هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   202   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

كـاهـش سـاده مـصـرف گـاز

گروه تأسيسات: هنگامي که از طريق رسانههاي عمومي گزارشهاي هواشناسي مبني بر ورود يك موج هواي سرد به كشور منتشر ميشود كه با بارش باران و برف همراه خواهد بود، هرچند اين خبر از طرفي شادي آفرين و نويدبخش پايان خشكسالي 13 ساله در كشور است ولي براي دست اندركاران گاز كشور پيامي هشداردهندهاست. گرچه اكتشافات جديد در پارس جنوبي مسئولان كشور را نسبت به برآوردن نياز كشور اميدوار كردهاست اما مصرف بالاي اين محصول استراتژيك در كشور سالها است زنگ خطر را به صدا درآوردهاست. در اين ميان فرهنگ مصرف شهروندان و محصولات پرمصرفي مانند شومينه و پكيج، متهمان اصلي هدر رفت گاز در كشور هستند. گرچه بخش بزرگي را هم بايد به نحوه ساختمانسازي و نبود عايق كاري در ديوارها نسبت داد اما كارهاي سادهاي هستند كه شهروندان خود ميتوانند با عمل به آنها جلوي هدررفت انرژي را بگيرند و ضمن صرفه جويي به اقتصاد خانواده نيز ياري برسانند.

ساده اما مؤثر

بعضي از كارها آنقدر ساده هستند كه شايد در نگاه نخست متعجب شويم اين كارها تا چقدر ميتواند به صرفه جويي و اقتصاد ملي كشور كمك کند. استفاده از پوشش مناسب در خانه در روزهاي سرد سال و پردههاي ضخيم ازجمله راهكارهاي سادهاست. اگر كسي اين كار را زحمت ميداند لازم است متذكر شويم؛ در كشورهاي پيشرفته اروپايي كه گرمايش ساختمانها توسط موتورخانه مركزي شهر تأمين ميشود، شبها دماي گرمايش را پايين ميآورند و شهروندان تنها بر پوشش خود ميافزايند. در كشور ما نيز ميتوان با تنظيم دماي خانه در محدوده دماي رفاه يا آسايش يعني بين 18 تا 21 درجه سانتي گراد، به هم وطنان خود كه در شهرهاي سردسير كشور به سر ميبرند و احتمالا با فشار گاز كمتري نسبت به مركزنشينان مواجه هستند ياري رسانيم. طبق برآوردها تنها با يكدرصد كم كردن دماي خانه هزينههاي گرمايش منزل پنجدرصد كاهش پيدا ميكند. لازم به يادآوري نيست كه دماي هوا در اين كشورها به مراتب از متوسط هواي شهرهاي ايران پايينتر است.

پردههاي كاملا چين دار كه پنجره را كاملا ميپوشانند، ميتواند تا مقدار زيادي جلوي اتلاف حرارت را بگيرد. اين پردهها تنها در فصل زمستان مؤثر نيستند بلكه در فصل تابستان نيز جلوي تابش خورشيد را ميگيرند و كمك شاياني به خنك نگه داشتن اتاقها ميكنند به ويژه اگر آستر براق داشته باشند.

نصب پردهها بايد به گونهاي باشد كه هوا نتواند از پشت آن آزادانه حركت كند. براي اين کار ميتوان فاصله ريل پرده تا ديوار را با چيزي مانند تخته پرکرد يا گيرهها را طوري به پرده زد که خود پرده تا ديوار ادامه پيدا کند. همچنين ميتوان پايين پرده را با وسيلهاي بر روي ديوار ثابت کرد.

عايق در و پنجره

تعدادي از راهكارها هستند كه تنها در موقع ساخت بايد لحاظ شوند. دوجداره كردن پنجرهها و عايق كاري ازجمله آنها هستند. اگر اين كارها از قبل صورت نگرفته بود اعمال آنها نيازمند تغييرات ساختاري و اساسي در ساختمان و فضاي زندگي است، به گونهاي كه در شرايطي انجام آنها بسيار سخت و گاه ناممكن به نظر ميرسد.

پنجره با شيشه تك جداره تا 10 برابر يک ديوار عايق كاري شده هم اندازه خود تلفات حرارتي خواهد داشت. يک لايه هواي ساكن بين دو پنجره ميتواند تا حد زيادي همان کار پنجره دوجداره را انجام دهد. با اين كار تلفات حرارتي به نصف كاهش مييابد. البته نصب پنجره دوجداره UPVC ارجح است اما براي ايجاد پنجره دوجداره راههاي ديگري هم وجود دارد. براي دوجداره كردن شيشه ميتوان يک لايه ديگر از شيشه يا اكريليك شفاف روي آن نصب كرد و فاصله بين آن را كاملا درزبندي كرد. در اين فضا بايد مقداري ماده جاذب رطوبت قرار داد تا رطوبت اين فضا را کاملا بگيرد.

