نشریه شماره   218   هفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

"مدیریت بحران" در بحران

کد مطلب‌: 2640
کورش شرفشاهی
هفته پیش که زلزله جوادآباد ورامین را لرزاند کمی مسئولان را تکان داد‌، ولی این بیداری زیاد طول نکشید زیرا آن زلزله 4 ریشتری کشته ای نداشت‌، خانه ای ویران نشد و اشکی بر چهره ای ننشست‌. اما نباید از خاطر ببریم که کشور ما یکی از زلزله خیزترین کشورهای جهان است‌. تحقیقات نشان می دهد که حدود 90 درصد مساحت کشورمان بر روی گسل زلزله‌است که این آمار باید زنگ خطر را برای مردم و مسئولان به صدا در آورد‌. از خاطر نبریم که حجم زیادی از شهر‌ها و روستاهای ما را بافت‌های فرسوده تشکیل داده‌اند‌. بدین مناسبت‌، با تنی چند از نمایندگان مردم در خانه ملت که خود از نزدیک مصائب زلزله را در حوزه های انتخابیه دیده و تجربه کرده‌اند گفتگو کردیم‌. ابتدا با موسی غضنفرآبادی نماینده شهرستان بم‌، شهری که زلزله ده‌ها هزار کشته در آن بر جا داشت‌، سپس با مهرداد بائوج لاهوتی‌، عضو کمیسیون عمران مجلس که زلزله شمال کشور در سال 69 را تجربه کرده و در پایان با الله وردی دهقانی‌، نماینده ورزقان که زلزله در این شهرو کشته شدن هزاران تن از هموطنان‌مان در آذربایجان را به چشم دیده‌است‌، گفتگو کردیم‌.
بپذیریم که زلزله اتفاق خواهد افتاد
موسی غضنفرآبادی گفت‌: زلزله بم باآن همه ویرانی و کشته‌، باعث شد تا خیلی از شهر‌ها و روستا‌ها به خود بیایند‌.
نماینده شهرستان بم در مجلس در خصوص تأثیر زلزله بم اظهار داشت‌: دیگر مردم نسبت به کیفیت ساختمان های‌شان بی تفاوت نیستند و ساخت وساز‌ها نسبت به قبل از زلزله بم‌، متناسب‌تر شده‌است‌. یعنی استاندارد‌ها در ساخت وساز رعایت می شود‌. وی افزود‌: اینکه فکر کنیم مسئولان به دنبال تشکیل کمیته هایی هستند تا بتوانیم بحران زلزله را به خصوص در کلان شهر‌ها و به ویژه تهران حل کنیم‌، باور باطلی است‌.
غضنفرآبادی با تأکید بر اینکه امکانات برای مقابله با زلزله باید فراهم باشد‌، گفت‌: اگر امکانات فراهم نیست‌، ناشی از بی توجهی‌هاست‌. مسئولان ما حتی منتظر بحران و بلایای طبیعی نیستند به خصوص اینکه کلانشهر تهران شرایط بسیار خاص و ویژه‌ای دارد‌. وی به شرایطی که در زلزله بم پیش آمده بود اشاره کرد و گفت‌: زلزله بم متفاوت از بعضی تصوراتی است که مردم و مسئولان دارند‌. شهرستان بم منطقه کوچکی نسبت به کلانشهر‌هاست که در زلزله آن از همه جای کشور آمدند و کمک کردند‌.
نماینده بم در مجلس شورای اسلامی با اشاره به احتمال زلزله در تهران گفت‌: اگر بخواهند همین تمهیداتی که در زلزله بم تدارک دیدند‌، برای زلزله در تهران در نظر بگیرند‌، هرگز موفق نخواهند شد و حتما باید تمهیدات بهتر و بیشتری برای مدیریت بحران شهر تهران در نظر گرفت
وی با اشاره به دستگاه های متعددی که در حل بحران‌ها مسئول هستند‌، گفت‌: این دستگاه‌ها باید به طور هماهنگ عمل کنند و کمیته رسمی برای این مقوله تشکیل شود‌. البته ستاد بحران در هنگام زلزله و دیگر بلایای طبیعی باید هماهنگ باشد و اگر هماهنگ نباشد‌، کوچک ترین بحران به معضلی وحشتناک تبدیل خواهد شد‌.
