هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   208   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ارتینگ،جان پناه مردم

آمار گازگرفتگي و مرگ ناشي از استنشاق گاز كه به مرگ خاموش معروف است در ايران بالاست، اما حوادث برق گرفتگي از آمار گازگرفتگي نيز بيشتر است. به دليل پوشش كمتر خبري نسبت به حوادث گازگرفتگي و حوادث جادهاي آمار حوادث برق گرفتگي كه بسياري از آنها متأسفانه به مرگ منتهي ميشود نيز سير صعودي پيدا كردهاست. تنها در سه ماهه اول سال گذشته 34درصد به آمار مرگ ناشي از برق گرفتگي افزوده شده و 189 نفر در آن مقطع جان خود را از دست دادند. اين عدد در آذرماه تبديل به 605 مورد شد كه نسبت به سال گذشته از افزايش 8/14درصدي خبر ميدهد. اين آمار يك ماه بعدازآن به 615 نفر فوتي رسيد.

تهران؛ رکورددار برق گرفتگي

بر اساس آمار پزشكي قانوني كشور تهران رکورددار مرگ ناشي از برق گرفتگي در كشور است و 615 مورد فوتي ناشي از برق گرفتگي در كشور كه 568 مورد آن مردان بودهاند تهران با 130 مورد مرگ ناشي از برق گرفتگي رکورددار است، پس از تهران، خوزستان با 61 مورد، خراسان رضوي با 44 مورد، استانهاي فارس و اصفهان نيز به ترتيب با 39 و 38 مورد بعد از تهران قرار گرفتهاند. متأسفانه رشد صعودي اين آمار در سالهاي اخير نشان ميدهد كه برنامه مشخصي براي آموزش و كاهش آمار برق گرفتگي وجود ندارد. كارشناسان عمدهترين دليل اين آمار بالا و تفاوت فاحش بين آمار برق گرفتگي در ايران با كشورهاي پيشرفته اروپايي را در عدم رعايت اصول ايمني در هنگام مصرف و كار ميدانند به گونهاي كه برق گرفتگي يكي از عمدهترين دلايل مرگ در محيطهاي كارگري است. تأسيسات و تجهيزات فرسوده و قديمي در بسياري از محيطهاي كاري و بياعتنايي كارفرمايان به رعايت اصول ايمني در محيطهاي كارگري برق گرفتگي را به سومين عامل مرگ در محيط كار تبديل كردهاست. در 10 ماهه نخست سال گذشته از 615 مورد مرگ ناشي از برق گرفتگي 228 مورد در محيط كار روي داد كه البته نسبت به مدت مشابه در سال پيش 4/3درصد كاهش را نشان ميدهد. بر اساس اين گزارش، سال93، طي 9 ماه، استانهاي تهران با 364، خراسان رضوي با 120 و اصفهان با 112 فوتي بيشترين و استانهاي خراسان شمالي با هشت و ايلام و خراسان جنوبي هرکدام با 9 و کهکيلويه و بويراحمد با پنج فوتي کمترين آمار تلفات حوادث کار را داشتهاند.

وزارت نيرو و نظام مهندسي مسئول هستند

عوامل متعددي در آمار بالاي مرگ ناشي از برق گرفتگي دخيل هستند كه عدم رعايت اصول ايمني در محيط كار و تأسيسات و تجهيزات فرسوده مهمترين آن است. روش ساخت وساز سنتي در ايران علي رغم تذكر مبحث 22 مقررات ملي ساختمان كه به شاغلين واجد صلاحيت در رشته برق صنعت ساختمان تأکيد دارد، موجب شده كه تأسيسات برق ساختمان به درستي اجرا نشود و نه تنها شاهد هدررفت آن در ساختمان باشيم بلكه خطرات جاني نيز براي شهروندان در خانه و محيط كار داشته باشد.

سرقت برق و كابل و همچنين استفاده غيرمجاز از برق توسط مردم نيز يكي از دلايل عمده برق گرفتگي است. در اين ميان وزارت نيرو و شركت توانير تنها به تبليغات كاهش مصرف برق بسنده كردهاند.

