هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   210   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

معمـاری دیجیتال

استفاده روزافزون از کامپیوتر در زمینه‌های طراحی، معماری و مهندسی از مهم‌ترین دستاوردهای سال‌های اخیر در راستای ارتقای فرآیند طراحی و افزایش بهره‌وری در مراحل مختلفی از طراحی تا اجرای پروژه‌ها محسوب می‌شود. معماری دیجیتال به طراحان و معماران برای خلق ساختارهای حقیقی به شکل مجازی کمک می‌کند، به‌گونه‌ای که آنها می‌توانند پیش از ساخت و اجرای یک طرح، در فضای درونی آن حرکت کرده و تمامی شرایط  را مورد بررسی قرار دهند.
در فرآیند آموزش معماری، آشنایی با طراحی دیجیتال و نیز فرآیندهای طراحی و تولید با کامپیوتر یک ضرورت به شمار می‌رود. کامپیوترها امکان طراحی در فضای مجازی قبل از خلق واقعیت و نیز تولید با بهره‌گیری از تجسم ذهنی و شبیه‌سازی را فراهم می‌کنند.
فرایندهای جدید طراحی رابطه تاریخی بین طراحی و ساخت معماری را به چالش می‌کشد، به این صورت که با به‌کارگیری تکنولوژی دیجیتال ارتباط مستقیم و بی‌واسطه‌ای بین طراحی و ساخت ایجادشده ، که تا امروز بی‌سابقه بوده است . معماری دیجیتال به‌عمد رویکردهای متنوعی داشته و هیچ جنبش خاص معماری را معرفی نمی‌کند .
باوجود این آنچه معماران ، طراحان و متفکران دیجیتال را گرد هم می‌آورد ، تمرین استفاده از تکنولوژی دیجیتال ، برای پیوند طراحی و ساخت در پروژه‌های معماری است . با استفاده از ابزار دیجیتال ، هوشمندی طراح گسترش می‌یابد و به معماری به‌عنوان علمی که بایستی در مورد آن تحقیق تجربی صورت گیرد ، پرداخته می‌شود . این تحقیقات در زمینه‌های مختلف از جمله هندسه توپولوژیک ، تنظیمات محاسباتی ، تولیدات روباتیک ، و تبدیل فضای سه‌بعدی به مجسمه حرکتی – مولدی و غیره در جریان است و با به‌کارگیری معانی جدید دیجیتال ، در شکل‌گیری ایده و ساخت طرح قدرت آن در تولید سطوح منحنی و پیچیده، در حال عوض کردن معماری و کشاندن آن به راه‌ها و روش‌های جدید است . از انواع این روش‌ها می‌توان از معماری توپولوژیک ، فضاهای هندسی غیر اقلیدسی ، سیستم‌های داینامیک و کنتیک و ژنتیک الگوریتم نام برد .
به دلیل بدیع بودن این رویکرد جدید ، بسیاری از موارد در سایه‌ای از ابهام فرورفته ، اساسی‌ترین این موارد این است که این رویکرد تا چه اندازه قادر به تغییر روش‌هایی است که سالیان دراز برای انجام یک پروژه معماری به کار گرفته‌شده، و اینکه در این فرآیند ، نقش معمار نسبت به گذشته چه تغییری می‌کند .
برای بسیاری از معمارانی که هندسه مطمئن اقلیدسی را سال‌ها تمرین کرده‌اند، ظهور معماری فرم‌های منحنی مشکلات فراوانی ایجاد کرده ، ولی بدیهی است که این معماری جدید نرم ، به‌طور ذاتی نشئت گرفته از یک فرهنگ طراحی وسیع‌تر است .در دهه گذشته خطوط منحنی و گرد در همه جای زندگی ما حاضر بوده ، ولی شاید تا چندی پیش به دلیل نبود یک چارچوب تکنیکی قانع‌کننده ، منحنی‌ها به‌طور گسترده‌ای در فرهنگ معماری نادیده گرفته می‌شده‌اند.این امر در بین دیگر طراحان ، ازجمله طراحان صنعتی نیز نمود داشته که دلیل آن می‌تواند مشکلات فنی باشد ، اما پس از به وجود آمدن یک نرم‌افزار سه‌بعدی برای حجم سازی دیجیتال ، ایجاد منحنی‌های نرم بسیار آسان و از آن به‌طور وسیعی در صنعت ، از محصولات مصرفی تا هواپیما استفاده شد . ازنظر تاریخی صنعت ساختمان از آخرین حرفه‌هایی بود که خود را با تکنولوژی جدید تطبیق داد .
با الهام از نوشته‌های متفکران از «لایپنیتس» تا «دلوز»تعدادی از معماران شروع به اکتشاف در قلمرو فضایی هندسه‌های غیر اقلیدسی کردند و برخی اساس تحقیقات فضای سه‌بعدی خود را بر مبنای توپولوژی قرار دادند که شاخه‌ای از ریاضی، در رابطه با ویژگی‌های شکل‌هایی است که از طریق تغییر شکل به وجود می‌آیند نتیجه آن فرم‌های توپولوژیکال ، مانند توروس و کمی پیچیده‌تر از آن نوار موبیوس و کلین باتل است که وارد فرهنگ معماری شدند .
هدف نهایی در روند معماری دیجیتال ، ساختن یک مدل چهاربعدی ، شامل تمامی اطلاعات موردنیاز برای طراحی، تولید دیجیتالی ساخت و اطلاعات زمان‌بندی‌شده مورد لزوم برای مونتاژ آن است .این منبع اطلاعات پروژه معماران را قادر می‌کند نقش هماهنگ‌کننده اطلاعات را بین تمامی حرفه‌ها و صنایعی که در امر ساختمان‌سازی درگیر هستند بر عهده ‌گیرند.
در این صورت معماران ، این شانس را دارند که نقش کلیدی در ساختن ساختمان‌ها داشته باشند و شاید حتی قدرت زمان قرون وسطی را دوباره بازپس گیرند . با وجود این ، در چندین مدرسه معماری دنیا این شیوه در قالب تحقیق تجربی اعمال می‌شود و بسیاری از استودیوهای طراحی نیز به کار، تحقیق و ساخت در این زمینه مشغول هستند.