نشریه شماره   205   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پروسه به جاي پروژه

مي‌گويـند ايـرانـي‌هـا طـبيـعـت دوست‌اند و عيد نوروز خود نشاني از اين منش دروني است. جز آن بسياري مناسبت‌ها داريم كه يادآور دوراني است كه ايرانيان ارزشی براي طبيعت قائل بودند و 13 فروردين نیز از همان دست است. اما آيا آن‌گونه كه مي‌گويند دوستدار طبيعت هستیم؟
در سنت ايرانی بوده و هست كه در تعطيلات و فراغت سفره‌اي تدارك مي‌بيند و به دشت و كوه و اگر در توان داشته باشد به باغچه شخصي مي‌رود تا از سايه سار درختان لذت ببرد و روز خود را با تفریح و تناول چاي و میوه بگذراند. اما این درختان هم اکنون از آب چاهی استفاده می‌کنند، که با توسل به قدرت موتوربرقی، آب نهفته در دل خاك را از 200 متر زيرزمين و از سفره‌هاي آب زيرزميني که با تلاش باد و باران در طول سال ها فراهم آمده بیرون می‌کشد. البته برق برخی از این موتورها معلوم نيست از كجا تأمين مي‌شود؛ شايد از خانه همسايه و يا انشعابي غيرمجاز چراکه هنوز انشعابي براي باغ خریداری‌نشده است، سيستم‌هاي نوين تأمين برق نيز گران است؛ بگذريم. برخی از ما دوستداران طبیعت  که با عيال و فرزندان حسابي دامان طبيعت را به حضورمان مستفیض كرده‌ایم! پس از ريختن زباله‌ها در طبیعت با آن پژوي وطني كه چندین برابر بيشتر از خودروهاي استاندارد آلودگي توليد مي‌كند به خانه خود در شمال شهر بازمي‌گردیم. البته اگر ما در اطراف خود نمونه‌اي از آن نمی یابیم، دلیل بر نبودن آن نیست. اگر نسل امروز آن‌قدر دوستدار طبيعت هستند چرا جنگل‌هاي شمال كه تنها ریه‌های تنفسی كشور است از زباله‌هاي ریز و درشت مملو گردیده؟ و اگر ساکنان این مرز و بوم نسبت به طبیعت احساس مسئوليت می کنند چرا هنگامی‌که سطح قابل‌برداشت آب پايين مي‌رود مصرف آن رشد چند برابري پيدا مي‌كند؟ با این تعابیر به نظر می رسد در طبیعت دوست بودن حداقل برخی از نسل حاضری ها بایستی تجدید نظر نمود.
اين تنها قسمتي از آن چيزي است كه در پروسه‌ مديريت مصرف آب مي‌بايست مد نظر قرار دهند. اما آيا مديران كشور حساسيت كافي نيست به جايگاه اين پروسه را دارند. به نظر مي‌رسد نگاه مديريت در كشور هم به‌جای راه‌حل‌هاي پروژه‌اي مي‌بايست به پروسه مديريت فني، اجتماعي و اقتصادي محيط‌زيست روي آورد؛ مديريتي كه نقش شهروند در آن پررنگ شده و به انسان‌ها نه همچون پيچ و مهره براي تنظيم بلكه همراهاني در پروسه مديريت نگريسته شود؛ تجربه‌اي كه دردنیا جواب داده و موسسه معتبر جايكا يعني مروج مديريت و تجربه‌هاي ژاپن آن را تأييد مي‌كند. در صورت اجراي چنین رويكردي مزيت ديگري نيز نصيب ايرانيان خواهد شد، آن‌هم اينكه مديران كمتر به قانونمند نبودن جماعت براي شكست پروژه‌هاي ملي استناد مي‌كنند.