سليمان شيرزادي، عضو شوراي مرکزي سازمان نظام مهندسي ساختمان در اين مورد ميگويد: آموزش کارگران و ارتقاي دانش فني مهندسان ‏در حوزه برق داراي اهميت بسياري است؛ چراکه اجراي کار تخصصي علاوه بر حفظ منابع انرژي در تأمين ‏امنيت و ايمني ساختمانها و بهره برداران تأثير بسزايي خواهد داشت. ‏

وي تأکيد ميكند: علاوه بر ذکر موارد فوق، همکاري همه جانبه دو وزارتخانه کشور همچون وزارت نيرو و نفت ‏بايد در حوزه مصرف انرژي با سازمان نظام مهندسي ساختمان به ويژه براي تأميــن بودجــههاي استفاده از پنل ‏هاي خورشيدي لازم و ضروري است. ‏

بر اساس گفتههاي شيرزادي ميبايد مديريت استاندارد مصالح مرتبط با تأسيسات برق و مديريت توليد اين مصالح را هم افزود و تمهيداتي براي الزام مصرف كنندگان به استفاده از اين تأسيسات و تجهيزات استاندارد انديشيد. لذا به همان اندازه که به کميت و کيفيت توليد مسکن با هزينه حداقل فکر مي کنيم بايد به مقررات و موارد ‏ايمني و بهداشت نيز علاقه مند بود .»

سيستم ارتينگ جان پناه مردم

نصب سيستم ارتينگ طبق استانداردهاي جهاني در ساختمانهاي مسكوني اجباري است و اغلب ساختمانهاي دنيا از آن استفاده ميكنند. در ايران نيز به تازگي زمزمه اجباري شدن اين سيستم به عنوان يكي از شروط واگذاري انشعاب برق درآمدهاست. اين سيستم كه با عنوان سيم سوم نيز از آن ياد ميشود براي هدايت جريان اضافه يا ناخواسته استفاده ميشود تا در صورت اتصال، جريان الكتريكي به بدنه دستگاه اتصال پيدا كند و اگر شخص به بدنه دست بزند دچار برق گرفتگي نشود. سيم سوم براي هدايت جريان اضافه يا ناخواسته استفاده ميشود تا در صورت اتصالي، جريان الکتريکي از طريق اين شبکه به سمت زمين هدايت شود نه از طريق بدن ما. اما اين مسئله در ايران تاکنون جدي گرفته نشده و استفاده از آن اجباري نيست. در ايران وقتي وسايل برقي و تجهيزات خارجي خريداري ميشود همگي داراي سه شاخه بوده که به دليل عدم وجود سيم« ارت» در واحدهاي مسکوني با تبديل سه شاخه به دوشاخه عملا شبکه حفاظتي زمين را خارج کرده و بدون اين حفاظت مهم از تجهيزات استفاده ميکنند.

غلامرضا خوش خلق، معاون هماهنگي توزيع توانير با اشاره به اهميت استفاده از سيستم «ارت»در ساختمانها گفت: «در آيندهاي نزديک به واحدهاي مسکوني فاقد شبكه زمين (ارت) انشعاب برق واگذار نميشود و يکي از شروط واگذاري انشعاب برق استفاده از شبكه زمين (ارت) طبق استانداردهاي تعريف شدهاست .»

در نشست مشترك سازمان نظام مهندسي استان تهران، شركت توزيع نيروي برق تهران بزرگ و شركت توزيع نيروي برق استان تهران، مقدمات لازم براي پيادهسازي تفاهمنامه برقراري سيستم زمين (ارتينگ) براي متقاضيان درخواست برق، براي دو شركت توزيع برق تهران بزرگ و استان تهران موردبحث و بررسي قرار گرفت.

بهنام بيات؛ معاون بهره برداري شركت توزيع برق استان تهران در اين زمينه گفت: با انجام اين مهم، تمامي متقاضيان انشعاب برق به رعايت و احداث سيستم زمين بر اساس استانداردهاي تعريف شده، ملزم شدند كه اين موضوع با نظارت كارشناسان مجرب صورت ميپذيرد. اجراي اين عمليات هيچگونه خللي در زمان واگذاري انشعاب برق ايجاد نميكند و حداقل هزينه كه بسيار ناچيز است توسط متقاضيان پرداخت خواهد شد.