نشریه شماره   210   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مدرسه باوهــاوس

باوهاوس را باید نقطه عطفی در مدرنیسم به شمار آورد. ارتباط بزرگ‌ترین معماران قرن مانند لوکور بوزیه، فرانک لوید رایت، کروپیوس، میس و اندروهه و ... با باوهاوس خود دلیلی است بر عظمت مدرسه باوهاوس ؛به گونه‌ای که هنوز هم بعد از گذشت یک قرن به‌عنوان هنرکده ای جهانی معرفی می‌شود.
مدرسه باوهاوس را می‌توان بزرگ‌ترین و مشهورترین مدرسه هنری قرن بیستم در زمینه‌های مختلف هنر، معماری، طراحی و ... دانست که در آن بزرگ‌ترین و معروف‌ترین معماران و هنرمندان سراسر جهان حضور داشتند. باوهاوس طی چهارده سال حضور خود نه‌فقط به‌عنوان یک مدرسه هنری، طراحی و با مدتی تأخیر در زمینه معماری تجلی یافت بلکه به‌مثابه تنها محملی بود که مدرنیسم اروپا در آنجا محک خورد .
باوهاوس سازمانی بود که در تمامی رفرم های اصلاحی عصر خود شرکت جست و جریانی شد که بازتاب‌های وسیعی در همه آیتم‌های هنری جهان داشت.  هرچند هرازگاهی مدیران و مدرسان مدرسه به دلایل شرایط سیاسی و اجتماعی از اهداف شیوه باوهاوس فاصله می‌گرفتند ولی با تمام این تفاسیر ازآنجایی‌که روش‌های آموزشی و موقعیت هنری آن به‌صورت سازمانی درآمده بود که بارها مورد تقلید و بعضاً انتقاد بزرگان قرار گرفت از این منظر به‌عنوان ضرورتی ماندگار درآمد که همواره در پی مشروعیت خود بود. 
باوهاوس که در سرزمین زادگاه گوته و نیچه (که خود از بزرگان آن دوران بودند ) یعنی آلمان تأسیس شد از سال 1919 لغایت 1933 برقرار و همواره با مسائل حاد سیاسی مواجه بود تا آنجا که سرانجام قربانی این درگیری‌ها گردید. باوهاوس اولین مدرسه عالی بود که با اولین حکومت دموکراتیک آلمان پیوند داشت. این نزدیکی به ارتباط «والتر گروپیوس»با «گراندوک ساکس» و «ایهار» برمی‌گردد .در سال 1915 «هنری وال دو ولد» که خود از بزرگان هنر آن دوره بود پیشنهاد کرد که والتر گروپیوس از بزرگ‌ترین معماران عصر خود در مدرسه هنرها و صنایع‌دستی جانشین او شود . ازاین‌رو در سخنرانی‌هایش تصریح می‌کرد که تمایل دارد گروپیوس مدیریت بخش جدید معماری را بر عهده بگیرد و در راستای همین تلاش‌ها والتر گروپیوس در سال 1919مدیریت دو مدرسه را به عهده گرفت و در همان سال هر دو مدرسه را درهم ادغام نمود که با نام مدرسه دولتی باوهاوس در وایهار شهرت یافت.
این پیش‌زمینه تفکر تاریخی والتر گروپیوس نشان می‌دهد که او در فکر تأسیس یک موسسه فراگیر هنری بود و تمامی تلاش‌های مدرسه باوهاوس پیوند دادن هنر معماری و سایر رشته‌های هنری مانند : مجسمه‌سازی، نقاشی، طراحی و صنایع‌دستی بود. او می‌خواست تمامی هنرهای موجود را در یکجا جمع کند و به همین دلیل طی بیانیه‌ای در سال 1919 تمامی این هنرها را به شکل مدون درآورد. حوزه هنری اکسپرسیونیسم  هم به فاصله کوتاهی بعد از اولین ماه‌های جنگ جهانی اول به وجود آمد که به‌طورکلی به جنبش هنرها و صنایع‌دستی قرن نوزدهم مرتبط می‌شد. 
مهارت والترگروپیوس در انتخاب و گزینش همکارانش موجب شد تا سرانجام این مدرسه به‌عنوان یک مرکز هنری و روشنفکری جمهوری به شمار آید. هنرمندانی که به‌عنوان استاد استخدام می‌شدند از بزرگ‌ترین و نخبه‌ترین هنرمندان دوران خود به شمار می‌آمدند مانند: لایونل فینگر، اسکار شلمر، ژرژموش،پل کله،واسیلی کانه ینسکی و گرهارد مارکس و...
 این افراد در دوره‌های مقدماتی آموزش که برای تمامی مبتدیان اجباری بود شرکت می‌کردند و آموزش‌هایی مانند مجسمه‌سازی، شیشه‌گری، عکاسی، تئاتر، فلزکاری، کارهای چوبی، سرامیک‌سازی، فن چاپ، آگهی‌های تبلیغاتی، طراحی نمایشگاه‌ها، نقاشی دیواری، و حتی بافندگی را به دانشجویان می‌آموختند . یادگرفتن این آیتم‌ها فرصتی بود تا اعضا بتوانند برای خود درآمدی کسب نمایند و در پایان هر دوره هم برای اعطای گواهی‌نامه به اعضا  و استادکاران امتحاناتی برگزار می‌شد . یکی از مهم‌ترین کارهای گروپیوس آزاداندیشی او در نوع آموزش بود و او اصول فرم را که بارزترین مطالعه دانشجویان را نشان می‌داد فارغ از تمامی پیش‌زمینه‌های تصوری و تصویری در زمینه‌های الگوسازی به‌صورت آزادانه به دانشجویان می‌آموخت. مدرسه هنری باوهاوس و در رأس آن شخص گروپیوس شعار وحدت و یکپارچگی هنر و فناوری را به‌عنوان بارزترین نقطه یادگیری سر می‌داد.