عايقهايي هم هستند كه به صورت برچسبهاي شفاف ساخته ميشوند و به راحتي بر روي شيشه پنجرهها چسبانده ميشوند. اين كار ميتواند بخشي از خواص پنجره دوجداره را به آن بدهد. اين برچسبها باعث كاهش ورود گرما در تابستان تا 80درصد و كاهش تلفات انرژي حرارتي در تابستان تا 30درصد ميشود. راه ديگر براي بالا بردن كارآيي پنجرهها، نصب ورقههاي پلاستيكي شفاف بر روي پنجرههاست. اين ورقههاي شفاف را ميتوان توسط چسبهاي دوطرفه طوري به شيشه چسباند که چند ميلي متر با آن فاصله داشته باشند. كشيدن نايلون نيز راه ساده ديگري است كه در بين بسياري از شهروندان معمول است. بسياري از افراد در چند هفته از سال كه هوا بسيار سرد ميشود، نايلون روي پنجره ميكشند و دورتادور آن را چسب نواري پهن ميچسبانند.

يکي از راههاي صرفه جويي سوخت در فصل زمستان، بستن کامل درهاي منزل و حتي اتاقهاست. اگر اتاق سردي داريد که داخل آن بخاري يا هيچ وسيله گرمازايي روشن نيست، بايد در طول زمستان در آن را ببنديد تا از ورود سرما به داخل خانهتان جلوگيري کنيد.

استفاده درست از وسايل گازسوز

يكي از دلايل بزرگ اتلاف سوخت در منازل استفاده نادرست از اجاق گاز است. زياد کردن بيش ازحد شعله، قرار دادن ظروف كوچك روي شعلههاي بزرگ و ظروف بزرگ روي شعله كوچك از مهمترين اشتباهاتي است که برخي مرتکب ميشوند و باعث هدر رفتن 40درصد سوخت اضافي ميشوند. علاوه بر اين شعله اجاق گاز بايد هميشه آبي بسوزد كه نشان دهنده سوختن با راندمان بالا است. همچنين وقتي آب جوش ميآيد در ادامه ميتوان شعله را تا حد زيادي کم کرد. زيرا بالا بودن شعله کمکي به ادامه روند آشپزي يا پخت نميکند.

دماي آبگرمكنها بايد روي درجه 60 سانتي گراد و حتي كمتر تنظيم شود. اگر درجه آبگرمكن بيشتر از 75 درجه شود يعني شما داريد سوخت زيادي هدر ميدهيد. آبگرمكنهاي قديمي و آنهايي كه درجه مصرف C يا پايينتر دارند سوخت زيادي، هدر ميدهند. با عايق كاري لولههاي آب گرم و رادياتور مركزي ميتوان جلوي هدر رفت انرژي را گرفت. درجه رادياتور مركزي نيز بايد با توجه به درجه هوا تنظيم شود. همچنين در انتخاب هر وسيله گرمايشي و سرمايشي بايد به بزرگي خانه و ميزان انرژي گرمايشي و سرمايشي موردنياز توجه شود. بزرگي و پرقدرت بودن يك وسيله هميشه نشان از برتر بودن آن نيست. مهمترين قانون بهينهسازي و صرفه جويي متناسب كردن وسيله تهويه مطبوع با نياز ساكنين است.

نكته بسيار مهم در مورد وسايل گرمايشي استفاده از شومينهاست. شومينه وسيلهاي قديمي و مربوط به خانههاي قديمي اروپايي است كه امروز كاربري خود را ازدست دادهاست، اما در ايران به تناسب سليقه و زيبايي از آن استفاده ميشود كه باعث هدر رفت زياد انرژي ميشود. حتي المقدور نبايد از شومينه استفاده شود و در صورت عدم استفاده از آن، بستن درِ شومينه در عدم هدررفت انرژي بسيار کمککنندهاست زيرا دودكش شومينه هواي داخل اتاق را به راحتي ميكشد و خارج ميكند.

همان طور كه در مورد دودكش شومينه گفته شد دودكش ميتواند به راحتي هواي داخل اتاقها را بيرون بكشد. وجود هرگونه ترک در دودکش ميتواند مقدار زيادي از انرژي گرمايشي را هدر دهد. پس دودکش هايتان را سالي يک بار بررسي کنيد و اگر ديديد که شکستهاند يا ترک خوردهاند، از يک تعميرکار بخواهيد که آنها را برايتان تعويض کند.

تنظيم دماي اتاقهاي خواب

بهتر است دماي اتاقها در فصول سرد آنقدر بالا نرود كه ساكنين مجبور به باز گذاشتن پنجره شوند. دما همچنين از طريق کانال کولر و پنجرهها خارج ميشود بنابراين بهتر است اين خروجيها نيز عايق بندي شوند. همچنين بهتر است تختخوابها دور از پنجره باشد تا ساكنين مجبور به زياد کردن درجه رادياتور نشوند. از گذاشتن بخاري بزرگ در اتاق كوچك نيز پرهيز كنيد كه باعث هدررفت زياد انرژي مي شود.