نشریه شماره   200   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

200هزار بار خــواهم نــوشت

سيد سجاد موسوي*

سازمان نظام مهندسي، شهرداري و وزارت راه و شهرسازي ارکان اصلي ساخت وساز هستند. به عبارتي کيفيت ساخت وساز در گرو انجام وظايف اين سه نهاد است. البته نهادهاي ديگري مانند انبوهسازان، پيمانکاران و انجمنهاي علمي وجود دارند اما مراد ما از اين تقسيم بندي نهادهايي است که نقش حاکميتي در ساخت وساز دارند و محل مراجعه مردم ميباشند. دويست شماره از نشريه پيام ساختمان چاپ شد. در طول اين مدت با همراهي مخاطبان عزيز که درواقع صاحبان اصلي نشريه هستند، به بررسي و کنکاش موضوعات و معضلات صنعت ساختمان به ويژه تحولات اين سه نهاد اصلي پرداختيم اما واقعيت اين است که هنوز نهادهاي مذکور نتوانستهاند وظيفه خود را به درستي انجام دهند. خيلي از موضوعات نسبت به اولين شماره نشريه هنوز شکل قبلي و البته معيوب خود را حفظ کردهاند پس از 200 شماره باز هم بايد خيلي از مسائل را تکرار کنيم و اينجاي بسي نگراني است. در زير به ذکر مهمترين ايرادات اين سه نهاد اصلي ساخت وساز ميپردازيم:

سازمان نظام مهندسي

در يکي از شمارههاي نشريه مجبور شديم مطلبي در مورد اينکه «اصولا اگر سازماني به نام نظام مهندسي وجود نداشت، خللي در ساخت وساز به وجود ميآمد ؟» تهيه کنيم. برخي از کارشناسان اعتقاد داشتند نه تنها اين سازمان تاکنون اقدام قابل توجهي براي صنعت ساختمان نکرده بلکه در برخي مواقع آن را به بيراهه بردهاست. سازماني که مأموريت بزرگي را يدک ميکشيد در عمل از بدنه خود فراتر نرفت. اين سازمان بيشتر از آنکه به فکر تعالي صنعت ساختمان باشد به فکر برخي از اعضاي خود بودهاست. امروز حدود 20 سال از قانون نظام مهندسي و کنترل ساختمان ميگذرد و هنوز برخي از اعضاي هيئت مديره از اصطلاح نوپا بودن استفاده ميکنند. آيا واقعا نظارت سازمان بر اعضاي خود تا اين اندازه کار مشکلي است؟ چرا طرحهايي که سازمان علاقه مند به اجراي آنهاست، همواره با نوعي درآمدزايي همراه هستند. چرا اصليترين کار سازمان يعني مبارزه با امضا فروشي و برگه فروشي مورد بيتوجهي قرار ميگيرد و چرا...؟ مشکل هم ازآنجا نشئت ميگيرد که غيرانتفاعي بودن اين سازمان، مانع ورود سازمانهاي بازرسي ميشود. به اسم استقلال هر جور صلاح بدانند، کار ميکنند. مگرکيفيت ساخت وساز ما نسبت به 10 سال پيش چقدر تغيير کردهاست؟ منکر اجراي برخي از فناوريها نيستيم اما جا دارد از مسئولان اين سازمان درخواست کنيم با بازنگري مسئوليتها تغييرات بنيادين به وجود بياورند چون زماني براي آزمون وخطا وجود ندارد و ساختمانهاي ما آبستن حوادث هستند.

