هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   213   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

در باغ موزه هنر ایرانی چه می گذرد؟

سکوت و سایه چنارها و هوای خنک خیابان ولیعصر را تصور کنید و حالا این قاب را بگذارید توی یکی از کوچه‌های قدیمی و آرام الهیه و داخل باغی که ۸۰ سال پیش کنار قنات و گندمزارهای باغ سپهبد امیر احمدخان، یا بناهای معماری زیبایی به سبک اواخر قاجار با دیوارهای بلند و پنجره‌های متعدد و سقف‌های شیروانی ایجادشده.
باغی که تا مدت‌ها بعد از انقلاب بلااستفاده مانده بود و به سمت تخریب شدن پیش می‌رفت تا اینکه مدیریت شهری تهران با هدف احیای بناهای تاریخی اقدام به بازسازی دوباره باغ کرد. بنابراین ایده اولیه را چند جوان ارائه کردند که مورد موافقت قرار گرفت. برای همین طرح اولیه ایجاد باغ هنر ایرانی با الهام از باغ فین کاشان به اجرا درآمد.
باغی که این روزها علاوه بر طبیعت زیبا و مسحورکننده‌اش به خاطر ساخت ماکت‌های نقلی بناها، شخصیت‌ها و ابنیه معروف ایران هم شناخته‌شده است. از نقش رستم گرفته تا برج میلاد و برج آزادی تا سی‌وسه‌پل و قره کلیسا و شمس‌العماره!
اوایل دهه ۵۰ تعدادی ماکت از معروف‌ترین بناهای تاریخی ایران توسط هنرمندان ایتالیایی ساخته می‌شود که سال ۸۵، تعداد ۱۲ عدد از آنها در این باغ‌موزه رونمایی می‌شوند که بسیار ظریف و دقیق ساخته شده‌اند. این آثار به دلیل ارزش هنری‌شان تنها ماکت محسوب نمی‌شوند بلکه جنبه هنری هم دارند و سیر تحول تاریخی معماری ایران را از قبل از اسلام تا دهه اخیر به‌طور کامل نشان می‌دهند و قرار گرفتنشان در کنار هم در طول یک مسیر پیچ‌وخم ، حس گذر از لایه‌های مختلف تاریخی در بازدیدکننده‌ها به وجود می‌آورد و باعث می‌شود بازدیدکنندگان با صرف کمترین وقت و هزینه دور ایران را بگردند و حضور در حال و هوای شهرهای مختلف را حس کنند.
در کنار آثار به نمایش درآمده در محوطه باغ در بنای اصلی این مجموعه یک گالری ایجادشده که آثار هنرمندان مطرح ایرانی در آن به نمایش درمی‌آید و در کنار گالری، غرفه‌ها و چادرهای متنوعی وجود دارد که همه مرتبط با هنر و طبیعت، دو عنصر اصلی وجودی این باغ هستند. غرفه کتاب، فروش صنایع‌دستی و زیورآلات ازجمله غرفه‌های این مجموعه هستند که در کنار فروشگاه و نمایشگاه گل و گیاه قرار گرفته‌اند.
جنس بیشتر این ماکت‌ها بتن‌آرمه و پلی‌استر است و برای همین است که ۵۰ سال در برابر شوک‌های حرارتی مقاومت کرده‌اند. البته اخیراً بعضی از آنها آسیب‌دیده‌اند که با احداث کارگاهی در همان باغ‌موزه اقدام به قالب‌گیری و ترمیم قسمت‌های آسیب‌دیده کرده‌اند. سی‌وسه‌پل به دلیل قرار گرفتن روی آب بیشتر از بقیه ماکت‌ها دچار آسیب شده است اما در همین کارگاه به‌طور کامل آن را بازسازی کرده‌اند.
ماکت برج میلاد هم تنها ماکت از این مجموعه است که در ایران و به مناسبت افتتاح برج میلاد و همزمان با بازگشایی باغ‌موزه ساخته‌شده است. جنس ماکت برج میلاد فایبرگلاس است و سبک‌تر از بقیه ماکت‌هاست و فعلاً نمونه موقت ماکت است.
وجود چهار مجسمه نمادین چوبی در اطراف باغ اتفاق عجیب‌وغریبی است که احتمالاً برای اولین بار از نزدیک با آن روبه‌رو می‌شوید. ققنوس، صوراسرافیل، سروش و اسفندیار چهار اثری هستند که ریشه در زمین دارند و از دل خاک روییده‌اند. قضیه هم از این قرار است که برای جلوگیری از تخریب طبیعت و به وجود نیامدن حس بد ناشی از قطع کردن درخت‌ها در این باغ‌موزه درخت‌های خشکیده را قطع نمی‌کنند و از ریشه درنمی‌آورند بلکه آنها را همان‌طور با کنده‌کاری‌هایی که رویشان انجام می‌دهند به آثار هنری تبدیل می‌کنند. موضوع این مجسمه‌ها برگرفته از المان‌های اسطوره‌ای بوده و سبکشان هم انتزاعی.
غیر از ماکت‌ها، مجسمه‌های دیگری هم در گوشه گوشه باغ قرار دارند که اثر دست هنرمندان ایرانی و خارجی است. این آثار برگزیده‌های اولین دوره سمپوزیوم مجسمه‌سازی در چیتگر تهران در سال ۸۵ هستند و ارزش هنری قابل‌توجهی دارند. کار هنرمندان اروپایی و آسیایی از هلند تا عراق و ایران در این مجموعه قرار می‌گیرند.
در باغ‌موزه هنر ایرانی تمرکز بر جمع‌آوری آثار هنری تجسمی خصوصاً مجسمه و ماکت است. محیط باغ با توجه به امکانات و وجود قنات در آن با الهام از فین کاشان با کشیدن آبراه‌ها و ساخت حوضچه‌ها و جدول‌بندی‌ها به یک باغ کاملاً ایرانی نزدیک شده و بناهای موجود در آن هم بازسازی‌شده‌اند.
علاقه مندان می توانند برای بازدید از باغ موزه به آدرس: تهران، میدان تجریش، خیابان شهید دربندی (مقصودبیگ)، خیابان دکتر حسابی، شماره‌ی 30 مراجعه نمایند .