نشریه شماره   203   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

استانداردسازي مصالح نمره مطلوبی ندارد

درحالي که انتظار فعالان ساخت وساز براي رونق اين عرصه همچنان تحت تأثير عوامل رکود اقتصادي فعلا برآورده نشدهاست، عوامل توليد و فروش مصالح ساختماني همچنان زير ذره بين مسئولان قرار دارند.

استفاده از مصالح غيراستاندارد به عنوان يکي از مشکلات اساسي ساختمانسازي کشور موضوعي است که متوليان آن، مدام اعلام ميکنند اگر مقررات ملي ساختمان رعايت شود چنين و چنان ميشود. هر از چند گاهي نيز آمارهايي منتشر ميشود مبني بر عرضه بيرويه مصالح غيراستاندارد در بازارهاي سراسر کشور، که صداي مسئولان را از عدم کيفيت مصالح ساختماني در پروژههاي ساختماني درآوردهاست. اين در حالي است که، بر اساس اعلام دولت توليدکنندگان مصالح ساختماني پايان خرداد سال 88، آخرين مهلت را براي دريافت پروانه استاندارد توليد مصالح ساختماني اعلام کرده بودند. اما هنوز در بسياري از استانها استانداردسازي مصالح ساختماني نمره مطلوبي ندارد. از طرفي شاهد آمار ضدونقيض از عمر مفيد ساختمانهاي احداث شده به ويژه در بازسازي بافتهاي فرسوده کشور هستيم که پاسخهاي متفاوتي از سوي مسئولان به آن داده ميشود.

خانهها را احيا کرديم نه بافت

نايب رئيس اول سازمان نظام مهندسي ساختمان با بيان اينکه تاکنون بررسي آماري دقيقي از ساختمانهاي با مصالح ساختماني استاندارد انجام نشدهاست، گفت: آمارهاي متفاوتي که از ميزان ساختمانهاي با مصالح استاندارد اعلام ميشود، کارشناسي نيست.

عامري افزود: بايد يک کار آماري دقيقي صورت گيرد تا مشخص شود به صورت دقيق عمر مفيد ساختمانها در کشور ما چقدر است، بااين حال وضعيت کيفيت و استاندارد مصالح ساختماني، سال به سال بهبود مييابد. در بخش مصالح ساختماني در مقايسه با يک دهه قبل، در کمتر شهري شن و ماسه استاندارد به عنوان پرکاربردترين و ابتداييترين مصالح ساختماني موجود بود، اما امروز اغلب شهرها از اين محصول ساختماني استاندارد استفاده ميکنند.

وي در پاسخ به ادعاهاي مطروحه مبني بر کيفيت پايين احياي ساختمانها در بافت فرسوده، گفت: ما در بافتهاي فرسوده به جاي احياي بافت احياي خانه انجام دادهايم، با توجه به اينکه اين بافتها عمدتا در مرکز شهر قرار دارند، بايد ايجاد مرغوبيت در زمين و ارزش افزوده خوبي ايجاد ميشد که بتوانيم از مصالح استاندارد استفاده کنيم. درواقع شرايطي براي ترغيب ساکنان بافتهاي فرسوده به ساخت وسازهاي با کيفيت ايجاد ميکرديم، اما متأسفانه به دلايل مختلف اين هدف در بافتهاي فرسوده محقق نشدهاست.

نايب رئيس اول سازمان نظام مهندسي ساختمان در ادامه گفت: بايد شرکتهاي بزرگي براي شکل گيري جريان بزرگتر نوسازي در محلات ايجاد کنيم، اينکه در يک پلاک 80 يا 100 متري، چهار طبقه بازسازي کنند، اين احياي بافت فرسوده نيست و قطعا براي مردم ايجاد انگيزه نخواهد کرد. حال آنکه اگر 100 يا 200 هکتار از نقطهاي را به طورکلي تخريب و شروع به احياي بافت کنيم، ميتوان ساختمانهايي بسيار ايمن، مدرن و حتي تجاري با قيمت چند ده ميليون تومان احداث کرد و ساکنان اين مناطق را براي مشارکت در بازسازي خانهها ترغيب نمود.

نيمي از مصالح ساختماني

 استاندارد است

دبير هيئت رئيسه گروه تخصصي شهرسازي نظام مهندسي استان تهران، نيز با بيان اينکه يکي از مشکلات امروز ساخت وسازهاي شهري ما عدم اجراي قانون است، گفت: در مواد 4، 13 و 34 قانون نظام مهندسي صراحتا گفته شده که وزارت راه و شهرسازي، و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي مکلف اند، با همکاري انجمنهاي صنفي، مهندسان و شهرداريها در طول 10 سال به تمامي کارگران شاغل در بخش ساختمان کارت مهارت فني ارائه کنند اما تا به امروز اين کار انجام نشدهاست، درحالي که يکي از شرايط استاندارد است.

