هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   225   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تاسیسات برقی را جدی بگیرید

کد مطلب: 3298
گروه تأسیسات: اجرای تأسیسات برقی از اهمیت بسیاری برخوردار است چراکه بخش اعظمی از هدررفت برق در ساختمان‌‌ها ناشی از همین برق‌کشی‌های غیرحرفه‌ای است که بعضاً موجب آتش‌سوزی نیز می‌شود. متأسفانه سازمان نظام‌مهندسی در زمینه نظارت بر تأسیسات ساختمانی چنانکه باید ورود نداشته و تجهیزات، سیم‌ها و کابل‌های غیراستاندارد نیز به فراوانی مورداستفاده قرار می‌گیرد که خود منجر به هدر رفت برق و همچنین  مخاطراتی برای مصرف‌کنندگان همچون برق‌گرفتگی و آتش‌سوزی می‌شود. در این نوشتار می‌کوشیم برای آگاهی‌رسانی بهتر معرفی کوتاهی از اجرای صحیح تأسیسات برقی برای مصرف‌کننده داشته باشیم .باشد که حتی‌المقدور از پیشامدهای ناشی از اجرای غیرحرفه‌ای دراین‌باره جلوگیری شود.
انشعاب برق
چنانچه بنا به تشخیص شرکت برق، احداث یک پست ترانسفورماتور در داخل ساختمان یا محوطه آن لازم باشد، آن قسمت از پست که انحصاراً در اختیار شرکت برق خواهد ماند باید طبق ضوابط و مقررات شرکت، توسط مشترک ساخته و آماده شود. قسمت‌هایی از پست که در اختیار مشترک خواهد ماند، ازنظر ارتباطی و عملیاتی باید با قسمت‌های در اختیار شرکت هماهنگی کامل داشته و به نحوی طرح و اجرا شود که هیچ‌گونه مانع  و اشکالی در بهره‌برداری طرفین وجود نداشته باشد. 
در مواردی نظیر مجموعه‌ها، مراکز صنعتی و غیره که احداث بیش از یک پست ترانسفورماتور لازم باشد و شرکت، نیروی برق را از طریق یک مرکز قطع و وصل فشار متوسط یا پست پاساژ تحویل مشترک دهد و پست‌های داخلی، تماماً در اختیار مشترک باشد، علاوه بر مقررات شرکت، رعایت مقرراتی که در پی می‌آید نیز الزامی خواهد بود.
اتاق ترانسفورماتور
دو نوع اتاق ترانسفورماتور وجود دارد نخست نوع "الف" ترانسفورماتور هم‌سطح کف زمین و نوع "ب" در سطحی بالاتر از آن نصب می‌شود. نوع "ب" نسبت به نوع "الف" ترجیح دارد ولی اجرای آن در همه موارد امکان‌پذیر نخواهد بود. انتخاب یکی از دو نوع اتاق به عهده مشترک خواهد بود.
 اتاق اندازه «کوچک» برای ترانسفورماتورهایی با حداکثر توان 630 کیلو ولت آمپر و اتاق اندازه «بزرگ» و «خیلی بزرگ» برای توان‌های بیشتر است. هیچ رابطه‌ای بین دو اندازه و دو نوع اتاق گفته‌شده در بالا وجود ندارد و هریک از دو نوع را می‌توان در هریک از دو اندازه یادشده انتخاب و اجرا کرد.
در انتخاب محل و نحوه استقرار اتاق ترانسفورماتور، علاوه بر ملاحظات مربوط به مرکز ثقل بار و خواسته‌های  نظیر آن، که توضیح آن در این بحث نمی‌گنجد، لازم است مراتب زیر نیز رعایت شوند:
الف) اتاق باید در طبقه همکف قرار گیرد و یکی از جبهه‌های آن مشرف‌به فضای آزاد باشد؛ در برابر این جبهه، حداقل تا فاصله 5 متری نباید هیچ‌گونه ساختمان یا مانع دیگری که تهویه  اتاق و داخل و خارج کردن ترانسفورماتور را با اشکال روبه‌رو کند وجود داشته باشد. در اصلی اتاق ترانسفورماتور باید در این جبهه قرار داشته، نقل‌وانتقال ترانسفورماتور به‌سادگی انجام‌پذیر باشد، برای همین ترجیح دارد وسیله نقلیه و جرثقیل بتوانند تا به این جبهه آمدورفت کنند.
اتاق‌هایی که به علل دیگر (مانند متعدد بودن طبقات زیرزمین و میزان تجهیزات مکانیکی با مصرف زیاد در آنها) باید در طبقات زیرزمین ساخته شوند، چنانچه حداقل 5 متر فضای آزاد یادشده در جلوی آنها وجود داشته، طول آنها توسط فرمول‌هایی محاسبه می‌شود.
 ب) چنانچه ساختمان از نوعی باشد که نصب پست یا پست‌های ترانسفورماتور در طبقات یا روی بام آن اجتناب‌ناپذیر شود، ضمن مراعات کلیه مقررات مربوط به تهویه اتاق و فواصل مجاز و درها و غیره، باید در آنها از ترانسفورماتورهای خشک استفاده کرد؛ در این صورت، مراعات و اجرای جزئیات مربوط به حائل آتش و غیره منتفی خواهد بود. همچنین، استفاده از هر نوع ترانسفورماتور دیگر، مانند ترانسفورماتورهای روغنی یا دارای آسکارل (دارای نوعی مایع خنک‌کن) و مانند آنها ممنوع است.
ج) در صورت امکان، جبهه مشرف‌به فضای آزاد اتاق ترانسفورماتور باید در جهتی انتخاب شود که تابش آفتاب به آن حداقل باشد (روبه‌شمال).
د) جبهه مشرف‌به فضای آزاد می‌تواند ضلع عرضی یا طولی اتاق باشد؛ درهرحال ترانسفورماتور را باید در راستای مناسب آن قرار داد.