نشریه شماره   225   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ضــوابط لــوله‌كــشی گــاز

کد مطلب: 3315
گروه تأسیسات: مقررات ملی ساختمان، به‌عنوان فراگیرترین ضوابط موجود در عرصه ساختمان، بی‌تردید نقش مؤثری در نیل به اهداف عالی تأمین ایمنی، بهداشت، سلامت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه دارد و رعایت آن ضمن تأمین اهداف مذكور موجب ارتقای كیفیت و افزایش عمر مفید ساختمان‌ها می‌گردد. در اینجا ضوابط بهره‌برداری و نگهداری از سیستم لوله‌كشی گاز داخل ساختمان‌ها، برگرفته از مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان تشریح می‌شود:
كلیات موضوع
به طور معمول دستورالعمل‌های بهره‌برداری از گاز طبیعی و توصیه‌های ایمنی در زمان عقد قرارداد یا بعدازآن توسط شركت گاز ناحیه در اختیار مشتركین قرار داده می‌شود. باوجوداین اجرای هرگونه تغییرات یا تعمیر در سیستم لوله‌كشی گاز موجود در ساختمان‌ها باید بر طبق این مقررات انجام شود. لازم است قبل از انجام هرگونه تعمیر یا تغییر در سیستم لوله‌كشی گاز داخل ساختمان مراتب باید به اطلاع شركت گاز ناحیه مربوطه رسانده شود و بر طبق ضوابط و دستورالعمل‌های مربوط، مجوز لازم اخذ گردد. همچنین هرگونه عملیات ساختمانی در ساختمان‌هایی كه دارای سیستم لوله‌كشی گاز طبیعی هستند، باید به نحوی انجام شود كه هیچ‌گونه آسیب‌ یا تنشی به سیستم لوله‌كشی گاز ساختمان وارد نشود.
نكات قابل‌توجه در دوره بهره‌برداری
*مشترك باید كلیه ضوابط دستورالعمل‌های ایمنی استفاده از گاز طبیعی را رعایت نماید.
*هرگونه تغییر در ساختمان محل نصب موتورخانه كه منجر به كم شدن فضا یا مسدود یا كم شدن مسیرهای پیش‌بینی‌شده برای تأمین هوای موردنیاز احتراق شود مجاز نیست.
* هرگونه تغییر در وسایل و لوازم گازسوز، اعم از اجاق‌گاز یا سیستم حرارت مركزی، كه موجب افزایش مصرف گاز بیشتر از پیش‌بینی اولیه شود، مجاز نیست.
* هر نوع كنده‌كاری در مسیرهای عبور لوله گاز در داخل یا خارج از ساختمان باید با آگاهی از مسیرهای عبور لوله گاز به نحوی انجام شود كه به لوله و پوشش محافظ روی لوله هیچ‌گونه آسیبی وارد نشود.
*در صورت صدمه دیدن لوله گاز یا پوشش روی آن در هنگام كنده‌كاری، هرگونه تعمیرات باید با اطلاع شركت گاز ناحیه مربوطه انجام شود.
 *كنتور و تنظیم‌كننده فشار گاز كه توسط شركت گاز ناحیه نصب شده است، به‌هیچ‌وجه نباید دستکاری شود. در صورت مشاهده هرگونه اشكال در آنها مراتب باید جهت تعمیر یا سرویس به شركت گاز ناحیه اطلاع داده شود.
* شیر اصلی گاز (بعد از كنتور) به‌هیچ‌وجه نباید بدون اطلاع و هماهنگی كلیه مصرف‌كنندگان گاز ساختمان بسته شود. وصل مجدد گاز باید با حضور و اطلاع كلیه مصرف‌كنندگان و پس از حصول اطمینان كامل از بسته بودن شیر گاز كلیه نقاط مصرف، انجام شود. برای جلوگیری از بسته شدن اتفاقی این شیر نصب تابلوی هشداردهنده لازم است.
*هرگونه دستكاری در لوازم گازسوز، به‌ویژه تغییر در تنظیم مشعل موتورخانه یا حس‌كننده فشار گاز و هوای مشعل، باید توسط افراد یا شركت‌های مجاز انجام شود.
* قطع كردن و از مدار خارج نمودن لوازم كنترل و محافظ شعله در سیستم‌های حرارت مركزی مجاز نیست.
* لوله‌كشی گاز نباید با اتصال به زمین استفاده شود.
تغییر سیستم لوله‌كشی گاز ساختمان
* هرگونه تغییر در سیستم لوله‌كشی گاز ساختمان، باید با تأیید مهندس ناظر و توسط افراد یا شركت‌های مجاز انجام شود.
