شاخص هــای یــک پیــاده رو کــامل

شمار نشریه : 204

وقتي فيلم سينمايي«من ترانه پانزده سال دارم» را تماشا ميکرديم، موسيقي آرام و سايه درختان و پياده رويي که دخترک با تمام افکارش روي آن راه ميرفت، منظري از مبلمان شهري را در ذهن ما تداعي ميکرد؛ مبلماني از تابلوهاي مغازهها، آب خوريها، درختچهها، کيوسک روزنامه فروشي، سنگ فرش گرفته تا همان جدولي که دخترک بر روي آن راه ميرفت.

پياده روهاي امروز براي تبديل شدن به يک پياده رو کامل نياز به يک سري شاخصها دارد که اين شاخصها و چگونگي تأثير آنها بر مؤلفههاي سلامت توسط پژوهشگران مورد بررسي قرار گرفتهاست.

خبرنگار پيام ساختمان با بررسي همه جانبه، اين شاخصه ها را به ترتيب اولويت يک پياده رو در سه عنوان 1- عناصر اوليه 2 - عناصر کيفي پياده رو 3- عناصر عالي مورد بررسي قرار داده است.

عناصر پياده رو وچگونگي تأثير آن بر مؤلفههاي سلامت

مصالح کف

نحوه طراحي الگوي کفسازي و جنس مصالح استفاده شده ميتواند عابر پياده را نسبت به انجام فعاليتهاي جسماني، فعاليتهاي ورزشي و پياده روي تفريحي ترغيب نمايد و بر ميزان و کيفيت اين اقدامات تأثير بگذارد..

مصالح نما

نوع مصالح نما ميتواند تأثيراتي بر وضعيت اقليم پياده رو داشته باشد. مانند: انعکاس نور خورشيد به سطح پياده رو. جنس و بافت مصالح نما نيز در ايجاد محيط فيزيکي با کيفيت و مناسب و ايجاد حس سرزندگي در عابران پياده نقشي مهم دارد.

آسانسور، روگذر و زيرگذر

ارتباط امن براي گذر از عرض سواره و همچنين وجود امکانات مناسب براي تغيير ارتفاع، علاوه بر ايمني جاني از خطر و احساس راحتي و آسايش ناشي از آن، حضور عابران پياده و فعاليتهاي جسمي و ورزشي آنان را افزايش ميدهد، زيرا نگراني براي انتقال از طرفين خيابان وجود ندارد.

روشني خيابان و پياده رو

روشني فضا بخصوص در شب باعث افزايش ايمني و امنيت عابران ميشود. در نتيجه ميزان پياده روي افزايش مييابد و فعاليتهاي اجتماعي و مدت زمان گسترش آنها نيز ارتقا پيدا ميکند. احساس راحتي و آسايش و آرامش از ديگر نتايج يک روشنايي مطلوب و مناسب است

سطل زباله

سرويس به موقع، جاي گذاري مناسب و استاندارد آن باعث دسترسي به آب وهواي سالم در پياده رو گرديده و پياده روي لذت بخش ميشود

پلهها

تأثير پلهها در پياده رو بيشتر جسماني بوده و بر فعاليت ملايم و شديد عابر پياده، پلههاي غيراستاندارد ميتواند حس خستگي ايجاد کند.

شبکههاي آهني

پوشش چالهها و چاههاي بزرگ و خطرناک، ميتواند به پياده روي بيشتر، فعاليت جسماني منظمتر و امن کمک کند.

چراغ راهنما

باعث ايمني عابران از خطر ميشود، پياده روي و فعاليت جسمي در پياده رو را تسهيل ميبخشد و آرامش پياده روي را القا ميکند.

عناصر تکميلکننده

رمپ تغيير سطح

رمپ تغيير سطح در تکميل پله به کار ميرود و باعث ارتقاي کيفيت فعاليتهاي ورزشي و ميزان پياده روي ميشود. استفاده از رمپ براي افراد ناتوان و داراي معلوليت جسمي، ايمني بيشتري را در پي دارد.

