عدالت در معماري

شمار نشریه : 159


عدالت، اعم از آنكه عدالت فردي يا اجتماعي باشد، به توازن و تناسب تعريف مي‌شود. توازن و تناسب، يعني زيبايي، پس بازگشت عدالت به زيبايي است و به اين ترتيب، رعايت تناسب و توازن، مأخوذ از عدالت و منجر به زيبايي است. از طرف ديگر، عدالت ناموس اصلي جهان است و در همة نظام هستي، اصل عدالت و انتظام و تناسب به كار رفته و جهان به عدل و تناسب برپاست، بنابراين اگر كسي از عدالت تخطي كند و از حد استعداد و قابليت طبيعي خود پا فراتر گذاشت، مي‌تواند براي مدت معيني امتيازات و منافعي تحصيل كند، ولي خداوندِ عدالت و انتقام، او را تعقيب خواهد كرد. طبيعت مانند راهنماي يك اركستر است كه با قانون مخوف خود، هر سازي را كه سر ناسازگاري داشته باشد، به جاي خود مي‌نشاند و صدا و آهنگ طبيعي او را بازمي‌گرداند. نقش عدل در ايجاد شهر مناسب زيست مسلمانان و تداوم حيات آن، نقشي بسيار حساس و حياتي است. توزيع عادلانه امكانات شهري و فراهم آوردن امكان دسترسي متعادل ساكنان به آنها مورد مهم ديگري است كه رعایت آن نشانه تجلي عدل در شهر است. استقرار و مكان‌يابي مناسب هر عنصر و فضاي شهر و ارتباط منطقي و مناسب آنها با يكديگر نيز موضوعي است كه ريشه در رعايت عدل دارد.