هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   158   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ایمنی ساختمان‌هاي کارگاهی در مقابل آتش‌سوزي


گروه ساخت و ساز: مبحث حریق یکی از مهم‌ترین مباحث مقررات ملی ساختمان به شمار می‌رود و به همین دلیل ما برای آگاهی و آشنایی هر چه بیشتر مخاطبان در شماره‌های گذشته به توضیح الزامات عمومی و ذخایر آب در ساختمان‌های کارگاهی برای مقابله با حریق پرداختیم و در این شماره به توضیح برخی دیگر از این الزامات خواهیم پرداخت:

انبارهاي موقت:

ماده 87- در محل انبارهاي موقت بايد کليه تجهيزات ايمني براي پيشگيري و مهار آتش توسط كارفرما تأمين گردد.

ماده 88- مواد قابل احتراق بايستي با در نظر گرفتن ثبات آن در تلنبار شدن به صورت توده‌اي بر روي هم قرار گيرد و ارتفاع آن بيش از ٦ متر نباشد.

ماده 89- راهروهاي عبوري بين اطراف توده‌هاي انبار شده مواد قابل احتراق بايد حداقل ٣ متر عرض داشته باشد و عاري از هر گونه ضايعات و ساير مواد باشد اين راهروها بايد طوري نسبت به هم قرار گيرند كه يك واحد چيدمان و دسترسي شبكه‌اي با ابعاد كلي ٢٥ متر تا ٥٠ متر ايجاد شود.

ماده 90- تمام سايت انبار بايد عاري از تجمع هرگونه مواد قابل احتراق غيرضروري باشد مواد زائد بايد از محل برچيده شوند و يك دستورالعمل منظم براي تميز كردن محوطه تهيه گردد.

ماده 91- هنگامي كه در محلي خطر آتش سوزي زيرزميني ناشي از جامدات، مايعات قابل اشتعال وجود دارد، آن قطعه زمين نبايد براي انبار مواد قابل احتراق و اشتعال استفاده شود.

ماده 92- نگهداري مواد در انبارهاي موقت بايد حتي الامكان به صورت جامد چيده و انبار شود و هيچ ماده قابل احتراقي نبايد در بيرون از ابنيه اصلي در فاصله كمتر از ٣ متر انبار شود.

ماده 93- تجهيزات خاموش‌كننده قابل حمل، متناسب با نوع آتش احتمالي بايد در محل محوطه انبار موجود و به راحتي قابل دسترسي باشد. خاموش‌كننده‌هاي آتش نبايد در فاصله بيش از ٣٠ متري از هم نصب شده باشند.

انبار داخلی:

ماده 94- انبار داخلي نبايد در مسير راه هاي خروجي بوده و مانع تخليه افراد شود.

ماده 95- در انبار داخلي همه مواد بايد با در نظر گرفتن خصوصيات آتش گيري آنها جانمايي و نگهداري شوند.

ماده 96- مواد ناسازگار مانند روغن و اكسيژن كه ممكن است خطر آتش‌سوزي همزمان ايجاد كنند بايد با استفاده از موانع خاص كه در برابر آتش سوزي حداقل يك ساعت تحمل داشته باشد از يكديگر جدا شوند. مواد بايد طوري انبار شود كه انتشار آتش به قسمت‌هاي مجاور به حداقل برسد و اين اجازه را بدهد كه به آساني عمل اطفاء صورت گيرد.

ماده 97- مواد انبار شده بايد هميشه به گونه‌اي نگهداري شود كه فضاي راهروي بين توده‌ها با پهناي وسايل نقليه به صورت ايمن مطابقت داشته باشد تا در زمان اطفای حريق اختلال ايجاد ننمايند.

ماده 98- در محل انبارهاي داخلي بايد کليه تجهيزات اعلام و اطفای حريق مناسب براي پيشگيري و مهار آتش پيش‌بيني شود.

ماده 99- در محدوده‌هايي كه سامانه اطفای ثابت نصب شده باشد حد فاصل ايمن به اندازه حداقل يك متر بايد از بالاترين قسمت مواد انبار شده تا سر حساس افشانه وجود داشته باشد.

ماده 100- فاصله ايمن از اطراف لامپ‌ها و چراغ‌ها تا مواد انبار شده بايد رعايت گردد، تا از احتراق و اشتعال مواد جلوگيري شود. اين فاصله در هر حال از يک متر براي چراغ‌هاي صنعتي و 5/0 متر براي چراغ‌هاي فلورسنت کمتر نيست.

ماده 101- يك حد فاصل ايمن به اندازه يك متر بايد اطراف راه‌هاي خروجي از درهاي فرار از آتش حفظ شود. ضمنا مواد انبار شده نبايد در فاصله كمتر از يك متري از درهاي بازشونده آتش چيده شوند.