جابر نصيري با اظهار تأسف از خلأهاي موجود در زمينه اجراي قانون، افزود: در ماده 33 قانون نظام مهندسي تأکيد شده براي اطمينان از ايجاد آرامش، آسايش و صرفه اقتصادي و بهره دهي مناسب و ايمني وزارت راه و شهرسازي و وزارت کشور مکلف اند که مقررات ملي را تدوين، ابلاغ و حوزه شمول آن را هم تعيين و ابلاغ کنند که تا به امروز به استناد اين قانون 22 مبحث مقررات ملي ابلاغ شدهاست. همچنين در مبحث 5 مقررات ملي که مربوط به استاندارد مصالح ساختماني است، صراحتا بر به کارگيري مصالح ساختماني استاندارد در ساخت وسازها تأکيد شدهاست.

وي گفت: در تبصره 1 ماده 34 صراحتا وزارت راه و صنايع و وزارت کشور مکلف شدند که مصالح استاندارد را در کل ساخت وسازهاي کشور رايج کنند ولي تا به امروز متأسفانه در راستاي به کارگيري مصالح استاندارد خوب عمل نکردهايم. اين موضوع همکاري وزارتخانههاي راه و شهرسازي، صنايع و معادن، سازمان استاندارد، سازمان نظام مهندسي و شهرداريها در ساخت وسازها را ميطلبد.

دبير هيئت رئيسه گروه تخصصي شهرسازي نظام مهندسي استان تهران با اشاره به اينکه 50درصد از مصالح ساختماني موجود استاندارد هستند، ادامه داد: در بازار مصالح ساختماني عرضه، توليد و توزيع بايد به صورت استاندارد باشد. طبق قانون، در کميسيون استانداردي که شوراي عالي استاندارد تعيين کرده و وزير راه و شهرسازي نيز عضو آن است، هيئت دولت تا پايان سال 86 مکلف بود از توليدکنندگان، توزيعکننده و عرضه کنندگان مصالح استاندارد استفاده کند ولي تا به امروز حتي يک مصوبه هيئت دولت اجرايي نشده و نشانگر اين است که نهادهاي مسئول وظيفه خود را به درستي انجام نميدهند.

80درصد مصالح مصرفي بافت فرسوده فاقد استاندارد

نايب رئيس سازمان نظام مهندسي تهران نيز معتقد است: اگر ساخت وسازها بهترين طراحي و اجرا را هم داشته و نظارت دقيق مهندسي هم صورت بگيرد، در صورت به کارگيري مصالح غيراستاندارد قطعا نتيجه خوبي نخواهد داشت، بنابراين بايد به تمام حلقههاي زنجير در پروسه اجرا توجه کرد.

حسن کاظمي گفت: طبق بررسيهاي صورت گرفته، وضعيت ساخت وسازهاي بافت فرسوده واقعا آمار دلسردکنندهاي است. در واقع بالاي 80درصد مصالح مصرف شده داراي استاندارد نيستند و حتي آزمايشهاي معمولي آن انجام نميشود. وي با اشاره به اهميت استفاده از مصالح استاندارد ايران در مقايسه با ساير کشورها، افزود: درصورتي که کشورهاي همسايه ما مثل ترکيه، اکنون فراتر از مصالح استاندارد عمل ميکنند و به سمت مصالح برگشت پذير، فناوريهاي نوين و ساختمان سبز حرکت کردهاند.

نايب رئيس سازمان نظام مهندسي تهران تصريح کرد: ما بايد در اين حوزه پيشتر از اينها اقدام ميکرديم، در اين راستا مهمتر از همه نحوه تعامل نهادهاي مسئول با ساير ارگان و نهادهاي ديگر است.

کاظمي در پاسخ به اين پرسش که چرا کيفيت ساختمانها و مصالح به کاررفته در برخي ساختمانها متفاوت است، گفت: همين حالا اگر ساختمانهاي شهر تهران را بررسي کنيد، در بعضي ساختمانها در برخي نقاط (مثلا مجتمعهاي تجاري با توجه به شرايط ويژه و نوع سرمايهگذاري آن) مصالح با کيفيت بهتري استفاده ميشود، اما بحث اين است که بايد در ساخت و به کارگيري مصالح استاندارد، حداقلهايي رعايت شود.

بر اساس اين گزارش، عليرغم نبود آمار درخصوص ساختمانهاي استاندارد، تنها سؤالي که پاسخ جدي براي آن ارائه نشد، اجرايي نشدن حداقل ضوابط و مقررات براي طرح و اجراي ساختمانهاست. چه براي ساختمانهايي که تاکنون پروانه ساختماني براي احداث دريافت کردهاند اما در اجرا شاهد تغييرات زيادي در اين ساختمانها ميشويم و چه در خصوص بهسازي و احياي بافتهاي فرسوده، که نگرانيهاي زيادي وجود دارد و بايد برطرف شود.