هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   188   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

راهکارهای رونق ساخت و ساز

سید سجاد موسوی

گروه ساختوساز: صنعت ساختمان بهعنوان یکی از صنایع مادر سهم بسیار زیادی در تولید ناخالص داخلی و همچنین ایجاد اشتغال دارد؛ علاوه بر این گردش چرخهای این صنعت باعث پویایی صنایع دیگر میشود. البته این اتفاقات مبارک در صورتی به وجود میآید که رونق در ساختوساز را شاهد باشیم؛ امری که امروز دیده نمیشود. پیام ساختمان در همین رابطه به سراغ کارشناسان صنعت ساختمان رفته و از آنها سؤال کرده که چگونه صنعت ساختمان رونق میگیرد:

تامین صنایع مالی

احسان اسدی، رئیس انجمن انبوهسازان استان لرستان با بیان اینکه در شرایط حاضر قدرت خرید مردم پایین است، به خبرنگار ما گفت: یکی از مهمترین فاکتورهایی که برای رونق ساختوساز بسیار حیاتی است، تأمین منابع مالی برای خریداران یا سازندگان است متأسفانه با توجه به شرایط امروز بانکها، وام بسیار دیرتر از موعد به دست مردم میرسد بهگونهای که در طول زمان انتظار، به دلیل سیر صعودی قیمت مسکن ، ساختوساز گران میشود و عملاً قدرت خرید کاهش پیدا میکند.

وی با بیان اینکه دولت باید از عرصه ساختوساز خارج شود و کار را به دست بخش خصوصی بسپارد، گفت: در وضعیت حاضر سازنده با مشکل مواجه است چرا که در همان ابتدای کار شهرداری و تأمین اجتماعی بخشی از توان سازندگان را میگیرند. سازنده علاوه بر اینکه باید مبلغ هنگفتی بابت صدور پروانه به شهرداری بدهد، تأمین اجتماعی هم به ازای هر متر 17هزار تومان از سازنده جهت بیمه طلب میکند. نتیجه اینکه قبل از شروع کار حدود 30 درصد از توان مالی سازنده را میگیرد و از طرفی چون مردم قدرت خرید ندارند ، ساختوساز برای سازنده صرف نمیکند. در شرایط حاضر با کاهش این عوارض سازندهها به ساختوساز اقبال بیشتری پیدا میکنند. در چنین اوضاع و احوالی که خواب سرمایه زیاد است سرمایهدار هم به جای ساختوساز پول خودش را به بانکها میسپارد و بهره لازم را از آن دریافت میکند.

اسدی خاطرنشان کرد: متأسفانه علاوه بر اینکه سازنده مالیات بر ساختوساز میدهد، باید مالیات بر درآمد را  هم بپردازد، بنابراین حلقه لحظهبهلحظه تنگتر میشود.

رئیس انجمن انبوهسازان استان لرستان در ادامه به انتقاد از عملکرد وزارت راه و شهرسازی پرداخت و گفت: وزارت راه  شهرسازی هیچ تحرکی از خود نشان نمیدهد و ظاهراً تکلیفی برای رونق ساختوساز در نظر نگرفته است و قطعاً اگر وضعیت به همین منوال پیش برود خطر سونامی قیمت مسکن خواهیم داشت؛ بهگونهای که کمتر کسی توان خرید مسکن داشته باشد. اسدی افزود: آقای نیکزاد دستی بر آتشکار اجرا داشت اما دولت جدید چهرههای علمی و دانشگاهی را در رأس کار قرار داده است و همهچیز را علمی میبینند. از همینجا به مسئولان توصیه میکنم که نمیشود همان چیزی را که در کتاب خواندهاید، در جامعه اجرا کنید.

راهاندازی نظام مشارکت

نصرالله یوسفی، عضو انجمن پیمانکاران استان تهران نیز به پیام ساختمان گفت: متأسفانه ما در مملکت به دنبال مسکنهای مقطعی هستیم و هر بار پس از مدتزمان کوتاهی با مشکل مواجه شدهایم. اگر میخواهیم برنامهای برای رونق ساختوساز و تولید مسکن داشته باشیم، باید به دنبال راهکارهای توسعه پایدار باشیم.

وی افزود: کشور ترکیه در همسایگی ما با تدابیر درست مسئولان در طول 8 سال نزدیک به 30 سال ساختوساز کرد. در کشور ما هم علیرغم اینکه مقام معظم رهبری چشمانداز 1404 را برای کشور ترسیم فرمودند اما هرکدام از مسئولان راه خودشان را میروند. ما باید از کلیگرایی به جزئی گرایی برسیم و مشخص کنیم که هدف نهایی ما در بخش مسکن چیست.?