ایمنی انبارها با تأکید بر مواد سریع الاشتعال یا انفجاري:

ماده 102- مواد قابل انفجار تجاري را بايد بر طبق مقررات ايمني خاصي كه به تصويب مقام صلاحيت‌دار رسيده است، انبار و نگاهداري نمود. دستور العمل نگاهداري اين مواد بر اساس آيين نامه حفاظتي مواد خطرناك و مواد قابل اشتعال و انفجار خواهد بود. کارفرما بايد سامانه کشف، اعلام و اطفاي حريق به طور متناسب براي اين محل‌ها تأمين و نصب نمايد.

ماده 103- نگاهداري و ذخيره مايعات قابل اشتعال با نقطه شعله زني كمتر از ٢١ درجه سانتيگراد در محل‌كار بايد به ١٨ ليتر- آن هم فقط در ظروف مخصوص سربسته- محدود كرد و دور از منابع جرقه و حرارت قرار داد.

ماده 104- مايعات قابل اشتعال كه در ظرو ف سربسته نگاهداري مي شوند بايد به مقدار محدودي كه از طرف مقام صلاحيت دار تعيين مي شود در انباري كه از نقطه نظر ساختمان در مقابل حريق مقاومت داشته و بالاي سطح زمين قرار گرفته و به وسيله ديوارها و در و پنجره‌هاي ضد حريق خودكار از ساير قسمت‌هاي ساختمان مجزا مي شود، نگاهداري كرد.

ماده 105- در قسمت مدخل انبارهاي حاوي مواد سريع‌الاشتعال يا منفجره نبايد در و پنجره و هر گونه شيشه شفاف به كار رود و در صورت لزوم بايد از شيشه مات و مسلح استفاده شود.

ماده 106- نگاهداري و ذخيره مقادير زياد مايعات قابل اشتعال (بيش از يک هزار ليتر) فقط در مخازن مجزا و يا مخازن مخصوص روزميني كه به فواصلي بيش از سه برابر ارتفاع مخزن يا با استفاده از ديوار برشي مناسب يا زير زمين قرار گرفته (مخازن زير زميني داراي اولويت است) و به فاصله دست کم ٥ متري از ابنيه ديگري كه از طر ف مقام صلاحيت‌دار تعيين مي شود، مجاز خواهد بود.

ماده 107- براي جابه جايي مايعات و گازهاي مايع شده مصرفي قابل اشتعال (درجه ٢ يا بالاتر در لوزي حريق) به قسمت‌هاي مختلف كارخانه كه استفاده مداوم دارند بايد از خط لوله ايمن استفاده شود.

ماده 108- در انبارهاي حاوي مايعات و مواد سريع الاشتعال و انفجاري و در محل تخليه و بارگيري آنها بايد از تجهيزات الكتريكي و چراغ‌هاي ضد جرقه و ضد شعله استفاده شود.

ماده 109- انبار بايد به تهويه طبيعي و در صور ت لزوم به تهويه مصنوعي ضد انفجار مجهز باشد.

ماده 110- بايد تدابير مؤثري اتخاذ شود كه از چكه و نشت اين قبيل مايعات قابل اشتعال و نفوذ به قسمت‌هاي زيرين ساختمان و داخل آبروها و مجاري آب جلوگيري شود و ريخت و پاش اتفاقي آنها به ميزاني محدود گردد كه متضمن هيچگونه خطري نباشد و همچنين از امكان ايجاد هر نوع مخلوط قابل اشتعال و انفجار بخار و هوا مخصوصاً در حين انتقال مايعات مورد بحث ممانعت شود.

ماده 111- استعمال دخانيات، روشن كردن و همراه داشتن كبريت، فندك و هر گونه اشيای مولد شعله يا جرقه بايد در كليه نقاطي كه در آنها مواد قابل احتراق، مواد سريع‌الاشتعال يا مواد قابل انفجار نگاهداري و يا به كار برده مي شود ممنوع است.

ماده 112- مقادير زياد ( بيش از ٥٠٠ هزار ليتر يا معادل آن) مواد بسته بندي شده با قابليت اشتعال بالا را بايد در انبارهاي مجزا يا در اتاق‌هاي مقاوم در مقابل حريق يا اتاق‌هايي كه از ديوارهاي برشي يا فلزي مقاوم در برابر حريق ساخته شده و با درهاي فلزي مجهز گرديده نگاهداري شوند.

ماده 113- چنانچه مواد مورد اشاره در ماده ١١٥ مقدارشان كم باشد مي توان آنها را در صندوق‌هاي فلزي سرپوش دار با فاصله ايمن در انبارها نگاهداري كرد.

ماده 114- در محل ورود و داخل ابنيه كارخانه ها و مؤسساتي كه يك يا چند نوع از مواد مشروحه در ماده‌هاي ١١٢ و ١١٣ وجود دارد بايد نوع آن مواد را روي تابلوي مخصوص در داخل و محل درب ورودي آن با خط درشت الصاق نمود و ضمناً وجود چنين موادي را بايد به مركز آتش‌نشاني محل كه ممكن است در صورت بروز آتش سوزي از آن استمداد شود ،اطلا ع داد.