غضنفرآبادی با اشاره به وظایف سازمان مدیریت بحران‌، هلال احمر‌، آتش نشانی‌، اورژانس و موارد دیگر گفت‌: من فکرمی کنم تمامی این دستگاه‌ها در هنگام زلزله شاید برای جاهای دیگر بتوانند کاری انجام بدهند‌، اما ظرفیتی که در این دستگاه‌ها دیده‌ام‌، باور ندارم که برای تهران پاسخگو باشد و باید تأکید کنیم که به هیچ وجه کافی نیست‌.
نماینده بم خاطرنشان کرد‌: باید بپذیریم که زلزله اتفاق خواهد افتاد بنابراین از ابتدا نظرمان این بوده‌است که ساخت وسازهای ما باید اصولی و حساب شده باشد و در کلانشهر‌ها مناطق فرسوده زیادی وجود دارد که باید نوسازی و بازسازی شوند‌.
قانون مدیریت بحران‌، شیر بی یال و دم‌!
نماینده مردم لنگرود در مجلس گفت‌: مشکل اصلی ما این است که متولی تعریف شده ای برای بحران‌ها ازجمله زلزله در کشور نداریم‌.
مهرداد بائوج لاهوتی با تأکید بر اینکه قانون سازمان مدیریت بحران‌، قانونی آزمایشی بود که دوران آزمایشی آن به اتمام رسیده‌است‌، گفت‌: به فرض اینکه دولت پیشنهاد کرد و مجلس هم از سر ناچاری که بحران کشور بدون مدیر نماند‌، این قانون را تمدید کرد و بازهم وزارت کشور متولی بحران شد‌، ولی این قانون یک شیر بی یال و دم است‌.
عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با یادآوری اینکه منابع مدیریت بحران در اختیار سازمان مدیریت و برنامه ریزی است‌، اما با کمال تأسف سازمان مدیریت بودجه های بحران را صرف اموری غیر از بحران می کند‌، گفت‌: بودجه مدیریت بحران باید در اختیار وزارت کشور قرار بگیرد تا این بودجه را صرف پیشگیری از بحران کند‌.
لاهوتی با اشاره به اینکه در همین کلانشهر تهران‌، پیش بینی وقوع زلزله هفت و نیم ریشتر در هرلحظه از سوی کارشناسان مطرح می شود‌، گفت‌: اگر این اتفاق افتاد و دیدیم که هنوز آقایان کاری نکرده‌اند‌، کدام یک از دستگاه های متولی بحران باید جوابگوی آن شرایط خاص باشند و به عنوان یک مدیر واحد‌، تمام این دستگاه‌ها را مدیریت کنند‌؟.
وی با تأکید بر اینکه باید یک وزارتخانه مشخص به عنوان محور مدیریت بحران تعریف شود‌، گفت‌: ما یک محور مدیریت نیاز داریم تا تمام دستگاه های مرتبط را با خودش همسو کرده و بحران زلزله یا سیل یا هر بحران دیگری را درست و منطقی مدیریت کند‌.
این نماینده مجلس افزود‌: در حال حاضر مهم ترین چالش این است که منابع بحران‌، در اختیار سازمان دیگری است و به جرات می توانم بگویم که 60 درصد این منابع صرف مسائلی غیر از اصل هدف آن منابع می شود و این آسیب شدیدی به مدیریت بحران کشور وارد کرده که نمی توانیم پیشگیری‌ها و آمادگی‌ها را اجرایی کنیم‌.
لاهوتی با طرح این پرسش که آیا باید زلزله ای اتفاق بیفتد تا آقایان حواس‌شان جمع شود‌، گفت‌: آیا بااین همه اتفاقاتی که درکشور افتاده‌است‌، هنوز هم درس نگرفته ایم که باید تمام نیروی خود را برای مدیریت بحران در کشور به کار بگیریم‌؟.
وی افزود‌: پیش بینی خسارات ناشی از زلزله در تهران این است که اگر اتفاقی بیفتد‌، در همان لحظات اولیه شاهد تلفات بسیار سنگینی خواهیم بود که به میلیون‌ها نفر و شاید هم بیشتر می رسد و این تخمینی است که کارشناسان می زنند‌.
