هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   205   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

لزوم تدوين اخلاق حرفه‌اي در حوزه‌ باستان‌شناسي

سيزدهمين گردهمايي سالانه‌ باستان‌شناسي در اسفند ماه برگزار شد و رئيس پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در مراسم افتتاح آن از اتفاقي که در موزه موصل عراق توسط داعش رخ داده است، اظهار تاسف کرد و گفت: در طول سال‌ها فعاليتم زماني که با جامعه باستان‌شناسي صحبت مي‌کردم همگي يک دغدغه مشترک داشتيم و آن غصه خوردن به حال جايگاه باستان‌شناسي در روزگار خوشي و ناخوشي بود، چون با اهالی اين دانش هيچ‌گاه رفتار درخور صورت نگرفته است.
بهشتي؛ با تأکيد بر لزوم وجود کلمه‌ «عدل» در جامعه‌ باستان‌شناسي اظهار کرد: معتقدم اين کلمه در ميان جامعه باستان‌شناسي وجود ندارد، چون تا کنون با باستان‌شناسان به صورت عادلانه رفتار نشده است. اگر توقعاتي که از اين علم وجود دارد جدي باشد، نخست بايد باستان‌شناسي را در جايگاه واقعي خود قرار دهيم.
وي اضافه کرد: اين قضيه از دو زاويه‌ رفتار بيروني با اين دانش و رفتاري که از داخل با جامعه باستان‌شناسي صورت مي‌گيرد قابل تامل است، اما اين دو وجهي بودن، نبايد بهانه‌اي باشد که نسبت به باستان‌شناسي بي‌توجه باشيم. در واقع بايد قبل از اينکه از خارج از جامعه باستان‌شناسي توقع داشته باشيم، از داخل اين توقع وجود داشته باشد و در واقع عدل را جايگزين آن کنيم.
بهشتي با اشاره به گذشته‌ نامطلوبي که باستان‌شناسي در طول چند سال گذشته پشت ‌سر گذاشته، گفت: نه فقط در اين حوزه، بلکه در همه رشته‌هاي مرتبط با ميراث فرهنگي يک دوره تلخ را پشت سر گذاشتيم. در اين دوران و شايد قبل آن شاهد يک فضاي ناعادلانه بوديم که در حال حاضر براي سروسامان دادن به آن بايد خيلي چيزها از تاريکي بيرون بيايد و ما به يک افق روشن برسیم، به همين دليل از همه خواسته‌ام تا براي ايجاد يک برنامه‌ راهبردي در حوزه باستان‌شناسي، کمک کنند.
او در ادامه با تأکيد بر لزوم تدوين اخلاق حرفه‌اي در حوزه‌ باستان‌شناسي گفت: شايد لازم باشد يک ‌بار ديگر اين اخلاقيات را تدوين و به آنها پايبند باشيم.
وي همچنين با بيان اين نکته که به نظر مي‌رسد سال آينده نويد درخشاني در حوزه‌ باستان‌شناسي نداريم، گفت: هنوز چيزي نشنيده‌ايم که امکانات کمي‌مان در اين حوزه افزايش پيدا کند، هر چند شايد مشکلات ما کمتر از سال 93 باشد، اما به نظر مي‌رسد سال 94 دوران گشايش‌ها نخواهد بود. با اين وجود اين يک فرصت است که بتوانيم به جنبه‌هاي داراي وجه کيفي بپردازيم.
مشاور رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري وجود «عدل» را مستلزم فکر، برنامه‌ريزي و پايبندي به برنامه‌ها دانست و افزود: اميدوارم سال 94 بتوانيم قدم‌هاي بلندي برداريم.
او همچنين نوروز 94 را نوروز تلخي از بابت اتفاقاتي که گروه خشونت‌طلب داعش با ميراث فرهنگي عراق انجام داده، دانست و گفت:‌ اگر قرار باشد رفتارهايي که قبلا طالبان بر سر آثار تاريخي آوردند در داعش تبلور پيدا کند، احتمال از دست دادن شهرهاي تاريخي زيادي مانند شهر «هترا» و سوزاندن کتاب‌ها و بقاع متبرکي که تاکنون توسط داعش انجام شده، وجود دارد.
در ادامه اين همايش مهناز گرجي، رئيس موزه ملي ايران اظهار کرد:‌ از زمان تأسيس موزه ايران باستان تا ميانه دهه 60 شمسي اين موزه در مقام موزه مادر و اصلي‌ترين موزه باستان‌شناسي کشور به برنامه‌ريزي و معرفي باستان‌شناسي ايران پرداختند. همچنين بسياري از پيشکسوتان باستان‌شناسي تجربه‌هاي زيادي درحوزه پژوهش و موزه‌داري در پيشينه خود دارند.
وي ادامه داد: امروزه پژوهش‌هاي کارشناسان موزه ملي ايران به دور از نويافته‌هاي کاوش‌هاي باستان‌شناسي و ميداني است. بر اين باوريم که اين موزه نمود بيروني باستان‌شناسي ايران به عموم مردم، گردشگران و همه پژوهشگران داخل و خارج از کشور در حوزه‌هاي گوناگون است.
او توسعه کمي و کيفي موزه ملي ايران و فاصله گرفتن از ديدگاهي که موزه را صرفا مرکز جمع‌آوري اشياء باستاني مي‌داند از ضرورت‌هاي باستان‌شناسي ايران و از ملزومات رويکرد پژوهشي در فعاليت‌هاي موزه‌داري دانست و افزود: اگر قرار است کشتي باستان‌شناسي ايران در جايگاه واقعي خود قرار گيرد بايد موزه ملي ايران مسير رشد و توسعه را بپيمايد. همچنين پرداختن به امور پژوهشي از ملزمات اصلي اين موزه است.
مراسم افتتاحيه‌ سيزدهمين گردهمايي سالانه‌ باستان‌شناسي ايران با برگزاري بزرگداشتي از پروفسور «امبرتو شراتو» باستان‌شناس ايتاليايي توسط «فونتونو» و «برونو جنيتو» دو شاگرد باستان‌شناس وي انجام شد، همچنين از کتاب سه جلدي تاليف شده‌ «شراتو» توسط سلطاني‌فر رونمايي و در ادامه از دو باستان‌شناس پيشکسوت ايراني «رضا مستوفي» و «محمديوسف کياني» تقدير و در پايان سلطاني‌فر از نمايشگاه يافته‌هاي کاوش‌هاي باستان‌شناسي سال 92 و نمايشگاه‌هاي جانبي گردهمايي افتتاح شد.