نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

سکونتگاه‌های غیر رسمی موضوعی فرابخشی است

گروه ساختوساز: مدیرکل دفتر توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی گفت: لازمه موفقیت در توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی، همکاری و هماهنگی همه دستگاههای مدیریت شهری و توجه آنها بهضرورت تدریجی بودن اقدامات، اهمیت جامعیت فعالیتهای توانمندسازی اقتصادی اجتماعی و اقدامات بهسازی کالبدی،ضرورت مشارکت مردم در فرآیند تهیه و اجرای طرحها و برنامههای توانمندسازی و به رسمیت شناختن حق سکونت(تضمین مالکیت) ساکنین میباشد.

نریمان مصطفایی، با بیان این مطلب، افزود: برنامههای توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی یک برنامه فرابخشی است و لازمه موفقیت آن در گرو همکاری و هماهنگی کلیه دستگاههای مربوطه است؛ بنابراین همسویی سیاستها و اقدامات دستگاههای بخشی با تصمیمگیری و سیاستگذاری در مورد مسئله و زمینهسازی برای تدوین برنامههای اجرایی مشترک از گامهای اساسی موفقیت برنامه توانمندسازی به شمار میرود. وی ادامه داد: توجه به عناصری از قبیل ضرورت تدریجی بودن اقدامات، اهمیت جامعیت فعالیتهای توانمندسازی اقتصادی- اجتماعی و اقدامات بهسازی کالبدی، ضرورت مشارکت مردم در فرآیند تهیه و اجرای طرحها و برنامههای توانمندسازی از طریق زمینهسازی برای تشکیل نهادهای محلی و کمک به ظرفیتسازی در آنها برای مشارکت و تصدی امور جمعی، به رسمیت شناختن حق سکونت(تضمین مالکیت) و تأمین مسکن برای همه و برقراری حمایت قانونی از این موارد در برنامههای توانمندسازی و ارتقای محلات غیررسمی (نابسامان) از طرف مسئولین ضروری است.

 مصطفایی، یکی از راهبردهای برنامه ساماندهی و توانمندسازی سکونتگاههای غیررسمی را  تغییر تدریجی شرایط محیطی و تبدیل شرایط نامناسب با هدفمند نمودن و هماهنگسازی اقدامات مختلف به محیطی توانمندساز عنوان و اشاره کرد که حل مسائل و مشکلات سکونتگاههای نابسامان (غیررسمی)تنها از طریق صرف هزینه و بودجه میسر نخواهد شد، بلکه مدیریت بخردانه و خوب شهری را به همراه مشارکت واقعی و نهادمند اجتماعات محلی طلب میکند. در این راستا حتی میتوان مسئولیت بخشهایی از اداره محلات هدف را به اجتماعات محلی واگذار کرد.

مدیرکل دفتر توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی درباره وظایف شرکت عمران و بهسازی شهری ایران تصریح کرد: شرکت عمران و بهسازی شهری ایران بهعنوان دبیرخانه ستاد ملی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی کشور با اعتقاد بر اینکه دولت باید مقید به نقش حمایتگر و تسهیلکننده و نه صرفاً تأمینکننده باشد. برای این منظور باید با اعتمادسازی و نهادسازی، شرایط برای خودساماندهی جوامع محلی و مشارکت واقعی و نهادمند آنان فراهم گردد. یکسری اقدامات حمایتی و تسهیلگری را در دستور کار قرارداده است.

به گفته  مهندس مصطفایی، تاکنون مطالعات توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی 77 شهر در قالب 851 محله رسمی با مساحت بیش از 52 هزار هکتار و جمعیت پنج میلیون و 900 هزار نفر شناساییشده و از این تعداد محلات شناساییشده 344 محله با مساحت 24 هزار و 318 هکتار با جمعیت بالغ بر دو میلیون و 900 هزار نفر بهعنوان محلات منتخب برای انجام اقدامات توانمندسازی و ساماندهی تهیه و به تصویب ستادهای استانی توانمندسازی مربوطه رسیده و تهیه برنامه مطالعات توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی 14شهر نیز  امسال در دست تهیه میباشد.

وی تأکید کرد: در راستای مطالعات مصوب انجام شده 175 پروژه با اعتباری بالغ بر 1030 میلیارد ریال در سکونتگاههای غیررسمی 24 شهر و با تعداد 73 محله با همکاری مدیریت شهری و مردم در قالب ارتقای سرانههای خدمات شهری از قبیل پروژههای ساخت مرکز آموزشی، بهداشتی، فرهنگی، امنیتی، ایجاد دسترسیها و .... انجام شده است و  یکی از وظایف اصلی آن  راهاندازی ساختارهای نهادی مرتبط با توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای رسمی در کشور بوده که در این راستا میتوان راهاندازی ستادهای ملی ، استانی و شهرستانی ، انعقاد تفاهمنامه همکاری بین بخشی و ... را عنوان کرد.

وی  با اشاره به برنامههای سال 93 ادامه داد: پیگیری تهیه و تصویب مطالعات توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیر رسمی 15 شهر با تشکیل ستادهای توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیر رسمی استانها و شهرستانها ،انتخاب مشاور 14 شهر برای تهیه برنامه توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی ،تشکیل بالای 50 ستاد استانی و شهرستانی ،اجرای 41پروژه، ابلاغ برنامههای و پروژههای مطالعات مصوب که به دستگاههای ذیربط سطح ملی و استانداران مربوط، انعقاد تفاهمنامه با سازمان فنی و حرفهای کشور ، سازمان شهرداریها و دهیاری کشور،سازمان بسیج سازندگی،انجمن مددکاران اجتماعی ایران،انجمن مطالعات زنان ایرانی، انجمن جمعیت امام علی(ع) ،پیگیری برگزاری جلسه شورای اجتماعی با موضوع سکونتگاههای غیررسمی توسط وزارت کشور، برگزاری جلسه مشترک شورای امنیت کشور و شورای تأمین استان خراسان رضوی پیرامون توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی شهر مشهد و...از جمله اقدامات شرکت بوده است.

وی در پایان خاطر نشان کرد: در شکلگیری یک محیط توانمندساز عوامل بسیاری از قبیل وجود یا نبود مدیریت یکپارچه و هماهنگ شهری، همجهت و همسو و هدفمند بودن مجموعه سیاستگذاریها، میزان بهرهمندی از حکمروایی خوب در نظام مدیریت شهری،میزان نهادینه شدن نظام شایستهسالاری و نخبه پروری در نظامهای تصمیمگیری،مشخصات فرهنگ عمومی و پیشینه تحولات تاریخی و فرآیند شکلگیری محلات، زیربناهای اقتصادی و وضعیت عمومی شاخصهای اقتصادی،پاسخگویی،شفافیت،تعهد مسئولیتپذیری سازمانهای مختلف شهری،میزان دسترسی به اطلاعات و ارتباطات،میزان برابری افراد در دسترسی به فرصتها و منابع تولید،میزان اعمال عدالت در فضا و برابری در شرایط آغازین و... مؤثر هستند.درهرحال برای شکوفایی و رسیدن به حداکثر تواناییهای بالقوه (فرد،گروه،محله و یا جامعه بزرگتر) احتیاج به یک محیط توانمندساز داریم.