نشریه شماره   207   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

گورستان ابن‌بابویه

اِبنِ بابُوَيْه نخستين گورستان شهر ري و دومين گورستان تهران است که بسياري از مشاهير ايران در آن دفن هستند. نام اين گورستان برگرفته از نام محمد بن بابُويه معروف به شيخ صدوق يکي از فقها و دانشمندان شيعه است که آرامگاه او در آنجا واقعشده است. اين گورستان وسعتي به ميزان 10 هکتار دارد. 15 ارديبهشت سالروز بزرگداشت شيخ صدوق است که به همين مناسبت به بررسي تاريخچه اين مکان مي پردازيم.

تاريخچه

بر اساس گزارشها و مستندات تاريخي، پيش از زمان ناصرالدينشاه، گورستان ابنبابويه کشتزار و باغ بسيار وسيعي بوده است، اما در پي کشف جسد سالم فردي در سردابي زير آن باغ و به دست آمدن سنگي درون سرداب که آشکارا نشان ميداد پيکر از آن شيخ صدوق است که بيش از 800 سال پيش درگذشته است، بيدرنگ بقعه شيخ صدوق را بر آن مزار احداث ميکنند.به اعتقاد برخي کارشناسان بناي نخستين گورستان ابنبابويه، به دوران ساماني برميگردد و بعدها در اثر سيل تخريبشده است. آرامگاه ابتدايي شيخ صدوق نيز، در گذر زمان به خاطر حمله مغولان و جنگهاي خوارزمشاهيان و تيموريان و همچنين به علت حوادث مختلف چندين مرتبه خراب و ويران شد. پس از برپايي بقعه شيخ صدوق، افراد زيادي در اطراف آن به خاک سپرده شدند و مقبرههاي بزرگ و باشکوهي هم در اطراف آن احداث شد.

اين گورستان اکنون مکاني براي اجتماع افراد معتاد، ناباب و خلافکار شده و هيچگونه برنامه جامع و مدوني هم براي ساماندهي آن در نظر گرفته نشدهاست.

در سال 1390 جهت توسعه بقعه شيخ صدوق، تعدادي از سنگقبرهاي تاريخي اين مجموعه تخريب شد که براي نمونه ميتوان به سنگ هادي تجويدي و حسين کوهي کرماني اشاره کرد.