نشریه شماره   212   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آپارتمان نشینی در آئینه قانون

گروه ساخت‌وساز: رشد جمعیت و گسترش شهرنشینی کارشناسان و مسئولان را بر آن داشته تا الزامات و قواعدی را برای همزیستی مسالمت‌آمیز وضع کنند. قواعدی که ضمن حفظ حقوق شهروندان، باعث ایجاد محدودیت‌هایی هم می‌شود. ازجمله این قواعد می‌توان به دستورالعمل‌های مربوط به آپارتمان‌نشینی اشاره کرد. 
به‌هرحال درگذشته ‌ نه‌چندان دور اصولاً مشکل تأمین مسکن به معنای امروزی وجود نداشت و خانه‌ها معمولاً مستقل بود. به قولی ضرب‌المثل «چاردیواری؛ اختیاری» در آن زمان‌ صدق می‌کرد؛ چون مالکان مختار بودند هر برنامه‌ای برای ساختمان مستقل‌شان بریزند، اما امروز با توجه به مسائلی مانند گرانی خانه مستقل و همچنین کمبود زمین در مناطق شهری، آپارتمان‌نشینی فراگیر شده است. بنابراین در یک آپارتمان ممکن است تا 20 خانوار هم زندگی کنند. قطعاً حضور این خانواده‌ها در واحد‌های مجاور باید همراه با رعایت برخی الزامات باشد؛ در غیر این صورت هر حرکتی ممکن است سایرین را دچار مشکل ‌کند. سؤالاتی نظیر اینکه چقدر در نوسازی نمای خودم مختار هستم؟ آیا پارکینگم را می‌توانم اجاره بدهم؟ آیا طبقه پایین خانه من حق تغییر کاربری از مسکونی به تجاری دارد؟ اصلاً من به‌عنوان مستأجر چقدر حق دارم؟ می‌تواند به فهم بهتر زندگی آپارتمانی و آسایش بیشتر ما کمک ‌کند. همچنانکه بسیاری از دعاوی دادگستری‌ها مربوط به فقدان اطلاع طرفین از قوانین آپارتمان‌نشینی است. پیام ساختمان برای یافتن پاسخ سؤالاتی ازاین‌دست سراغ ابراهیم اسماعیلی هریسی، وکیل پایه‌یک دادگستری رفته است:
پیام ساختمان: اگر یکی از ساکنان آپارتمان بخواهد نمای بیرونی واحد مسکونی خودش را تغییر دهد، کاری خلاف قانون انجام داده است؟
اگر کسی تغییری در مشاعات مانند تعویض درِ ورودی واحدش انجام دهد، خلاف قانون است. در رابطه با پنجره و نمای ساختمان هم همین قانون صدق می‌کند.
پیام ساختمان: اگر بخشی از نمای ساختمان به هر دلیلی ریزش کند، مسئولیت ترمیم به عهده کیست؟ به عبارتی آیا همه ساکنان باید در تأمین هزینه‌ها سهیم باشند یا تنها مربوط به همان واحدی خواهد بود که نمای ساختمانش ریخته است؟
نمـای ساختمان جزو قســمت‌های مشـترک است و همه باید سهـمشان را بپردازند.
پیام ساختمان: اگر در مقوله نوسازی چند نفر از مالکان مایل به تخریب و نوسازی بوده و چند نفر دیگر اعتقادی خلاف این داشته باشند، تکلیف چیست؟
ماده 13 قانون تملک آپارتمان‌ها می‌گوید به شرطی که بیم ضرر مالی و جانی برای ساکنان وجود داشته باشد مجمع عمومی آپارتمان باید تشکیل جلسه دهد و در صورت موافقت اکثریت مالکان ساختمان تخریب و نوسازی قابل‌اجراست و سایرین باید تمکین کنند. در غیر این صورت دادگاه آنان را مجبور به تخلیه می‌کند.
پیام ساختمان: چنانچه مالکان آپارتمان تصمیم بر نوسازی بگیرند، تکلیف مستأجران چیست؟ آیا این اجازه را دارند که تا اتمام قرارداد از نوسازی ممانعت کنند؟
تصمیمات در مجمع عمومی توسط مالکان گرفته می‌شود و مستأجر هیچ‌کاره است. درصورتی‌که موجر تصمیم بر تخریب ساختمان بگیرد،مستأجر حتی قبل از اتمام مدت‌زمان اجاره هیچ حقی برای جلوگیری از تخریب و نوسازی ندارد. به عبارتی اگر بیم مشکل جانی و مالی وجود داشته باشد و تصمیم بر تخریب گرفته شود، اجاره‌نامه باطل خواهد شد. 
پیام ساختمان: آیا تغییر کاربری از مسکونی به اداری یا تجاری ازنظر قانون بلااشکال است؟
باید مجوز از شهرداری گرفته شود و شهرداری موظف است قبل از صدور مجوز، رضایت‌نامه تمام ساکنان را از مالک بخواهد.
پیام ساختمان:‌اگر کسی یک واحد پارکینگ داشته باشد و بخواهد آن را به شخصی غیر از ساکنان آپارتمان اجاره بدهد، تکلیف چیست؟
فقط می‌توان پارکینگ را به ساکنان آپارتمان اجاره داد. اجاره پارکینگ به کسانی غیر از ساکنان ، خلاف قانون است.