نشریه شماره   224   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آخوندی در بخش ساختمان و راه چه کرد‌؟

کد مطلب‌: 3270
نمایندگان مجلس برای چهارمین بار موضوع استیضاح عباس آخوندی را مطرح كردند تا او روزهای آینده در مقام پاسخگویی به مجلس برود‌. هرچند عده ای طرح استیضاح وزیر راه و شهرسازی در مجلس را سیاسی دانسته و معتقدند وزیر توانسته در شرایط سخت اقتصادی به خوبی این وزارتخانه را اداره كند و باوجود محدودیت مالی بسیاری از پروژه‌ها به خوبی انجام شده‌است‌. در بخش مسكن مهر هم باوجوداینکه منابع مالی محدودی در اختیار داشته نسبت به حل مشكلات اقدامات خوبی صورت گرفته‌است‌. اما شماری دیگر همچون مهدی هاشمی نماینده مردم تهران در مجلس علت طرح استیضاح را به خاطر كم كاری وی در وزارتخانه و ناتوانی در انجام مسئولیت‌ها می دانند‌.
از وعده های مسکنی تا طرح های راهی
به گزارش پیام ساختمان‌، اگرچه هزاران نفر از شهروندان برای خانه دار شدن از طریق مسکن مهر اقدام کردند و دو میلیون و 300 هزار واحد مسکونی در دست ساخت قرار گرفت و یک میلیون نفر را هم صاحب خانه کرد‌، اما هم اکنون بسیاری از تهرانی‌ها و شهرستانی‌ها هنوز خانه ندارند و باقیمت های نجومی اجاره بها دست وپنجه نرم می کنند‌! همچنان بسیاری از خانواده‌ها به دلیل قیمت گزاف مسکن قادر به تأمین مبالغ سرسام آور خرید یک خانه کوچک هم نیستند‌.
با وجود آنکه حدود یک هزار و ۳۲۷ پروژه حمل ونقلی با اعتبار ۲ هزار و ۷۴۵ میلیارد تومان و ۱۰۲ هزار واحد مسکن مهر‌، در هفته دولت افتتاح شد‌، اما بسیاری از پروژه های مهمی که از دولت قبلی تکمیل نشده بودند همچون پروژه راه آهن مشهد‌، آزادراه تهران‌- شمال‌، شیروان‌، بجنورد‌، گنبد و گرگان همچنان بلاتکلیف است‌.
از طرفی نفس های به شماره افتاده صنعت هوایی‌، وضعیت نابسامان پرواز هواپیما‌ها همچنان به قوت خود باقی است‌. چنانکه غفلت بزرگ نسبت به صنعت هوایی کشور در سه فرودگاه بزرگ کشور (‌مهرآباد‌، امام خمینی‌، فرودگاه مشهد‌) که نزدیک به وضعیت قرمز هستند‌، نشان دهنده وضعیت نابسامان و مشکلات عدیده این صنعت مهم کشور است‌. باوجودآنکه صنعت هوایی از سه دهه گذشته مورد بی توجهی تصمیم گیران عالی کشور بوده و غفلت از نیروی انسانی منجر شده تا امروز صنعت فرودگاهی با بحران مدیریت و نیروی انسانی کارآمد مواجه شود‌، جبران بخشی از این ناهنجاری‌ها و غفلت‌ها تاکنون در دستور کار قرار نگرفته‌است‌.
فاصله با اقدامات ادامه دارد
اما واقعیت اینکه در کنار محدودیت های منابع‌، کسری اعتبارات و تخصیص بودجه های عمرانی‌، وزیر راه و شهرسازی وارث بسیاری از نابسامانی های به جای مانده بوده‌است‌.
عباس احمد آخوندی سیاستمدار‌، استاد دانشگاه و دولتمرد ایرانی‌، پیش ازاین هم در کابینه دولت اکبر هاشمی رفسنجانی وزیر مسکن و شهرسازی بوده و تجربیات فراوانی داشته‌است‌. در آن دوره برنامه های راهبردی خود را در این وزارتخانه ازجمله نظام پس انداز‌، انبوه‌سازی و کوچک سازی تحت عنوان طرح پاک که یک مدل توسعه پایدار در بخش مسکن بود را اجرا کرد‌. علاوه بر آن‌، طرح آمایش سرزمین و طرح های منطقه ای و ناحیه ای را که منجر به توزیع خدمات و جمعیت در سرزمین به صورت متوازن است را هم به تصویب رساند‌. ضمن آنکه آخوندی در آن دوره قانون سازمان نظام مهندسی و کنترل ساختمان را به تصویب مجلس شورای اسلامی رساند و به عبارتی بنیان گذار نظام مهندسی ساختمان در شکل جدید آن است‌. اگرچه این سازمان اخیرا با چالش‌ها‌، ضعف‌ها و نارسایی هایی هم روبه رو شده‌است‌.
وزارت مسکن سابق از دو دهه پیش بخش عظیمی از اختیارات خود را به این سازمان واگذار کرد‌، ولی این مجموعه نتوانسته‌است آنگونه که انتظار می رفت عملکرد شایسته و متناسب با اختیارات داشته باشد‌، به ویژه در یک دهه گذشته در فعالیت های حوزه ساخت وساز و نظارتی کوتاهی هایی شد‌، با این وصف‌، این روز‌ها وزیر راه و شهرسازی عزم خود را برای کوتاهی‌ها و تخلفات جزم کرده و علی رغم گله مندی و مخالفت های برخی از اعضای سازمان نظام مهندسی ساختمان از سخت گیری های اخیر‌، دست به جراحی برخی قوانین این سازمان زده‌است‌.
