چگونه خانه‌هايمان را خنك كنيم

شمار نشریه : 184

گروه تأسیسات: در ميانههاي فصل بهار هستيم، فصلي که به بیثباتی شهره است. دمي هوا بارانی است و دمي دیگر خورشيد تابان. چنين خصوصیتی در فلات چهار فصل ايران  جلوهاي دو چندان دارد.اين است كه مردم دستگاههای سرمايشي خود از پنكه، اسپیلت و كولر گرفته تا چيلر و فنکوئل را به كار انداختهاند و برخي ديگر مرددند كه گذشتن از يك روز تعطيل و زحمت به كار انداختن اين تجهيزات ميارزد يا خير. در اين گیرودار اما ميتوان از روشهايي سود جست كه گرچه خانه را گرم يا سرد نگاه ميدارند ولي نيازي به هيچ دستگاه گرمايشي و سرمايشي ندارد.

خنك كردن خانه

 بدون وسايل سرمايشي

نخستين و بهترين راه خنك كردن خانه باز گذاشتن پنجره است. اگر به موازات پنجره در يا پنجرهاي ديگر قرار دارد ميتوان با باز گذاشتن هر دو، مسير وزش باد را باز گذاشت و اینگونه فضاي مطبوعي را ايجاد كرد. اين موضوع به ويژه براي ساكنان طبقات بالاتر توصيه ميشود. شبها هواي بهاري در اكثر مناطق شمالي و مركزي ايران مطبوع است (البته اگر در شهرهاي بزرگ آلوده زندگي نميكنيد) و دمای شبهاي بهاري كمتر از دماي آسايش خانهها در تابستان يعني 25 درجه سانتيگراد است، از اين رو نيازي به استفاده از وسايل سرمايشي نيست.

نور خورشيد عامل گرمايشي بسيار قدرتمندي است و ميتواند چندين برابر دماي محيط را افزايش دهد. براي جلوگيري از اين عامل گرمابخش مخصوصاً در روزهاي بلند بهتر است از پردههاي تيرهتر استفاده كرد و يا اينكه پارچه سفيد ساده پشت پرده حرير يا تور نازك نصب كرد. اين كار علاوه بر گرفتن دماي هواي ورودي مانع از رنگ و رو رفتگي وسايل خانه به دليل تابش خورشيد ميشود.  همچنين اگر پنجرههاي شما قابليت نصب سايبان دارند ، تجربه نشان داده است كه با نصب آن تا 11 درجه دماي داخلي کاهشیافته و خنك ميشود. 

وسايل برقي مانند اتو، تلويزيون، لامپهای زياد باعث ميشود دماي اتاق افزايش پيدا كند. از آنجايي كه مصرف اين وسايل در ساعات بعدازظهر و پيك برق نيز توصيه نمیشود، بهتر است استفاده از آنها را به ساعات اوليه روز موكول نموده و تا جايي كه امکانپذیر است از نور طبيعي استفاده كنيد. جارهاي (لوسترها) پر شاخه كه به كالايي معمول در خانههاي شهروندان ايراني تبدیل شدهاند، تا اندازه زیادی دماي اتاق را بالا ميبرند. ضمن پيشنهاد  به استفاده از لامپهاي كم مصرف و LED توصيه میشود از جارهاي كم شاخه براي روشنايي اتاق نشيمن و تك شاخه براي اتاقها استفاده شود.

پخت و پز يكي از عوامل گرمکننده خانه است مخصوصاً اگر فضاي خانه كوچك باشد اين عامل نقش بيشتري خواهد داشت. به همين دليل توصيه ميشود آشپزيتان را به قبل از ساعت 12 موكول كنيد و دستگاه تهويه را هم در مدت آشپزي روش نگه داريد. البته اين كار را به مدت زياد تكرار نكنيد و به مصرف برق نیز توجه کنید.

مطمئناً تفاوت دماي خانههايي كه باغچهاي روبه روي خود دارند را با خانههاي آپارتماني ديدهايد؛ گياهان عايق طبيعي خوبي در برابر گرما هستند. اگر در كنار پنجرهتان گلدان قرار دهيد علاوه بر زيباسازي محيط خانه، گياه هواي ورودي را تصفيه ميكند و گرماي بیرون را تا حد قابلتوجهی کاهش داده و هواي تازه و سالم را براي شما به ارمغان ميآورد.

روش قديمي پنكه بهینهتر است

عایقبندی كردن درها و پنجرهها چه در فصل زمستان براي جلوگيري از هدر رفت گرمای داخل خانه و چه در فصل تابستان براي نگهداری هواي خنك توصيه ميشود. اگر ساختمان شما عایقکاری مناسبی هم داشته باشد هوای معتدلتری درون خانه خواهید داشت پس اگر برای این مسئله اهمیت چندانی تا امروز قائل نبودهاید عایقکاری را در برنامه خود قرار دهید تا در فصلهای گرم تر و سردتر پیش رو خیالتان آسوده باشد.

علاوه بر موارد یادشده با استفاده از پنكه، كه مصرف آب نيز در اين سالهاي بیآبی ندارد و دماي محيط را تا 4 درجه يا بيشتر خنك ميكند ، هوا را هم در داخل اتاق به جريان مياندازد.لازم به ذکر است پنكه تنها به اندازه لامپ 100 واتي انرژي مصرف میکند و از اين نظر بسيار مناسب است.

صرفهجویی تا 40 درصد

توجه داشته باشيد كه در هواي گرم اواخر بهار و تابستان لزوماً نبايد دماي درون منازل را به دماي پايين نزديك كنيم. اين عامل علاوه بر تأثيري كه بر روي مصرف برق و انرژي ميگذارد بر سلامتي ساكنين خانه و يا محيط كار نیز تأثير ميگذارد. در این راستا دمايي توسط كارشناسان انرژي به نام دماي آسايش تعریفشده كه با شرايط جغرافيايي و انتظارات ساكنين از دماي مطلوب سنخيت دارد.این دما در فصل زمستان نزديك به 20 و در فصل تابستان 25 درجه است. تنها با نصب يك دماسنج و اطلاع از دماي آسايش محيط ميتوانیم بيش از 40 درصد در مصرف برق صرفهجويي كنيم.