هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   181   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بیمه های تمام خطر پیمانکاری

محمد رضا نجفی ساروکلایی*
بسط و گسترش فرهنگ  بیـمه ، جز  با آموزش ، تلاش و کوشـش  مضاعف  کلیه دست اندرکاران این صنعت محقق نخواهد شد. تغییر فرهنگ نیازمند تلاش و کوشش همت والای نمایندگان و فعالان صنعت بیمه  و رسانه‌ای نمودن اثرات مثبت آن و همچنین تلاش در تمامی سطوح نشر و توزیع مانند روزنامه ،صدا و سیما با نگرش بر تبلیغات مناسب را می‌طلبد. در حال حاضر نقش شرکت‌های بیمه گر جذب تمامی ریسک می‌باشد و تا زمانی که فرهنگ بیمه‌ای به پوشش ریسک تحت کنترل بیمه‌گذار تغییر نیابد، امکان رشد در صنعت بیمه نیز دور از ذهن خواهد بود. چرا که بابت خسارت‌های پیش‌بینی‌نشده دچار خسارات هنگفتی می‌گردند. به عبارت دیگر انتظار آن است که شرکت‌های بیمه گر وارد عرصه‌ای از کارزار گردند و به بیمه‌گذاران آموزش‌هایی ارائه نمایند چرا که نقش شرکت‌های بیمه‌ای جذب کلیه ریسک‌های پروژه نمی‌باشد بلکه این جذب بر عهده بیمه‌گذاران می‌باشد و فقط در مواردی که اهمال یا قصوری خارج از توان بیمه گذار رخ دهد شرکت‌های بیمه گر نقش خود را ایفا می‌نمایند. به بیان دیگر نقش و جایگاه ایمنی،بهداشت و محیط‌زیست (HSE) در کلیه سازمان‌ها می‌بایستی بازتعریف گردد و این جایگاه ارزش ذاتی خود را پیدا نماید.
در واقع کاهش خسارات باید با بازدیدهای ادواری از سوی شرکت‌های بیمه گر در مقابل پروژه‌هایی که بیمه می‌نمایند، همراه گردد و در این راه از ارائه توصیه‌های ایمنی لازم دریغ نورزند. موضوعی که اکنون کمتر از سوی شرکت‌های بیمه گر مشاهده می‌شود. در این شماره از نشریه پیام ساختمان به دو بیمه‌نامه پرکاربرد تمام خطر پیمانکاری و تمام خطر نصب که جزو بیمه‌های مهندسي می‌باشد، می‌پردازیم:
این دو بيمه‌نامه برخلاف نام تمام خطر بودنشان تمامی خطرها را پوشش نمی‌دهند و می‌توان گفت که این دو بیمه‌نامه همه حوادث،  به جز مواردی که صراحتاً" در متن بیمه‌نامه و یا کلوزهای محدودکننده اعمال شده باشد و یا حدود غرامتی تعیین شده باشد را پوشش مي‌دهند. همچنین در مواردی کلوزهای پوشش‌دهنده‌ای نیز وجود دارد که میزان پوشش‌های این بیمه‌نامه را افزایش می‌دهد.
بيمه‌نامه تمام خطر پیمانکاری عملیات احداث تمامي پروژه‌هـاي ساختماني (مسكوني ، اداري ، تجاري)، راه، راه‌‌آهن ، پل، تونل، سد، خطوط انتقال آب و فاضلاب، فرودگاه، پروژه‌های آبیاری و
 زه كشي و به طور کلی کلیه کارهای عمرانی را تحت پوشش قرار مي‌دهد. همچنین بيمه‌نامه تمام خطر نصب در مواردي صادر مي‌شود که عمليات نصب، مونتاژ یا دمونتاژ انواع ماشين‌آلات و تجهيزات و نيز دوره آزمایش و راه‌اندازي دستگاه‌ها  تا شروع دوره بهره‌برداری و در صورت درخواست، دوره نگهداری (تحویل موقت) را در تمام صنايع و کارخانه‌ها از قبيل خودروسازي، شيميايي، فولاد، مواد غذايي، چوب و كاغذ، چرم، مصالـح ساختمانی، سيستم‌هاي مخابـراتي، پالایشـگاه‌ها، نيروگاه‌ها، پتروشیمی، خطوط انتقال نیرو (گاز، نفت، برق) و مانند آن را تحت پوشش قرار می‌دهد. لازم به ذکر است در مواردی که بخشی از کار مربوط به نصب باشد و بخشی از کار اجرایی، بیمه‌نامه بر اساس آن بخشی صادر می‌گردد که بیش از 50 درصد  از آن کار را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد.
