هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   208   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

فقرزایی با محيط‌زيست زدایی

گفته‌‌ايم و گفتهاند كه مفهوم سنتي و قديمي صرفهجويي كه توسط علما و اديبان، در ادب و اخلاق بسيار به آن تأکيد و سفارششده است؛ فرسنگها با مفهوم مدرن بهينهسازي تفاوت دارد. صرفهجويي اگر به معناي مهار نفس از وسوسه مصرف باشد، همان چيزي است كه شيخ عطار و ابوسعيد ابوالخير بدان تمسك ورزيده و در متن زندگي آن بزرگواران معتبر بود، خاصه كه جور طبيعت عرصه را بر طمع بنيآدم تنگ كرده و طبيعتا در آن زمان «لنگهکفش هم غنيمتي بود در بيابان».

اما امروز كه ديگركسي كوزه آب را نزد خليفه بغداد به سوغات نميبرد و به لطف انسان مدرن قرن بيستويكمي، بسياري در همين جهان نابرابر ،از هر نوع امکاناتي برخوردار ميشوند كه شايد براي دو نسل پيشتر آرزويي محال بود در اين شرايط ، ديگر واژه صرفهجويي براي انسان بهره مند کارايي ندارد و واژه ايجابي بهرهوري با متد بهينهسازي جاي آن را گرفته است؛ مفهومي اساسي كه از زبان بسياري از دلسوزان و متخصصان همچون نوشدارويي است تا گردونه مصرف و تخريب محيطزيست و آلودگي را به چرخه بهينهسازي، انرژي سبز و بازيافت تبديل كند. چرخهاي كه نيازمند تغيير پايههاي اقتصاد از مصرف براي مصرف، به مصرف در عين توجه به محيطزيست است.

 به معني دقيق‌‌تر در اين تعبير جديد اقتصاد براي سود، به اقتصاد براي انسان تبديلشده است؛ مفهومي كه البته در بسياري از كشورهاي صنعتي در مراحل آغازين قرار دارد و هزينهها و كوشش بسياري را ميطلبد تا كشورهايي مانند ايالاتمتحده و چين كه بيشترين گازهاي گلخانهاي را توليد ميكنند به كشورهايي مانند اسكانديناوي و آلمان بپيوندند كه گامهاي اوليه را برداشته اند.

در اين ميان ، ناآگاهانه نگاه سودمحور مديريت صنعتي و اقتصادي از سالها پيش نه در راستاي بهينهسازي و احترام به طبيعت-كه در آن سالها گفتمان اقشار مرفه بيدرد برج عاج نشين خوانده ميشد!!!- بلكه در راستاي تخريب محيطزيستي پيريزي شد كه در همان زمان نيز سرانه كمي نسبت به استاندارد جهاني داشت. در اين ميان سخنان عيسي كلانتري،وزير اسبق کشاورزي در مورد بحران محيطزيست و آينده ايران هرچند دير اما زنگهاي هشدار را به صدا درآورده چراکه هيچچيز دهشتناكتر از مهاجرت كثيري از مردم نيست كه نه به دلايل اقتصادي و زندگي بهتر كه به دلايل اقليمي ترک وطن كنند.

اينجاست كه به سال 70 شمسي بازميگرديم؛ زماني كه يکي از نخستين سازمان هاي مردمنهاد محيطزيستي و شايد اولين آن ها، اولين پيام هشدارآميز خود را اينگونه اعلام کرد: «كشورهايي كه محيطزيست خود را تخريب كردهاند، زودتر نيز  به فقر ميرسند».