شهرداري

هيچ نهادي به اندازه شهرداري از ساخت وسازها بهره مالي نميبرد اما درعين حال هيچ نهادي به اين اندازه نسبت به سرانجام ساخت وسازها بيتفاوت نيست. بيتفاوتي تااندازهاي پيش ميرود که حتي شهردار تهران در اجلاس هيئتهاي عمومي سازمانهاي نظام مهندسي به صراحت اعلام ميکند ما مسئول کيفيت ساختمان نيستيم و عجيب اينکه در آن جمع 1000 نفري مهندسان هيچ کس به اين سخن اعتراض نميکند. کاش اين را هم مشخص ميکردند که پول هنگفتي که از مالکان گرفته ميشود در ازاي چيست؟ تا جايي که اطلاع داريم پول ناظر را هم خود مالک ميپردازد. واقعا بايد جمله آقاي شهردار را با آب طلا نوشت. شهرداري تنها در قبال بيکيفيتي وظيفه دارد نه در برابر کيفيت. وظيفهاش هم کاملا مشخص است: دريافت پول از ساختمانهاي بيکيفيت. کافي است گشتي در اينترنت بزنيد و کلمه "تغيير کاربري" را جستجو کنيد. خواهيد ديد که انبوهي از فضاهاي سبز شهرها در طول زمان با سودجويي تبديل به ساختمانهاي تجاري شدهاند. به عنوان مثال طرح تفصيلي هم از شاهکارهاي شهرداري تهران بود که اصلا معلوم نشد با چه هدفي اجرا شد. در پايان لازم است به مسئولان عزيز يادآوري کنيم لطفا به فرافکنيها پايان دهيد. مديريت شهري شما بيشتر از درآمدي که کسب ميکنيد، در قبال کيفيت زندگي مردم مسئول است.

وزارت راه و شهرسازي

نظارت عاليه بر ساختمان طبق قانون به عهده وزارت راه و شهرسازي است اما متأسفانه اين نقش همواره به انحراف رفتهاست. در دولتهاي گذشته شهرداري و سازمان نظام مهندسي به حال خودشان رها بودند و هيچ وقت مورد مواخذه قرار نگرفتند. در دولت قبلي وزارت راه و شهرسازي با شهرداري در يک رتبه قرار گرفت و از طرف ديگر دفتر سازمانهاي نظام مهندسي و تشکلهاي حرفهاي وزارت راه شهرسازي هم عملا در سازمان نظام مهندسي ادغام شد. وزارت راه و شهرسازي دولت جديد تا حدودي توانست نظارت عاليه را بر شهرداريها به ويژه شهرداري تهران اعمال کند و دست به يک سري اصلاحات بزند اما آنچه ارزش اين اقدام به ظاهر خوب را تنزل داد اين بود که ماجرا رنگ و بوي جناح بنديهاي سياسي به خود گرفت چون هيچ وقت سازمان نظام مهندسي به دليل تخلفات وسيع مواخذه نشد تا شاهد يک نگاه دوگانه در قبال دو نهاد فرودستي باشيم. اگر طبق قانون وظيفه نظارت عاليه به شما سپرده شده به اين دليل است که شما را امين مال و جان مردم دانستهاند و بايد نقش حاکميتي را مانند يک پدر دلسوز براي صنعت ساختمان ايفا کنيد نه اينکه درگير اغراض و سليقههاي شخصي گروهها شويد.

دويست هزار بار

200 بار تاکنون حداقل معضلات صنعت ساختمان را به طنز يا جدي بيان کرديم تا شايد گوش شنوايي پيدا شود و مردم ما هم مثل ساير کشورهاي پيشرفته روزگاري در خانههاي مستحکم احساس آرامش کنند اما گويا هنوز با اين آرمان خيلي فاصله داريم. به عنوان پرتيراژترين نشريه صنعت ساختمان که خود را در برابر مردم مسئول ميدانيم، فاش ميگوييم نه فقط 200 بار حتي لازم باشد 200هزار بار ديگر هم واقعيتهاي صنعت ساخت و ساز را جهت ارتقاي کيفيت زندگي مردم خواهيم گفت و خواهيم نوشت. اين وظيفه ماست.

فاش ميگويم و از گفته خود دلشادم     بنده عشقم و از هر دو جهان آزادم