طول مدت اعتبار پوشش بيمه‌ای در بیمه‌های تمام خطر پيمانكاران و تمام خطر نصب از زمان شروع فعالیت ساخت‌وساز و نصب دستگاه‌ها (شروع دوره پیش انبارداری) تا ابتدای دوره بهره‌برداری پروژه را  پوشش می‌دهد و در صورت درخواست بیمه‌گذار، دوره نگهداری یا تضمین (تحویل موقت) نیز تحت پوشش بیمه‌ای قرار می‌گیرد. البته لازم به ذكر است كه در دوره نگهداري پوشش بیمه‌ای تمام خــطر نبوده و صرفاً مواردی را در برمی‌گیرد که در بیمه‌نامه ذکر شده باشد.
در زمان خرید بیمه‌نامه توجه به کلوز مربوطه بسته به نوع آن (ساده  یا گسـترده) امکان یا عدم امکان پوشش تعیین می‌گردد، با تحویل موقت پروژه‌ها به مالکان یا کارفرمایان پروژه عملاً" وارد دوره نگهداری می‌شود و بیمه‌نامه تمام خطر پیمانکاری یا نصب کاربرد خود را از دست می‌دهد مگر آنکه در بیمه‌نامه مربوطه دوره نگهداری ساختمان نیز خریداری شده باشد. برای مثال در یک پروژه ساختمانی چنانچه به گونه‌ای عمل گردد که در عین انجام فعالیت‌های ساختمانی بخش‌هایی از طبقات تحویل مالکان شده و بخش‌هایی تحویل نشده باشد، عملاً" این بیمه‌نامه از فضای قراردادی خارج‌شده و پروژه به سمت بهره‌برداری حرکت نموده است لذا به کلیه دست‌اندرکاران پروژه‌های عمرانی تاکید می‌گردد که هر گونه تغییر در محدوده و ریسک پروژه حتماً" با هماهنگی شرکت‌های بیمه گر باشد.
مدارك مورد نياز براي بررسي و محاسبه نرخ و شرايط صدور بيمه‌نامه‌هاي فوق الذکرشامل :
1-  کپی پيمان يا قرارداد. 2-  جدول زمان‌بندي انجام كار (شامل توضيحاتي در مورد فصول كارها،  مدت انجام پروژه و مراحل زماني انجام کارهای مختلف پروژه) 3- نقشه جانمائی یا موقعیت محل یا مسیر پروژه.  4 - لیست اقلام  مورد نصب در بیمه تمام خطر نصب و اقلام  مورد بیمه در سایر بیمه‌های دوره بهره‌برداری با ذکـر مشخصات،  تعداد و ارزش تفکیکی آنها. 5-  تكميل پرسشنامه همراه با مهر و امضای بیمه گذار 6 -  گزارش بازدید كارشناس از موضوع مورد بیمه. 
مدت یا مهلت اعلام خسارت در این نوع بيمه‌نامه‌ها از وقوع خسارت حادث‌شده ظرف مدت 14 روز می‌باشد. (بیمه‌گذار مي‌تواند خسارت وارده به عمليات اجرايي خود را از طريق تلفن، دورنگار، پست و يا مراجعه حضوري به بيمه‌گر اعلام نمايد)  همچنین مدارك لازم جهت تشكيل پـرونده خسارت، در این نوع بیمه‌نامه‌ها نامه اعلام خسارت بیمه‌گذار حاوي شماره بيمه‌نامه، تاريخ وقوع، نوع خسارت و ميزان تقريبي خسارت می‌باشد.
از نکات مهم و قابل‌توجه در این دو نوع بیمه‌نامه آن است که در زمان وقوع خسارت ، کلیه  عکس‌ها و فیلم‌های لازم جمع‌آوری شده تا جهت نوشتن صورت وضعیت خسارت مورد استفاده قرار گیرد و به دلیل اینکه هر یک از کلوزهای صادرشده اهمیت و جایگاه مهمی در روند محاسبه و اخذ خسارت خواهد داشت توصیه می‌شود حتماً" از یک ارزیاب خسارت بیمه‌ای مشاوره‌های لازم اخذ گردد چرا که باید حتماً" متناسب با کلوزهای خریداری‌شده و محدوده‌های خریداری‌شده صورت وضعیت تنظیم گردد.
*عضو هیئت مدیره انجمن ارزیابان خسارت بیمه ای