هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   201   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مهندسي معماري انرژي

معماري تركيبي است از فناوري و هنر، علم و حس، ادراك و اشراق جايي كه اندوختههاي بشر با هم تلاقي ميكنند. جلوهاي از انسان به معناي كامل كلمه و آيينهاي در برابر جامعه. گرچه گاه در اثري يكي از آنان رخ مينمايد كه همان وجه علمي و فني است و گاه هيچکدام. اما آنجا كه به اوج ميرسد در تاجمحل يا کاخ باکينگهام اين دو وجه از هم قابلتفکيک نيستند. علم در هنر ريشه ميدواند و هنر همان علم است. شايد از همين روي «هنر» در گذشته ايران همان «فن» بود و هنرور، فناوري خبره. اما در سازههايي كه مفتخر به نام «پايدار» شدهاند همچنان اين دو صفت در هم درميآميزند.

انرژي معماري يا انرژي در معماري

در جهان امروز انواع تهديدها و نگرانيها، از جمله گرمايش كره زمين و آلودگيهاي محيطزيستي و از بين رفتن طبيعي انرژي محيط زندگي آدمي را در بر گرفته است.  مهندسان معماري در اين وانفسا به انواع تكنولوژيها روي ميآورند كه آن سيستم چقدر بهينهسازي ميكند و آن يكي چقدر با آبوهواي اينجا سازگار است. در عالم معماري سبز و معماري پايدار همايشها برگزار ميشود و تقديرها صورت ميگيرد. كار آقا يا خانم مهندس دقت در طراحي صحيح است و انتخاب مصالح و تأسيسات بلكه بتواند نقشي در كاهش زيانبار حضور انسان داشته باشد. اين حضور نقشي سزاوار در كاهش اتلاف انرژي خواهد داشت و آلودگي را كاهش ميدهد. سازگار كردن سازه با محيطزيست و در نظر گرفتن آبوهوا اصول اوليه انرژي در معماري هستند بهقصد برآوردن نياز انسان امروزي. مهندس اكولوژي خوانده آشنا با مميزي و مديريت انرژي گويا بيشتر به كار دنياي امروز ميآيد تا معمار غرق در عالم امكان و اشراق. شهرها پيشرفت ميكنند همچنانكه معماران در پشت ميزهاي مدارس و دارالفنونها به جايگاه مهندس عروج ميکنند و پژوهشگران نيز مشغول كار خود هستند. آنچه قابلانکار نيست اينكه برخلاف فلسفه كه زماني روشنگر معمار بود زندگي نيازمند معمار است هرچند جايگاه او در سرزمين ما به مهندسان نقاشي تنزل يافته و همگان براي آخر زماني به نام زلزله تهران به انتظار نشستهاند.

هنر معماري انرژي

در آنسوي جنبهاي كمتر مورد اعتنا قرار دارد و آن تفكر معماري همچون سازهاي فيزيكي است كه انرژي ميپراكند. همان تفكري كه شيخبهائي با  آن به حمام گرما ميبخشيد يا آن سازهاي در زندان قصر تهران كه با انرژي بدن انسان گرم ميشد. در اينجا تعادل و نظم است و همگني و تداوم كه طبيعت را پاس ميدارد و روح و روان را ارج ميگذارد. جايي كه هنر به مقام والاي «هنر» دست مييابد.

گرچه هميشه سخن از تلفيق بوده است. در اينجا انرژي معماري تلفيقي ميشود از قديم و جديد و تجربه هزاران ساله جهاني مدديار تكنولوژي ميشود تا انرژي طبيعي جوابگوي نيازهاي مادي و معنوي انسان شود. تجربه انساني آموزههايي داشته است كه در سازه‌‌هاي گنبدي و بناهاي هرمي و همچنين هشتضلعيها رخ مينمايد.