نشریه شماره   194   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

معلولان و خلاهاي مناسب سازی شهر

پاسخ به اين سؤال  که شهر ما چقدر از مبلمان شهري استاندارد و مناسب معلولان برخوردار است، را بايد در پيادهروهاي شهر جستجو کرد. اگر از ديد يک ويلچرنشين به پيادهروها نگاه کنيم هم افراد ويلچرنشين و هم افراد نابينا در اکثر پيادهرويهاي شهر با مشکل تردد مواجهاند، درحاليکه شهرداري سالانه هزينههاي فراواني را صرف زيباسازي شهر ميکند بدون آنکه برنامهريزي بيشتري براي مناسبسازي شهر انجام شود. کم نيستند در ميان شهروندان ما کساني که شرايط محيطي را عامل ناموفق بودن خود ميپندارند.

به گزارش پيام ساختمان مهمترين و اصليترين شاخصه براي گروههاي خاصي از شهروندان داراي معلوليت، قابلدسترسي بودن امکانات شهري براي آنهاست، در اين زمينه، نگاهي به ضوابط حقوق شهروندي در شهر و چگونگي طراحي و معماري خاص آنها ميپردازيم.

اصولاً در شهرسازي مدرن حقوق هر شهروند جهت رفاه بهطور اعم بايد در طراحي آن شهر مدنظر قرار گيرد. اين ضوابط بايد توسط سازمانهاي ذيربط لازمالاجرا باشد تا رفاه و آسايش مردم حداقل در شهرهاي بزرگ تأمين شود.

متأسفانه براي گروههاي خاص و بهطور مشخص معلولان اعم از جسمي و حرکتي تقريباً هيچ کاري در شهرها در نظر گرفته نشده يا بسيار اندک و ناچيز است. از خيابانهاي ماشينرو و وسايل نقليه ديگر و ترافيک فشرده آنها و ضوابط کلي طراحي ساختمانهاي عمومي و ... بگذريم تا در مجال و فرصتي ديگر درباره آنها صحبت شود. پيادهروها را در نظر بگيريم، هر معلول بايد بتواند بهراحتي از پيادهروها جهت عبور و مرور با وسيلهاي مثل ويلچر و يا وسايل ديگر استفاده کند اما متأسفانه بيشتر پيادهروها داراي مشکلات عديدهاي است که امر عبور و مرور در آنها بهآساني صورت نميگيرد.

مشکلات پيادهروها بهطور خلاصه در حال حاضر حتماً بايد داراي ضوابطي باشند:

1- حداقل عرض پيادهروها بايد 140 سانتيمتر باشد که در بسياري از موارد کمتر از اين اندازه است

2- حتماً بايد فاصله حداقل 120 سانتيمتري از ديوار جهت نصب هر نوع شي يا موانعي رعايت شود که اين مسئله تقريباً در بيشتر پيادهروها انجام نميشود

3- در بسياري از موارد در پيادهروها براي از بين بردن اختلاف سطح، پله بهکاررفته که اين امر براي عبور معلولين با وسيله يا بدون وسيله مشکل است

4- براي ارتفاع عمودي در پيادهروها، هيچ راهي براي عبور وجود ندارد

5- حداقل شيب عرضي که بايد معمولاً 2 درصد باشد در موارد زيادي از اين مقدار بيشتر است و براي شيب طولي نيز همين مشکل وجود دارد. ( حداکثر شيب طولي بايد 8درصد باشد)

6- در پوشش کف يک پيادهرو از چندين نوع مصالح استفاده ميشود درصورتيکه بايد از مصالح سخت و غير لغزنده حداقل در مسافتي قابلقبول استفاده کرد

7- وجود پلههاي ورودي به مغازهها در پيادهروها يکي ديگر از موانع است

8- ايجاد جدول يا حداقل اختلاف سطح بين پيادهرو و خيابان الزامي است درصورتيکه در بيشتر اين موارد پيادهرو و خيابان فاقد اين تفکيک هستند

9- ايجاد جدول به ارتفاع 5 سانتيمتر بين پيادهروها و باغچهها يا جوي کنار پيادهرو الزامي است

10- بايد هرگونه شير فلکه يا اجزاي تأسيسات شهري در محفظه مناسب و دور از مسير حرکت قرار گيرد

11- حتماً بايد درپوشها با سطح پيادهرو همسطح باشد

12- بايد ايجاد شبکه از هر نوع آن در سطح پيادهروها ممنوع باشد.

و مواردي ديگري از اين دست،  خلاصه آنکه جهت تسهيل در عبور و مرور معلولان جسمي و حرکتي بايد پيادهرويي امن ايجاد نمود.