هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   213   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بساز و بفروش هامانع اصلاح قانون نظام مهندسی

کورش شرفشاهی
قانون نظام‌مهندسی ساختمان در ایران که بیش از 20 سال از تصویب آن می‌گذرد، گویا به یک بازنگری کلی نیاز دارد به همین دلیل نمایندگان مجلس اصلاحیه آن را تهیه کردند که به تصویب نرسید. در این رابطه با تنی چند از اعضای کمیسیون عمران گفت‌وگو کردیم که در ادامه آمده است.   
هماهنگی اعضای کمیسیون عمران کم بود
عباس فلاحی باباجان با اشاره به رأی نیاوردن اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان گفت: من به‌عنوان عضو کمیسیون عمران مجلس از روند رسیدگی با اصلاح این قانون راضی نبودم زیرا پیشنهادها خوب جمع‌بندی نشده و هماهنگی بین اعضای کمیسیون خیلی کم بود.
وی با اعلام اینکه اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان به یک باور جمعی نیاز داشت، افزود: باید به نظر کارشناسان توجه می‌کردیم که به‌اندازه کافی این مهم اتفاق نیفتاد. بسیاری از کارشناسانی که در کمیسیون حاضر می‌شدند، از روند اصلاحیه رضایت نداشتند و از نتیجه بررسی کمیسیون راضی نبودند و قانع نشده، رفتند.
عضو کمیسیون  عمران با طرح این پرسش که چه موقع می‌خواهیم قانون نظام‌مهندسی را اصلاح کنیم گفت: با رد این اصلاحیه، اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان 30 سال به تأخیر افتاد ولی اگر این قانون مصوب می‌شد، بسیاری از مشکلات صنعت ساخت‌وساز مرتفع می‌شد.
وی  با اشاره به اینکه برای رد این اصلاحیه یک سری لابی‌گری‌هایی انجام‌گرفته بود یادآور شد: دلم نمی‌خواهد این را بگویم و از کلمه لابی‌گری هم متنفرم، اما نمی‌توانم منکر واقعیت‌ها بشوم.
فلاحی با تأکید بر اینکه فضای مجلس برای رأی به این اصلاحیه خوب نبود، گفت: اول اینکه اطلاع‌رسانی خوبی صورت نگرفته بود و از سوی دیگر قبل از اینکه طرح به صحن بیاید، نمایندگان توجیه نشده بودند.
وی از سازمان نظام‌مهندسی ساختمان خواست تا لایحه‌ای در این زمینه تهیه کند و به مجلس ارائه بدهد و گفت: به‌اندازه کافی مشکل‌داریم؛ مشکلات ریزش ساختمان‌ها، گودبرداری‌های غیراصولی، خسارات ناشی از زلزله، مدیریت نامناسب در ساخت‌وساز و بسیاری موارد دیگر را داشته‌ایم که باید هر چه سریع‌تر اصلاح شوند.
علت اصلی که اصلاحیه رأی نیاورد
علی نعمت چهاردولی  نیز انتقاداتی دارد. وی در پاسخ به اینکه راه‌های حصول توافق میان مجلس و سازمان نظام‌مهندسی برای اصلاح قانون نظام‌مهندسی چیست، با ابراز تأسف از اینکه اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان در مجلس شورای اسلامی رأی نیاورد، عنوان کرد: شاید علت اصلی اینکه اصلاحیه رأی نیاورد به دلیل آن بود که بیشتر نمایندگان از وضعیت ساخت‌وسازها و مشکلات ناشی از آن آگاهی نداشتند.
عضو کمیسیون عمران مجلس در پاسخ به اینکه کدام مواد این قانون مشکل دارد، با اشاره به اینکه در حال حاضر در خصوص عضوگیری، انتخابات سازمان نظام‌مهندسی، نظارت بر پروژه‌ها مشکلات بسیاری داریم افزود: این اصلاحیه می‌توانست قدم بزرگی برای کشور و شهرستان‌ها باشد تا نظارت برساخت و سازوکارهای عمرانی متمرکز در مرکز کشور نباشد.
وی با ابراز تأسف از اینکه نگاه بسیاری از نمایندگان بر این بود که این اصلاحیه باعث گرانی مسکن می‌شود گفت: در اصلاحیه قانون نظام‌مهندسی ساختمان آمده است که کارگر باید در کارش مهارت داشته باشد. این در حالی است که اگر امروز هم بخواهیم کارگری را بیمه کنیم، باید کارت مهارت داشته باشد که البته این مهم نیز برای سلامت و ایمنی و بهداشت کارگران است.