*پس از پایان تغییرات در سیستم لوله‌كشی گاز ساختمان و قبل از استفاده مجدد از آن مراتب باید به اطلاع شركت گاز ناحیه مربوطه رسانیده شود.
*كلیه قسمت‌هایی كه جدیداً اجراشده یا تحت تعمیر قرارگرفته‌اند، باید برای انجام بازرسی مهندس ناظر قابل‌مشاهده و دسترسی باشند و براساس این مقررات تحت آزمایش فشار هوا یا گاز نیتروژن قرار گیرند.
*چنانچه مهندس ناظر، اجرای سیستم لوله‌كشی جدید گاز را مورد تأیید قرار دهد، باید گواهینامه مربوطه را صادر نماید. ارائه نسخه‌ای از این گواهینامه به شركت گاز ناحیه، برای وصل مجدد گاز، الزامی است.
* شركت گاز ناحیه در صورت اطلاع از هرگونه تغییرات غیرمجاز یا توسعه سیستم لوله‌كشی گاز داخل ساختمان كه بدون رعایت این مقررات انجام‌شده باشد، نسبت به قطع گاز مشترك اقدام می‌نماید.
*‌ برای تخریب ساختمان و جمع‌آوری سیستم لوله‌كشی گاز، مراتب باید به اطلاع شركت گاز ناحیه برسد.
تعمیر سیستم لوله‌كشی گاز ساختمان
* هرگونه تعمیر در سیستم لوله‌كشی گاز ساختمان باید توسط افراد یا شركت‌های مجاز با رعایت این مقررات انجام گیرد.
* قبل از هرگونه تعمیر باید گاز موجود در لوله به فضای مناسب و باز تخلیه شود. تخلیه گاز در محفظه احتراق دیگ‌های حرارت مركزی یا از طریق لوازم گازسوز مجاز نیست.
* در صورت قطع اتصال لوازم گازسوز از سیستم لوله‌كشی گاز، شیر مربوطه باید با درپوش مناسب ‌مسدود و سپس مورد آزمایش نشتی قرار گیرد.
* هرگونه كنده‌كاری و انجام تعمیرات لوله گاز توكار، جهت جلوگیری از آسیب به پوشش خارجی لوله، باید در حداقل زمان ممكن انجام شود.
*در هنگام انجام تعمیرات لوله‌كشی گاز ساختمان، نباید هیچ‌گونه تنش و باز اضافه بیش‌ازحد مجاز به لوله وارد شود.
حفاظت لوله‌كشی گاز
*اگر محل قرارگیری لوله به نحوی باشد كه بار بر آن وارد شود (لوله‌هایی كه از دیوار و سقف و كف ساختمان عبور می‌كنند) باید در برابر بارهای وارده محافظت شود.
*‌اگر شبكه لوله‌كشی گاز ساختمان در اثر صدمات مكانیكی یا علل دیگر دچار آسیب شود، صاحب ساختمان یا نماینده قانونی او باید از طریق افراد حقیقی یا حقوقی ذیصلاح برای رفع اشكال پیش‌آمده اقدام نماید.
* درصورتی‌که آسیب وارده به لوله‌كشی گاز وضع خطرناكی را ایجاد نماید، باید بلافاصله توسط صاحب ساختمان یا نماینده قانونی او، گاز از طریق شیر اصلی ساختمان قطع و اقدامات بعدی برای رفع اشكال پیش‌آمده فوراً انجام شود. در موارد اضطراری بستن شیر روی علمك مجاز است.
* در صورت بروز صدمه به‌نحوی‌که مفاد بندهای 17،9،4،7 و 8 قابل انجام نباشد، صاحب ساختمان یا نماینده قانونی او باید فوراً اداره گاز ناحیه را مطلع و تا زمان قطع كامل گاز، ایمنی داخل و خارج ساختمان را كنترل نماید.
*هر قسمت ساختمان كه بر اثر بریدن، شكافتن یا سوراخ كردن به‌منظور اجرای شبكه لوله‌كشی گاز ساختمان، ضعیف شود یا آسیب ببیند، باید پس از خاتمه لوله‌كشی گاز مجدداً تعمیر و تقویت‌شده و به حالت ایمن و بی‌خطر بازسازی گردد.
* كانال‌هایی كه برای لوله‌گذاری به موازات پی ساختمان حفر می‌شوند، نباید زیر محدوده سطح باربر پی قرار گیرد.
* برگرفته از مبحث 17 مقررات ملی ساختمان