هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   208   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

روش مدرن خلاصی از شر زباله‌

گروه تأسيسات: دنياي امروز به سرعت پيشرفتهاي جديد صنعتي را تجربه ميکند. صنعتي شدن برابر با افزايش کيفيت و سرعت و کاهش هزينههاي انجام امور زندگي و به دنبال آن تأمين رفاه مادي بيشتر است. جمعآوري زبالهها در ساختمانهاي بلندمرتبه شهرهاي صنعتي امروزي هم از اين جريان بينصيب نبوده و ديگر سيستمهاي سنتي جوابگوي جمعآوري زبالهها نيست. سامانه هوشمند شوت، جمعآوري، تراکم و بسته بندي زباله در ساختمان با هدف تأمين همين نياز به کار ميآيد. هرقدر تعداد طبقات ساختمان بيشتر باشد حضور فيزيکي شوت زباله هم بيشتر احساس ميشود.

شوت زباله «سيستم متمرکز جمعآوري زباله» است، يک روش کارآمد و بهداشتي دفع زباله در انواع ساختمانهاي مسکوني و تجاري که ميتوان آن را در يک لابي مشترک، راه پله، بالکن و آشپزخانه نصب کرد. سامانه شوتينگ از کـانـال جابه جايي، دريچه دريافت، دستگاه تراکـم (کـمپکـتور)، تجهيزات شستشو و ضدعفوني و بالاخره وسيله تهويه تشکيل ميشود.

اين سامانه زبالهها را از داخل طبقات متعدد ساختمان به انبار زباله منتقل نموده و پس ازآنکه حجم آنها را متراکم نمود و شيرابه آن را گرفت، در داخل کيسههاي نايلوني مخصوص يا مخزن ويژه قرار ميدهد و آماده حمل به بيرون از ساختمان مينمايد. شوت زباله در کاهش مصرف برق، استهلاک آسانسور و همچنين حذف اثر شيرابهها و تميز ماندن فضاي مشاع ساختمان مؤثر است.

ويژگيهاي شوتينگ مناسب

در يک دستگاه شوتينگ زباله کارآمد کانالها و دريچهها بايد از ورق استنلس استيل باشند تا به دليل صيقلي بودن سطح کانال احتمال چسبيدن زباله به داخل آن بسيار اندک باشد، داخل کانال با آب و مواد ضدعفونيکننده و فرچه به صورت هوشمند شسته شود، شيرابه زبالهها در اثر فشار کمپکتور گرفته شود، حجم زباله در اثر فشار هوشمند کوچک شود، زبالهها از ابتدا تا انتها در محيط کاملا بسته جابه جا شوند، حشرات و حيوانات موذي به زبالهها دسترسي نداشته باشند، هواي داخل سامانه تهويه شود، سامانه عاري از بو باشد، پر شدن مخزن زباله به صورت هوشمند به مسئول مربوطه اعلام شود و بالاخره داراي کليه تعاريف «مقررات ملي ساختمان» باشد.

پيشگيري از آلودگي اتاقک جمعآوري زباله

اتاقک جمعآوري زباله در سيستم شوتينگ بايد موردتوجه ويژه قرار گيرد، چون مقصد نهايي بستههاي زباله تمام طبقات ساختمان است. بنابراين اين اتـاقک هميشه ورودي زباله خواهد داشت و ممکن اسـت در انـدک زمـان مقدار قابل توجهي زباله به داخـل گـاري روبـاز حـمـل زباله موجود در اتاقـک و يا به کف اتاقک ريخته شود و چون احتمال دارد اين زبالهها از قبل بـو گرفته و يا خيس و آبدار باشند و به تدريج در آنجا بو بگيرند، پس از مدتي بوي زباله در اتاقک پراکنده شده و سبب خواهد شد حشرات و حيوانات به دور آن جمع شوند و تا از ساختمان خارج نشوند، بوي نامطبوع متصاعد شده و ضمن پر کردن فضـاي اتاقـک به طرق مختلف وارد طبقات ساختمان شده و به مشکلاتي که قبلا از طريق کانال به وجود آمده بود، افزوده شود.

در حالتهايي که از گـاري حمل زبـاله استفاده ميشود، چـون سيستم فاقد تجهيزات اعلام وضعيت اسـت پس از پر شدن گاري، زبالهها سرريز شـده و به کـف اتاقک ريخته ميشـود. درصورتي که کـارگـران آنجـا را خـوب تميز نکنند، مشکلات مضاعفي به وجود ميآيد. بنابراين بايد از ابتدا به فکر مکانيزم کاملتري بود و از سيستمهاي قديمي پرهيز کرد تا در زمان بهره برداري اين مشکلات به وجود نيايد.

