هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   210   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

اجرای طرح کاهش تلفات برق

گروه تأسيسات‌: «تابستان امسال با خاموشي همراه خواهد بود»‌، اين را غلامرضا خوش خلق‌؛ معاون هماهنگي توزيع شركت توانير مي‌گويد و دليل آن را نيز خشكسالي و كاهش ظرفيت سد‌هاي كشور عنوان مي‌کند كه 15 درصد برق كشور را توليد مي‌كنند‌. براي مواجهه با خاموشي‌هاي احتمالي سه ماه تابستان‌، قرار است در طرحي 2500 تا 3000 مگاوات برق مصرفي كشور كاهش يابد‌. اين در حالي است كه پيك مصرف تابستان سال گذشته به 49 هزار مگاوات رسيد‌.
بر اساس آمار‌ها حدود 70 درصد كل تلفات برق كشور در شبكه‌هاي توزيع برق كه وظيفه انتقال انرژي از نيروگاه‌ها به مصرف كنندگان را بر عهده دارند‌، صورت مي‌گيرد‌. همين عامل موجب شده كه خاموشي‌ها در ايران 50 برابر كشور‌هاي توسعه يافته باشد‌، يعني چيزي حدود 500 دقيقه در سال‌.
50 برابر قطعي برق در ايران
80 درصد از حدود 30 ميليون مشترك كشور را مشتركان خانگي تشكيل مي‌دهند كه حدود يک سوم از مصرف كشور را به خود اختصاص داده‌اند‌، ساير مصارف تجاري‌، كشاورزي و صنعتي در سال‌هاي اخير رشد زيادي داشته‌است كه البته با اقدامات شركت توانير و پيشرفت‌هايي كه در صنعت برق صورت گرفته‌، تلفات برق کاهش يافته‌است‌. سال پيش بود كه كميته راهبردي كاهش تلفات برق منطقه‌اي تشكيل شد با اين هدف كه تا پايان سال 94 تلفات برق به كمتر از 10 درصد برسد‌. البته از همان زمان نيز برخي از روساي منطقه‌اي توانير اين گفته را عملي نمي‌دانستند؛ به گونه‌اي كه برخي از مديران زيرمجموعه توانير حاضر به امضاي ميثاق نامه كاهش تلفات نشدند و منجر به بركناري چند مدير برق منطقه‌اي شد‌.
بنا بر برخي شنيده‌ها آرش كردي؛ مديرعامل جديد توانير درباره امكان اجرايي شدن طرح ملي كاهش تلفات برق ترديد‌هايي دارد‌. در همين حال خبر‌ها از ششمين سال جمع‌آوري لامپ‌هاي پرمصرف از واحد‌هاي تجاري حكايت دارد‌، اقداماتي پيشگيرانه براي مقابله با پيك مصرف تابستان 94‌. بر اساس بخشنامه هيئت دولت استفاده از لامپ‌هاي پرمصرف التهابي‌، مدادي‌، خياري و… ممنوع است‌.
به نظر مي‌رسد بزرگ‌ترين مشكل بر سر راه مديريت مصرف و تلفات نه فقط سيستم‌هاي انتقال و توزيع بلكه تغيير رفتار مصرفي شهروندان به سمت الكترونيكي شدن هر چه بيشتر وسايل زندگي است؛ به عنوان مثال وسايلي كه در وضعيت Standby قرار دارند 8 درصد مصرف برق را به خود اختصاص مي‌دهند‌.
به گفته حميد چيت چيان‌، وزير نيرو، سال گذشته تلفات برق در شبكه توزيع بيش از دو درصد کاهش يافته و از 15 درصد به 8/12 درصد رسيده‌است‌. اين رقم در برخي از كشور‌هاي توسعه يافته نزديك به 5 درصد است كه نشان مي‌دهد براي رسيدن به شرايط ايده‌آل‌، مجموعه توانير راه درازي در پيش دارد‌.
به گفته منوچهر جعفري؛ مديرعامل شركت توزيع برق مازندران درصد زيادي از تلفات برق كشور به مسائل غير فني بازمي گردد و رسيدن به تلفات زير 10 درصد نياز به تغيير رفتار و همچنين طراحي دقيق شبكه توزيع دارد و اقداماتي مانند كاهش يا حذف شعاع تغذيه‌، ارتقاي كيفيت شبكه‌هاي توزيع و استانداردسازي لوازم و تجهيزات و هوشمند‌سازي شبكه توزيع از راهكار‌هاي جعفري براي رسيدن به اين هدف است‌.
ابهام در آمار
در حال حاضر 30 ميليون مشترك برق در كشور وجود دارد كه سالانه نيز يک ميليون و 500 هزار مشترک ديگر بر اين آمار افزوده مي‌شود‌. تعداد بالاي نيروگاه‌ها در كشور حكايت از آن دارد كه ديگر نمي‌توان تنها بر افتتاح نيروگاه‌هايي اكتفا كرد كه مصرف سوخت كشور را بالا مي‌برند‌، بلكه با بهينه‌سازي و بالا بردن راندمان نيروگاه‌ها مي‌توان كمبود برق كشور را جبران كرد‌. ظرفيت برق كشورتا پايان سال 94 بايد به 10 هزار مگاوات افزايش يابد كه 7300 مگاوات آن از طريق تغيير نيروگاه‌هاي گازي موجود به سيكل تركيبي به دست مي‌آيد اما براي رسيدن به يك سيستم پايدار و كاهش ميزان تلفات به ميزان استاندارد نياز است ساختار‌ها و زيرساخت‌هاي برق مورد بازنگري قرار بگيرد‌.
آمار تلفات برق نيز ابهام برانگيز است؛ به گونه‌اي كه نمي‌دانيم در چه شرايطي و با چه مقياسي 15 درصد تلفات صورت مي‌گيرد و همين امر به ابهام در درك مشكلات تلفات برق منجر شده‌است‌. تناقضات در آمار اين گفته مديريتي را به ذهن متبادر مي‌كند كه «چيزي را که نتوان انـدازه گيري کرد‌، مــديريت هم نمي‌توان کرد»‌. وقتي هنوز زيرساختي براي اندازه گيري تلفات وجود ندارد‌، سؤالي كه مطرح مي‌شود اين است كه چگونه چنين اظهارنظر‌هايي مبني بر كاهش تلفات صورت مي‌گيرد‌؟ کاهش تلفات در هر دو بخش فني و غير فني نيازمند بررسي‌هاي خاصي است تا امکان پياده‌سازي درست راهکار‌هاي کاهش تلفات فراهم گردد‌، اما متأسفانه تصميمات عاجل و بدون سبقه مطالعاتي باعث شده که نه تنها تلفات کاهش نيابد بلکه در درازمدت خود عامل ايجاد مشکلات ديگري شود.