نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آرامگاه آبش خاتون

آرامگاه اَبش خاتون در جنوب شرقی شهرستان شیراز، نزدیک میدان دفاع مقدس و جنب آتشنشانی قرار دارد.

اَبش خاتون دختر سعد بن ابیبکر بنسعد زنگی و ترکان خاتون و آخرین اتابک از خاندان سلغریان و تنها فرمانروای زن استان فارس است که در سالهای ۶۶۲- ۶۷۲ ق جمعاً به مدت 11 سال از سوی ایلخانان مغول، اتابک شیراز بوده است.

آرامگاه اَبش خاتون که به نام رباط اَبش نیز شهرت دارد، بنایی سهطبقه است که گنبدی روی آن وجود داشت اما بعدها این گنبد و قسمتی از طبقه سوم مقبره فرو ریخت.  اطراف مقبره با کاشیهای معرق نفیسی تزیینشده بود که هم اینک بخش زیادی از آن کاشیها از بین رفته و فقط کاشیهای یک جبهه آن که در پشت آن آتشنشانی بود، باقیمانده است.

بنای فعلی مقبره ساختمان آجری قدیمی مربع شکلی است که هر ضلع آن 16.75 متر و ارتفاعی در حدود 10 متر دارد.

قسمتهایی از کاشیکاری از راه داخل بنا در موزه پارس نگهداری میشود. در بالای بنا کتیبههایی مشتمل بر آیات قرآنی به خط ثلث و روی کاشی نصبشده است. آرامگاه اَبش خاتون در حیاط بنا و در اتاقی با میلههای سبزرنگ قرارگرفته است.

اَبش خاتون در زمان حکومتش خدمات ارزندهای را به مردم شیراز ارائه داد و ازاینرو نزد مردم استان فارس و شهر شیراز بسیار قابلاحترام است.وی در زمان حکومتش با استفاده از روابطی که داشت توانست شیراز را از حمله مغول در امان نگه دارد و با آبادانی این شهر توانست بسیاری از هنرمندان را به شیراز جلب کند که بعدها مکتب شیراز شکل و رونق گرفت.

مقبره اَبش خاتون در دی ماه سال 1310 توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره 76 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.