هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   211   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تاریخچه حضور ایران در اکسپو

ندا اکبری
اکسپو رویدادی است که هر پنج سال یک بار و هر بار در کشوری متفاوت برگزار می‌شود‌. این نمایشگاه عرصه ای برای نمایش گذشته‌، اکنون و آینده کشور‌هاست که در آن دستاوردهای اجتماعی‌، اقتصادی‌، علمی و پیشینه فرهنگی و دورنمای توسعه کشور‌ها به نمایش گذاشته می شود‌. میزبانی نمایشگاه اکسپو برای توسعه اقتصادی‌، اجتماعی و زیرساختی شهرهای میزبان و دادوستد‌ها و همکاری های بین المللی‌، بسیار کارساز است‌. ازاین رو‌، همه کشورهای عضو دفتر نمایشگاه‌های بین المللی‌، مایل هستند میزبانی این نمایشگاه را بر عهده گیرند‌.
ازنظر محتوایی نمایشگاه های جهانی و اکسپو‌ها را می توان به سه دوره تقسیم کرد‌:
دوره اول‌- ۱۸۵۱ تا ۱۹۳۷‌: صنعتی شدن‌، دوره دوم‌- ۱۹۳۹ تا ۱۹۸۶‌: مبادلات فرهنگی‌، دوره سوم‌– از ۱۹۸۸ تاکنون‌: بازنمایی نمادهای ملی‌.
طبیعت موقتی بودن پاویون‌ها‌، شرایط را برای بروز و ظهور ساختمان‌ها و طرح های پیشرو‌، جسور و نوآورانه فراهم کرده‌است‌. در بعضی موارد مانند برج ایفل (‌پاریس ۱۸۸۹‌) و یونیسفر‌، این ساختمان‌ها شهرتی جهانی یافته و همچنان حفظ شده‌اند و در مواردی دیگر‌، مانند غرفه روح زمان لوکوربوزیه یا غرفه آلمان میس وندروهه‌، این ساختمان‌ها در زمان و مکانی دیگر بازسازی شده‌اند‌. به این ترتیب‌، همواره اکسپو‌ها مجموعه‌ای از‌بـناهای پیشِ روی معماری هستند که بی گفتگو در شکل دادن دنیای فردا‌، مؤثرند‌.
ازسال۲۰۰۰ تاکنون‌، سرفصل های موردبحث در سازمان ملل‌، مؤثر ترین عامل تعیین موضوع و خط مشی اکسپو‌ها بوده‌اند‌. میلان ۲۰۱۵ با محوریت غذا‌، با موضوع «تغذیه زمین‌، انرژی برای حیات» برای رسیدن به اهداف توسعه هزاره و در رأس آنها غذا‌، انتخاب شده‌است‌.
ایران تاکنون در ۱۵ اکسپو حضور داشته‌است که ۹ پاویون مربوط به قبل از انقلاب و شش پاویون به اکسپوهای بعد از انقلاب تعلق دارد‌. اولین حضور ایران مربوط به اکسپو ۱۸۵۱ لندن است که در آن‌، ایران با غرفه ای به مساحت ۹۲ مترمربع فرش‌، صنایع دستی‌، کاشی و انواع آجیل را به بازدیدکنندگان عرضه کرد‌. پس از آن‌، در اکسپوهای ۱۸۷۳ وین‌، ۱۸۷۸ و ۱۸۸۹پاریس‌، ۱۸۹۳ شیکاگو‌، ۱۹۰۰ پاریس‌، ۱۹۳۶ و ۱۹۵۸ بروکسل حضور پیدا کرد‌. در اکسپو ۱۹۶۷ مونترال با طراحی زنده یاد عبدالعزیز فرمانفرماییان‌، بنایی با الهام از مسجدجامع شوشتر حضور موفقی داشت که می توان این پاویون را بهترین حضور ایران تاکنون تلقی کرد‌. پس از انقلاب‌، در اکسپو ۱۹۸۵ ژاپن و ۱۹۹۳ کره جنوبی با طراحی فرهاد احمدی همراه بود‌. اکسپو ۱۹۹۸ پرتغال‌، ۲۰۰۰ هانوفر و ۲۰۰۵ ژاپن و در نهایت‌، در اکسپو ۲۰۱۰ شانگهای‌، ایران با پاویونی به طراحی شرکت «طرح امروز» به گفته طراح برگرفته از سبک اصفهان و ماکتی بدساخت از پل خواجو بود‌، حضور پیدا کرد و حساسیت جامعه معماری را برانگیخت.