تسهيلات جريان آبهاي سطحي

طراحي مناسب و استاندارد آن، عابران را از خطر تداخل با جويها محافظت ميکند. و به دليل عدم رؤيت فاضلاب و زبالههاي احتمالي (گنداب) در آن، ازنظر کيفيت فضايي مطلوب ايجاد ميکند.

حصارهاي محافظ

علاوه بر ايجاد ايمني از خطرات احتمالي برخورد با سواره (حصار عمودي)، محافظت در برابر تغييرات اقليمي (حصار افقي) را نيز باعث ميشود.

صندلي و نيمکت (نشيمن گاهها)

وجود داشتن و حتي نحوه جاي گذاري صندلي و نيمکت در پياده رو، آسايش، آرامش و احساس هويت مکاني براي عابران ميشود، سرزندگي فضا بالا ميرود و به علت مدت زمان بيشتر حضور آنان در پياده رو، امنيت اجتماعي را در پي دارد.

سرويس بهداشتي

طراحي مناسب و استاندارد سرويس بهداشتي، دسترسي آسان به آن، علاوه بر اينکه يکي از اولويتهاي پياده رو است آرامش را نيز براي ساير شهروندان پياده فراهم ميآورد.

آبخوريها

عنصر اصلي موردنياز براي يک پياده رو مطلوب است. وجود آبخوري در فواصل مناسب ميتواند بر بهبود کيفيت پياده روي اثر مثبت داشته باشد.

درختان و گياهان داربستي

اين عناصر تأثير بسيار زيادي در تأمين سلامت رواني عابران پياده دارد، تأثير ديگر آن ايجاد هواي سالم، ايمني عابر پياده از برخورد با سوارههاست.

نشانههاي لمسي بافت دار

استفاده از اين نشانهها ميتواند سلامت جسمي نابينايان و کم بينايان را از طريق حفظ ايمني جاني آنها و ترغيب آنها به فعاليتهاي ورزشي پياده روي بيشتر نمايد.

عناصر عالي

تابلو نوشتن يادگاري

اين عنصر يک فرصت مناسب براي عابران به منظور لحظاتي با خود بودن و تأمل کردن و نوشتن احساسات خود است، طراحي مناسب آن ميتواند به کنترل اجتماعي و گسترش فعاليت و حضور اجتماعي کمک کند و زماني بيسروصدا براي فکر کردن، نتيجه استفاده از اين مبلمان شهري است

دستگاههاي خودپرداز، کيوسک اطلاعات دست يافتن به اطلاعت مربوط به خيابانها و کوچهها و سهولت در دريافت خدمات بانکداري از مزاياي اين عنصر در پياده روها ميباشد.

لاين دوچرخه

وجود اين عنصر موجب تقويت فعاليتهاي جسماني ملايم، محافظت عابران از برخورد با دوچرخه سواران، رواج افکار و فرهنگ سالم دوچرخه سواري و احساس شادي و راحتي دوچرخه سواران و اسکيت بازان است

تجهيزات سرگرمي (خطوط بازي روي سطح زمين) فعاليتهاي سرگرمکننده، نخست افزايش فعاليتهاي جسماني ملايم و شديد، ارتقاي فعاليتهاي اجتماعي به وجود آمدن محيط زندگي مناسب، احساس هويت کاربران فضا و شادي آنان را شامل ميشود

نورافکنها، رنگ مصالح،

رنگ فضاي پياده رو علاوه بر تأثيرات اجتماعي و رواني مانند افزايش فعاليتهاي اجتماعي؛ احساس هويت، سرزندگي آرامش ناشي از آن ميتواند باعث ايمني جاني عابران نيز بشود (استفاده از رنگهاي شديد مثل قرمز براي مشخص کردن محدودههاي خطر، به خصوص براي افرادي که بينايي کمي دارند)

نقاشيهاي ديوار و کف سه بعدي، نورپردازي درختان، اين نقاشيها ذهن عابران پياده را به خود درگير کرده و فرصت فعاليت هاي معنا بخش را فراهم مي کند.