عضو کمیسیون عمران مجلس با تأکید بر اینکه اگر اصلاحیه قانون نظام‌مهندسی ساختمان اتفاق می‌افتاد، ساخت‌وسازها کنترل می‌شد، بیان کرد: امروزه هرکسی می‌تواند بسازوبفروشی کند. درحالی‌که اگر این اصلاحیه صورت می‌گرفت، ساخت‌وساز در اختیار هرکسی قرار نمی‌گرفت.
صحبت‌های  مخالفان عوام‌پسندانه بود
علیرضا خسروی دیگر عضو کمیسیون عمران با ابراز تأسف نسبت به رأی نیاوردن اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان یادآور شد: ابتدا باید خودمان را آسیب‌شناسی کنیم .وی با اعلام اینکه امروزه به دلیل آنکه قدرت لازم را نداشتیم، قانونی برحق رأی نیاورد ،گفت: عمده کسانی که با این اصلاحیه مخالفت کردند، حرف‌های تخصصی و علمی نمی‌زدند بلکه صحبت‌های  آنها عوام‌پسندانه بود.
وی با تأکید بر اینکه یک سری از صحبت‌های نمایندگان مخالف اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان، درد دل مردم بود، اظهار داشت: نمایندگان می‌گفتند هزینه‌های مهندسی گران است و کسی نسبت به مشکلات مهندسی ساختمان پاسخگو نیست. اگر جایی هم اتفاقی می‌افتد چندین مرحله باید در ادارات مختلف حاضر شویم تا خودمان را اثبات کنیم.به‌عنوان‌مثال گودبرداری‌هایی که باعث فروریختن خانه کناری می‌شود و بسیاری موارد دیگر مطرح شد که همه اینها درست بود.
عضو کمیسیون عمران با تأکید بر اینکه باید دلایل رأی نیاوردن این اصلاحیه را آسیب‌شناسی کنیم، گفت: قانون نظام‌مهندسی ساختمان وجود دارد و چه اصلاحیه انجام می‌شد و یا اکنون که رأی نیاورده، قانون قبلی کار خودش را می‌کند. اما با این اصلاحیه بنا داشیم روند نظارت و بهبود ساخت‌وساز را تسریع کنیم. 
خسروی با تأکید بر اینکه تمام اشکالاتی که در قانون فعلی نظام‌مهندسی ساختمان داریم، باید بررسی دقیق شود، بیان نمود: باید اشکالات را برطرف کنیم. مبالغی که در حال حاضر سازنده ساختمان بابت مجری پرداخت می‌کند، یک هزینه اضافه است . ضمن اینکه باید به خودمان و افکار عمومی پاسخ بدهیم که آیا در اثر وجود نظارت و مجری، عمر ساختمان‌های ما بالاتر رفته است و آیا کیفیت ساخت‌وساز بالا می‌رود؟.
وی با بیان اینکه از قبل می‌دانستیم که اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان یک طرح چالشی است، گفت: ما این را پیش‌بینی می‌کردیم و می‌دانستیم که اگر کلیات آن رأی بیاورد در جزییات به مشکل برخورد می‌کنیم. اما خودمان می‌دانیم که در شناساندن این طرح به نمایندگان پشتکار لازم را نداشتیم زیرا گمان می‌کردیم اصلاحیه دغدغه مردم باشد.
عضو کمیسیون عمران در پاسخ به اینکه با خارج شدن این اصلاحیه از دستور، وضعیت ساخت‌وساز کشور چه می‌شود، اضافه کرد: تا فرصت آینده باید منتظر بمانیم و همچنان با همین وضعیت کج دار و مریز کار را ادامه بدهیم.
وی با تأکید بر اینکه  متأسفانه در حال حاضر بین اعضای نظام‌مهندسی ساختمان دسته‌بندی‌های سیاسی و جناحی و گروه‌بندی‌ها بر روح ساخت‌وساز سایه انداخته است، گفت:نظام‌مهندسی ساختمان یکی از بزرگ‌ترین ان.جی.او هایی است که خودش به‌صورت مستقل اداره می‌شود و اگر این طرح شکست بخورد مطمئن باشیم که تشکل‌های دیگر نمی‌توانند ساخت‌وساز کشور را سامان بدهند.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از بسازوبفروش‌ها در جریان رسیدگی به این اصلاحیه به مجلس آمدند و نظراتشان را گفتند، تاکید کرد: شک نکنید که این لایحه به زیان خیلی‌ها بود و منافع بسیاری از اقشار با این اصلاحیه آسیب می‌دید. یک پیمانکار که به مجلس آمده بود اعلام کرد که حدود 4 میلیارد تومان هزینه نظام مهندسی می‌پردازد و همین امر باعث شده تا ساخت‌وساز را کنار بگذارد.