طرحی برای استیضاح یک وزیر
اما باگذشت بیش از دو سال از انتخاب عباس آخوندی به عنوان وزیر راه و شهرسازی‌، سیاست های مسکنی دولت یازدهم از سوی این وزیر همچنان زیر ذره بین مسئولان است‌، به ویژه وضعیت بازار مسکن و کاهش شدید قدرت خرید مردم ازجمله مسائلی است که هنوز از دید بسیاری حل نشده باقی مانده‌است‌.
این دولتمرد با سابقه‌، وعده مسکن دار شدن بسیاری از اقشار جامعه را در قالب مسکن اجتماعی داد‌. اگرچه پیش نویس طرح “مسکن اجتماعی” در قالب “تأمین مسکن برای طبقات مختلف جامعه” از ایده های این وزیر در دولت در حال بررسی است‌، اما محوریت آن با طولانی شدن زمان و تعیین تکلیف بزرگ ترین پروژه عمرانی نیمه کاره دولت قبلی یعنی پروژه “مسکن مهر” کمرنگ شد و وزارت راه و شهرسازی تنها توانسته قول بسته شدن پرونده مسکن مهر را تا پایان سال 1395 بدهد‌. بااین حال گفته می شود این پیش نویس که در دستور کار دولت است‌، تنها دو دهک پایین جامعه را در برمی گیرد‌.
شانس تسهیلات بانکی
ماه های متمادی آخوندی با سیف رئیس کل بانک مرکزی نامه نگاری و جلسات مشترکی برگزار کرد تا برای “خروج مسکن از رکود” چاره اندیشی کند و هدف اعطای تسهیلات از سوی بانک مرکزی بود‌. وی پیشنهادهای مختلفی را نیز روی میز مذاکره گذاشت‌. از روش های گسترش بازار رهن همچون تأسیس و راه اندازی صندوق پس انداز مسکن گرفته تا افزایش وام خرید خانه‌، همین طور برنامه های اخیر او برای تأمین مالی طرح های عمرانی و امضای تفاهم‌نامه با مدیرعامل بانک مسکن و رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار تا از این طریق انواع طرح‌ها در حوزه ساخت و توسعه شهرهای جدید‌، طرح های آزادراهی‌، فرودگاهی و حمل ونقلی را به کمک روش خدمات مدیریت دارایی‌، تأمین مالی کند‌.
هرچند بانک‌ها تاکنون روی خوشی به وزیر راه و شهرسازی نشان ندادند‌، نمونه آن هم تسهیلات بافت فرسوده ای بود که از دو سال گذشته بنا بود به واحدهای فرسوده شهری در سراسر کشور تعلق بگیرد‌، اما به دلیل عدم همکاری بانک‌ها متوقف شد و این طرح نیز روی دست وزیر ماند‌. نتیجه هم آن شد که به گفته خود آخوندی بیش از 40 درصد جمعیت شهری همچنان در وضعیت نابسامان زندگی می کنند‌.
افزایش سقف تسهیلات مسکن مهر
در بازار مسکن چه اتفاقی افتاد‌. بازار مسکن طی دوره وزارتی آخوندی کاملا گرفتار رکود بوده و معاملات در پایین ترین سطح آن انجام گرفته‌است‌. طبق محاسبات مسئولان‌، بازار مسکن برای حفظ تعادل به حداقل سالی یک میلیون واحد مسکونی جدید نیاز دارد که تولید این میزان مسکن تاکنون به تأخیر افتاده‌است‌. طبق آمارهای اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران تنها در سال 93 تعداد پروانه های صادرشده بالغ بر 100 هزار و 219 واحد بوده‌است‌. حال آنکه با این میزان آمار تنها در یک سال که سال 92 و امسال نیز دست کمی از این وضعیت ندارد‌، امکان تأمین میزان تقاضای مسکن با تعداد واحد مسکونی مورد نیاز تا افق ۱۴۰۴ فراهم نیست‌.
قفل استیضاح وزیر
کند شدن آهنگ ساخت مسکن مهر یکی از علل استیضاح کنندگان آخوندی در پروژه ای است که از ابتدا مکان یابی و کیفیت ساخت از اشکالات برجسته آن است‌. 13 نفر از نمایندگان مجلس که امضای‌شان پای طرح استیضاح وزیر راه و شهرسازی است‌، بر این باورند که آخوندی تعلل 2ساله ای نسبت به تکمیل و تحویل واحدهای مسکن مهر داشته و این موضوع آسیب های جدی به مردم وارد کرده و باعث افزایش قیمت مسکن شده‌است‌. آنها می گویند‌، نکته اصلی بیان مشکلات و چاره اندیشی با حضور رئیس جمهوری در صحن مجلس و استماع دیدگاه‌ها و پاسخ وی است‌. علاوه بر مسکن‌، تلفات و ایمنی جاده ای‌، ریلی و هوایی جزو محورهای استیضاح کنندگان قرار دارد‌. حال باید دید ثمره این استیضاح چه خواهد بود.