هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   190   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

جوانان معماری سنتی را یاد بگیرند

معماری سنتی در کشور ما از غنای بسیار بالایی برخوردار است و محاسن و زیبایی آن بر هیچکس پوشیده نیست. در شهرستانهای ایران  هم معماران تجربی زیادی به انجام این هنر زیبای فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی میپردازند. برای آشنایی بیشتر با این هنرمندان با حسین پور خبازیان، از معماران سنتی با سابقه در میبد به گفتگو نشستیم.

سوابق کاری خود را در معماری بیان کنید؟

بنده در زمینه  مرمت آثار باستانی در میراث فرهنگی یزد و میبد کار کردم چند هتل سنتی در یزد و میبد  به همراه سایر معماران میبدی ساخته ایم که نمونه آن هتل لاله یزد، هتل فرهنگ، هتل تهرانی ، هتل مظفر و بادگیر بزرگ و کوچک روی هتل ها و خانه های قدیمی است. همچنین  زندان اسکندر و ساختمان پشت آن را مرمت کرده ایم.درمرمت اولیه باغ دولتآباد و تاقهای ۱۲ متری که ریخته بود کارهای مهم و اساسی انجام دادیم و مجموعه امیر چخماق و ساختمانهایی که دور آن تازه ساختهشده را مرمت نمودم.

آسیاب بیده ،کاروانسرای شاهعباسی با کمک استاد خلیل کارگر ، پیر چراغ بیده و حسینیه بزرگ صاحبالزمان که اطراف آن کاربندی است ،پل حسن آباد ،مسجد جامع بیده ،خانه برونیها ، باغ وزیر، برج کبوتر خانه،و خیلی از خانههای قدیمی در محلات میبد. همچنین ساختمانهای باغ وزیر حجتآباد را در مدت۲ سال  مرمت و بازسازی کردم . بهترین و بزرگترین کار معماری و مرمت که انجام دادهام در باغ وزیر حجتآباد بوده است و جای گله است که نام معمار را در بناهای معماری شده نمیزنند و حتی  در عکسهای آن هم که منتشر میشود نام و نشانی از معمار آن بنا نیست.

ازنظر شما معمار چه کسی است؟

معمار کسی است که تمامکار بنایی را در کل مجموعه ساختمان بداند و بداند طراح و سازنده کل ساختمان است. معمار خوب کسی است که بتواند بهترین راهحل را برای مشکلات پیدا کند و طراحی ساختمان را به نحو مناسب انجام دهد.

در حال حاضر وضعیت معماری سنتی را چگونه ارزیابی مینمایید؟

معماری سنتی خودبهخود تمام میشود چون معماران قدیمی پا به سن گذاشته هستند و در حال حاضر فقط سرپرستی میکنند. دیگر اینکه معماران جدید همهکارهای ساختمان مانند بنایی، گچ کاری، کاشیکاری و را بهصورت جداگانه  انجام میدهند.

معماری سنتی چه ویژگیهایی دارد و تفاوت معماری سنتی و مدرن ازنظر شما چیست؟

کارمعماری قدیم و مصالح ساختمانی سنتی با معماری مدرن متفاوت است. در معماری مدرن، معمار باید حتماً باسواد و مهندس باشد،ضمن اینکه در ساختمانهای جدید اصل زیرسازی ساختمان است که ضد زلزله ،محکم و دارای سازهای سبک باشد . در معماری سنتی زمین را شفتهریزی میکردند و با خشت و گل ساختمان میساختند. در حال حاضر کمتر کسی معمار سنتی برای ساختمانسازی انتخاب میکند و بیشتر مردم به ساختمانهایی با سبک معماری جدید  و مدرن علاقهمند هستند  و کاهگل و خشت و قدیمی شد و مصالح نوین، سیمان و آجر جای آن را گرفته است.در معماری قدیم کار آببندی، کاهگل کاری و تاق ضربی که با خشت و گل انجام میشد و با کمترین مصالح بزرگترین تاق، اتاق بادگیر و تالار در ساختمان درست میکردند. در قدیم برای آببندی  مکانهایی مثل خزینه حمام ،از  آهک و خاکستر بهجای سیمان استفاده میکردند . همچنین بیشتر برجها و تکیههای قدیمی با خشت و کاهگل بنا میشد اما اکنون مصالحی مانند آجر و بلوک جای مصالح سنتی را گرفته است.

اهمیت معماری سنتی را بیان فرمائید؟

جذابیت و زیبایی ساختمانهایی مثل شاهعباسی،رباطها و آسیابهای قدیمی که با کمترین مصالح ساختهشده ، باعث گردیده که گردشگران علیرغم  اینهمه ساختمانهای جدید و زیبا، دنبال ساختمانهای قدیمی بگردند. امروزه بزرگترین ساختمانهای شهرهای اروپایی جذابیت معماری سنتی و ساختمان قدیمی را برای گردشگران ندارد.

بهعنوانمثال “الآن گردشگران در بافت قدیمی بیده سراغ خانه برونیها و مسجد زیرک بیده  را میگیرند چراکه این محلهای قدیمی با معماری سنتی برای گردشگران جذابتر است.

در حال حاضر وضعیت کار معماران سنتی چگونه است؟

در حال حاضر کمتر بنایی پیدا میشود که بتواند تاق ضربی بزند. معماران قدیمی بیشتر در زمینه مرمت بناهای قدیمی کار میکنند.ما هماکنون ساختمانهای قدیمی ، ساختمانهایی که ترک دارد،بادگیرهای قدیمی و را با چوب و مصالح قدیمی مرمت میکنیم و از نظر درآمدی هم خوب است.

چه توصیهای به معماران جوان دارید؟

جوانان تاق پوشی و سیمگل را یاد بگیرند و تأکید دارم معماری سنتی، کارهای میراثی و فرهنگی را ادامه دهند . الآن بیشتر، کارگران و اتباع بیگانه مشغول فعالیت در بخش ساختوساز کشور هستند. توصیهام به جوانان این است که معماری سنتی را دنبال کنند و نگویند قدیمی است و مصالح قدیمی خشت و گل است. در حال حاضر میراث فرهنگی توجهی به معماران و بناهای قدیمی ندارد لذا پیشنهاد میکنم میراث فرهنگی خود دستبهکار شود و جوانان را به سمت این کار هدایت کند.

در زمینه کاریتان با چه مشکلاتی روبهرو هستید و چه انتظاراتی از مسئولان دارید؟

با توجه به اینکه ۵۵ سال در ساختمانسازی فعالیت کردهام الآن که میخواهم بازنشسته شوم مشکل بیمه دارم و بیشتر غصه میخورم که معماران جوان نمیتوانند در حوزه معماری سنتی کار کنند.توصیه مؤکد دارم جوانان معماری سنتی را یاد بگیرند و ادامه دهند و میراث فرهنگی توجه بیشتری به معماران و بناهای قدیمی داشته باشد و میراث فرهنگی جوانان را به سمتوسوی این کار هدایت کند.