عضو کمیسیون عمران گفت‌: شهرداری تهران آمادگی نسبی برای مقابله با بحران را در حد بضاعت خودش ایجاد کرده درحالی که بحران بسیار بیشتر از آن خواهد بود که با این بضاعت بتوان آن را مدیریت کرد‌.
هیچ کس به دنبال اجرای قانون نرفت
الله وردی دهقانی‌، نماینده ورزقان در خصوص وضعیت فعلی ورزقان پس از گذشت دو سال به پیام ساختمان گفت‌: شاید در بین اتفاقاتی که حول محور زلزله در کشورمان افتاده بحران ورزقان مقداری زودتر جمع وجور شد‌.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در پاسخ به اینکه آیا برنامه ای برای آینده دارید و اقداماتی برای این منطقه زلزله خیز انجام داده اید تا نگران زلزله بعدی نباشید‌، گفت‌: ازنظر ساخت وساز حرکت‌های خوبی انجام شد‌. ورزقان در گسل زلزله ای قرار دارد که قدرت زلزله آن به طور میانگین شش و نیم ریشتر است و ساخت وسازهایی که در این منطقه انجام شده‌است‌، در همین حد جوابگو است‌.
وی با تأکید بر اهمیت مدیریت بحران گفت‌: امیدواریم در هیچ کجای کشور حادثه غم انگیزی از قبیل سیل و زلزله یا موارد دیگر رخ ندهد و اگر هم در منطقه ای اتفاقی افتاد‌، حداقلش این است که آسیبش به کمترین میزان ممکن برسد‌.
دهقانی در پاسخ به اینکه وضعیت مدیریت بحران در ورزقان چگونه بوده‌است‌، گفت‌: مدیریت بحران در کشور ما به خودی خود دارای بحران است‌. برای اثبات این ادعا کافی است به سیل اخیر اشاره کنیم که سیلی آمد و برخی از هم وطنانمان جان‌شان را از دست دادند که البته در حوادث دیگری هم می توان برای ضعف مدیریت بحران مثال‌های مستند فراوانی آورد‌.
وی با یادآوری اینکه زمانی که حادثه ای اتفاق می افتد‌، ستاد بحران تشکیل می دهیم تا بحران را مدیریت کنیم درحالی که بایستی آمادگی هایمان را حفظ کنیم‌، افزود‌: باید به یاد داشته باشیم که ما یکی از کشورهای پرحادثه در جهان هستیم و به همین دلیل باید آمادگی مقابله با حوادث را داشته باشیم‌. به طور مثال پس از وقوع زلزله ورزقان تصویب کردیم 100 هزار کانکس آماده برای مواقعی که زلزله اتفاق می افتد‌، داشته باشیم اما آقایان پاسخ دهند آیا داریم‌؟ این بحث فقط در مجلس به عنوان یک قانون آن هم بعد از زلزله تصویب شد که متأسفانه مانند بسیاری از موارد دیگر‌، هیچ کس به دنبال اجرای این قانون نرفت‌.
وی با ابراز تأسف از اینکه مسئولین سراغ این قبیل کار‌ها که با جان مردم سروکار دارد‌، نمی روند‌، گفت‌: آقایان هوشیار باشند و فرض کنند در تهران زلزله ای رخ بدهد و یک میلیون نفر خانه‌شان را از دست بدهند و آواره شوند‌، آیا برای آن چاره اندیشی کرده‌اند‌؟ چگونه می خواهند این جمعیت آواره را اسکان و سامان بدهند‌؟ البته فقط بحث آوارگان را مطرح می کنیم و سخنی از کشته‌ها و زخمی‌ها به زبان نمی آوریم‌.
نماینده ورزقان خاطرنشان کرد‌: دستگاه های مرتبط با بحران هیچ امکاناتی ندارند و موقعی که شرایط یک شهر یا روستایی بحرانی می شود‌، به فکر مدیریت بحران می‌افتند‌، اما اشکال اینجاست که وقتی بحران تمام شد‌، مدیریت بحران آنها هم تمام می‌شود و دنبال کار خودشان می روند.