یوسفی با بیان اینکه نمیشود صرفاً با داشتن پول صنعت ساختمان را مدیریت کرد،گفت: دولتی بودن اقتصاد و صنعت ساختمان ما باعث شده که مدیریت تنها با وجود پول امکانپذیر باشد و چون الآن پول نیست باید کارها بخوابد درحالیکه مدیریت فقط پول نیست. وی افزود: اعتقاددارم ما هم باید مانند مالزی و ترکیه «نظام مشارکت» را موردتوجه قرار دهیم. طرح مشارکتی به این صورت است که بخش خصوصی به دولت پیشنهاد بدهد که حاضرم فلان پروژه مانند راه، مونوریل، مترو و ... را در کشور تعریف و اجرا کنم سپس دولت موضوع را بررسی نموده و در صورت توافق نظارت جزئی در قرارداد داشته باشد. در این صورت دیگر پول متعلق به دولت نیست و پروژهها منتظر وضعیت دولت نیستند.

عضو انجمن پیمانکاران استان تهران خاطرنشان کرد: متأسفانه کارهای مشارکتی که در کشور ما وجود دارد، به اسم خصوصی ولی توسط دولت پایهریزی میشود؛ اگر قرار است تعامل بین بخش خصوصی و بانک صورت بگیرد ورود دولت باعث میشود که چانهزنی تنها در چارچوبی باشد که دولت تعیین کرده است.

رونق اتفاق نمیافتد

احمدرضا سرحدی، کارشناس مسکن هم در گفتگو با پیام ساختمان گفت: وقتی قیمت مسکن دور از دسترس متقاضی اصلی یعنی مصرفکننده است، طبیعی است که فروش نمیرود چراکه قیمتها بسیار بالاست؛ بنابراین رونق واقعی بازار مسکن با توجه به قدرت خرید امکان ندارد. وی افزود: ما الآن در سطح کشور نزدیک به یکمیلیون واحد مسکونی ساختهشده داریم که به دلیل قیمتها و قدرت خرید مردم فروش نرفته و اجاره هم داده نمیشود زیرا اگر آنها را اجاره بدهند شدیداً در زمان فروش افت قیمت خواهند داشت. اما بازار ثانویهای هم در بخش مسکن داریم که بازار سوداگری و تجارت نام دارد و در شرایط حاضر میتوان آن را تحریک کرد.

سرحدی در پاسخ به این سؤال که آیا با افزایش وامها میتوان بازار ساختوساز را رونق داد، گفت:  این کار در کشورهای دیگر از طریق وامها عملیاتی میشود اما در کشور ما این کار عملی نیست. یعنی اگر وامهای کلان داده شود، مردم صاحبخانه نمیشوند چون پرداخت آن برای مردم غیرممکن است. کسی در کشور ما نمیتواند ماهی پنج میلیون تومان پرداخت کند. بنابراین به همان موضوع اول یعنی فقدان قدر خرید مردم برمیگردیم. وی ادامه داد: در بخش سوداگری همین وامها میتواند مؤثر باشد، بازار سوداگری تحریک میشود قیمتها بالا میرود و خریدوفروش صورت میگیرد ولی کمکی به حال مصرفکننده واقعی نمیکند. به همین دلیل  من تصوری برای حرکت بازار واقعی ندارم .

ایجاد تغییر در مقیاس کلان اقتصاد

بیتالله ستاریان، کارشناس مسکن نیز به پیام ساختمان گفت: اگر پروژههای عمرانی فعال نشود و سیاستهای انقباضی بانک مرکزی کماکان ادامه داشته باشد، رکود در خریدوفروش و تولید مسکن ادامه خواهد داشت و سرمایهها در ادامه با سرعت بیشتر از بخش مسکن فرار میکند.

وی در مورد تأثیر افزایش وامها هم تصریح کرد: اگر بانکها بتوانند مقدار وامها را افزایش دهند و از عهده پرداخت آن بربیایند و از طرفی اقساط توسط مردم قابل پرداخت باشد، میتواند موجب رونق شود.

ستاریان در رابطه با طرحهای مسکنی دولت یازدهم گفت: این طرحها در شرایطی کارساز میشود که مشکل مسکن با ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا حلشده باشد و دولت بخواهد به برخی از دهکهای کمدرآمد کمک کند اما مشکل مسکن ما در تمام دهکها وجود دارد و طرحهای دولتی کمکی به وضعیت مسکن نمیکنند.

وی ادامه داد: مسکن هم یکی از بخشهای اقتصادی و تابع آن است. الآن رکود در تمام بخشها وجود دارد و مختص ساختمان نیست و بهبود وضعیت تمام بخشها از جمله مسکن نیازمند ایجاد تغییر در مقیاس کلان اقتصاد است.

این کارشناس مسکن  در پایان گفت: به عقیده من دولت باید پروژههای عمرانی را رونق داده و تسهیلات را افزایش دهد. همچنین دست بخش خصوصی را در ارتباط با گرفتن منابع مالی خارج از کشور باز بگذارد و در نهایت از تصدیگری فاصله گیرد.