هم‌اکنون ارجان با موجی از تعرض‌ها وضعیت بحرانی را سپری می‌کند.

«دولتی مختاران» رئیس انجمن دوستداران میراث‌فرهنگی بهبهان دررابطه با وضعیت نگران‌کننده محوطه باستانی ارجان می‌گوید:« درحال‌حاضر مهمترین مسئله‌ای که محوطه باستانی ارجان با آن مواجه است، هجوم یکباره کشاورزان برای کاشت صیفی‌جاتی از قبیل خیار و گوجه است». به‌اعتقاد وی، کاشت بی‌رویه صیفی‌جات توسط کشاورزان و روستائیان سبب نفوذ آب به قدیمی‌ترین بخش ارجان می‌شود؛ بخشی که قدمت آن به‌گفته باستان‌شناسان به دوره عیلامی هم می‌رسد. هم‌اکنون کشاورزان در مهمترین قسمت‌های تاریخی ارجان و در کنار کوه خوئیز مشغول فعالیت و کاشت صیفی‌جات هستند. وی همچنین در مورد تهدیدات بی‌امان تپه سبز می‌گوید: با اینکه ‌تپه سبز به شماره 907 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده و در حدفاصل بین روستای منصرویه و کارخانه سیمان بهبهان قرار دارد اما باز هم شاهد کشت در این منطقه هستیم. این درحالی است که زیر این تپه قصر دوره اشکانیان قرار گرفته است.

مختاران می‌گوید: باستان‌شناسان مختلفی از محوطه باستانی ارجان بازدید و کاوش کردند اما هیچ یک از این بازدیدها مانع از تخریب‌ها نشد. درحال‌حاضر مهم‌ترین تپه‌های این منطقه به‌دلیل کشت و زرع از بین رفته‌اند، این درحالی است که تاکنون مدیریت پایگاه میراث‌فرهنگی ارجان هیچ واکنشی نشان نداده است.