بسازوبفروش ها اصلاحیه را هوا کردند
همچنین مهرداد بائوج لاهوتی در این رابطه گفت: یک سری شرکت‌های بسازوبفروش در هنگام بررسی اصلاح قانون نظام‌مهندسی ساختمان در بین نمایندگان مطالبی را تکثیر کردند و در قالب این اظهارات به نمایندگان مردم تفهیم کردند که این اصلاحیه منافع مردم را تهدید می‌کند و قیمت مسکن را بالا می‌برد.
طراح اولیه اصلاحیه قانون نظام‌مهندسی ساختمان اظهار نمود: قانون نظام‌مهندسی ساختمان مربوط به 23 سال پیش بود که کارآمد نیست. به‌عنوان‌مثال در قانون قبلی آمده بود که اگر در استانی 50 مهندس داشتیم می‌توانیم نظام‌مهندسی استان را تأسیس کنیم. در آن زمان بیش از این هم مهندس نداشتیم. درحالی‌که اکنون در هر شهرستان بیش از 4 هزار مهندس وجود دارد.
وی با طرح این سؤال که آیا هنوز هم باید در شهرستان‌ها دفتر نمایندگی نظام‌مهندسی داشته باشیم ،خاطرنشان نمود: دفتر نمایندگی یعنی اینکه بخشی از وظایف نظام‌مهندسی به این دفاتر واگذارشده اما به خاطر آن بخش دیگر، اگر کسی می‌خواهد پروانه ساختمانی بگیرد، باید پرونده خودش را به دفتر نمایندگی ببرد و پس‌ازآنکه دفتر پس از بررسی پولی از این مالک گرفت، پرونده به‌نظام مهندسی استان برود و آنجا هم یک پول دیگر بدهد که معنای آن اتلاف وقت و هزینه بیشتر بود که می‌خواستیم آن را سامان بدهیم.
لاهوتی با اشاره به اینکه درگذشته در بحث حسابرسی ادارات نظام‌مهندسی، بازرسان همین سازمان عملکرد را بررسی می‌کرد، گفت: در این اصلاحیه این اختیار را از سازمان گرفتیم و تأکید کردیم که حسابرسان رسمی باید آن را حسابرسی کنند.
وی با اعلام اینکه کمیسیون ماده 100 باید در کشور ما بازدارنده باشد ،یادآور شد: اکنون اعضای این کمیسیون رافع هستند و نقش بازدارندگی ندارند. در این اصلاحیه قرار شده بود یکی از اعضای نظام‌مهندسی در کمیسیون ماده 100 حضورداشته باشد و توضیحات فنی و تخصصی و کارشناسی بدهند و از آن دفاع کنند. این در حالی است که نماینده شهرداری و قوه قضاییه تخصص لازم را در این زمینه ندارند.
لاهوتی با اعلام اینکه در اصلاحیه نقش حاکمیت دولت را در نظر گرفته بودیم گفت: در اصلاحیه به‌جای 3 نفر مقررشده بود که اعضای شورای مرکزی سازمان نظام‌مهندسی ساختمان دو نفر را تعیین کنند و رییس‌جمهور از بین این دو نفر یکی را برای ریاست سازمان انتخاب کند.
وی تأکید کرد: به‌صراحت می‌گویم که در مجلس به چشم خودم دیدم یک عده بسازوبفروش با لابی‌گری با نمایندگان، این اصلاحیه را هوا کردند تا منافع خودشان را حفظ کنند.
نماینده لنگرود با اشاره به دیداری که با علی لاریجانی رییس مجلس داشت ،افزود: به ایشان گفتم که متوسط عمر ساختمان در جهان 50 سال است درحالی‌که این عمر در کشور ما 20 سال است و باید مشخص کنیم که این زیان از جیب چه کسی پرداخت می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه عمر پایین ساختمان در ایران به دلیل نبود نظارت درست است، گفت: در اصلاحیه به همه این موارد پرداخته و تعیین کرده بودیم که چه کسی باید پاسخگوی این ضعف کیفیت باشد.
لاهوتی در پایان گفت: یک سری افرادی که دارای منافع زیادی بودند و از بسازوبفروشی بی‌کیفیت و بدون نظارت نفع می‌بردند به مجلس آمدند و رأی نمایندگان را تغییر دادند و باعث شدند این اصلاحیه رأی نیاورد که جای تأسف و تعجب دارد.