در يک سامانه مجهز دفع زباله، از بدو ورود کيسه زباله به سيستم شوتينگ تا خـروج آن از ساختمان در محيط بسته حرکت و نگهداري ميشود و امکان دسترسي حشـرات و حيوانات موذي به زباله از بين برده شدهاست. به اين صورت که از وقتي کيسه زباله از دريچه ورود به داخل کانال انداخته ميشود، بدون برخورد با مانعي مثل سرعت گير به داخل دستگاه کمپکتور کـه در اتاقـک جمعآوري زبـاله قـرار داده شدهاست وارد ميشود. کمپکتور کيسههاي زباله را با بهرهگيري از جک هيدروليکي فشـرده و شيرابه آنها را جـدا و به شبکه فاضلاب هدايت و احجـام فشرده شده را به داخل مخزن زباله ميريزد. اصولا در زبالـهاي که شيرابه آن گرفته شده باشـد، فرصـت ايجاد بـوي نامطبوع از بين رفتهاست. پس از پر شدن مخزن که به وسيله آلارم به مسئولين اطلاع داده ميشود با مخزن ديگري تعويض ميگردد. به طوري که در مخصـوص را روي مخـزن پر قـرار ميدهند تا از دسترس حشـرات و حيوانـات مـوذي به دور باشـد و در فرصت مناسب به خارج از ساختمان منتقل شود. به اين ترتيب در تمام طول پروسه، زبالهها در محيط بسته قرار داشتهاند و نتيجه کار اين خواهد بود که محيط جمعآوري زباله کاملا تميز و بهداشتي ميماند.

تميز کردن کانال شوت زباله

از مسائل بسيار مهم در سيستم شوتينگ زبـالـه، شستن و تميز کردن درست سطـح داخـلي کـانـال است. نبود تجهيزات کامـل شست وشو در بعضـي از سيستمهاي شوتينگ و اکتفا نمودن به پاشيدن آب، به تنهايي کافي نيست، چـون اين مکـانيزم سـاده نميتواند همه قطعاتي را که به کانال چسبيده، بشويد و بعضـي از آنها همچنان باقي ميمانند و چون خيس هم شدهاند شرايط مناسبي براي گنديدن و به دنبال آن تصاعد بوي نامطبوع و ميکـروب در داخـل کـانـال پيدا ميکنند.

حال شوتينگ خوب نيست

ظاهرا حال شوتينگ در کشور ما با همه مزاياي آن خيلي خوب نيست، اين نظر مهندس حسن اکبري کارشناس سيالات و مديرعامل يکي از شرکتهاي ارائه دهنده اين محصول است. او در مصاحبه با پيام ساختمان گفت: «وقتي کسي در فرمانيه ساختماني ميسازد که متري 20 ميليون تومان قيمت دارد، فکر ميکند به چه دليل بايد يک متر فضا به شوتينگ اختصاص دهد و از متراژ خانه بکاهد؟ ساخت وساز در دست بسازوبفروشهايي است که در اين زمينه سرمايهگذاري ميکنند و صرفا به دنبال سودند و لزوما تخصص ندارند، بنابراين اگر ازنظر اقتصادي برايش سود نداشته باشد، سرمايهگذاري هم نميکند. وقتي فقط به دنبال سودي نه افزايش کيفيت طبعا تا وقتي مطمئن نباشي سود دارد، ريسک نميکني، حتي اگر براي ارتقاي کيفيت ساختمان مفيد باشد .»

او به سؤالي درباره کيفيت شوتينگهاي ايراني و مقايسه آن با کشورهاي توسعه يافته صنعتي هم اينگونه پاسخ داد: «متريال خوب در ايران هست، اما قيمتش هم بالاست که اگر بخواهيم اين قدر هزينه کنيم بايد روي هزينه ساختمان بکشيم، وگرنه ايران توانايي ساخت شوتينگ در حد کشورهاي پيشرفته صنعتي را هم دارد، ولي به شرط اطلاع رساني و فرهنگسازي و به دنبال آن استقبال عمومي. هيچ ارگاني براي استفاده از شوتينگ تبليغات مناسب انجام نميدهد، اينقدر که تبليغ ميکنند زباله هايتان را ساعت 9 دم در بگذاريد، براي استفاده از شوتينگ تبليغ نميشود مگر از طرف بخش خصوصي که آن هم جنبه تجاري دارد. الآن در کانادا، دبي و اسپانيا شوتينگ رايج است آن هم در دو خط خشک وتر و تفکيک زباله از همان جا شروع مي شود.»