هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   181   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

50 درصد درآمد شهرداری از ساختمان‌سازی است

سید سجاد موسوی: امروزه کلان‌شهر تهران با چالش‌ها و مشکلات زیادی رو به روست که کارشناسان بخش اعظم آن ناشی از سوء تدبیر مدیران می‌دانند. موضوعاتی نظیر تراکم فروشی خارج از ضابطه، تغییر کاربری بر خلاف طرح تفصیلی، نگاه صرف درآمدی به ساخت و سازهای شهری و... از جمله مهم‌ترین معضلات شهرداری و شهر تهران است که همواره کارشناسان و صاحب‌نظران نسبت به عواقب ناشی ازآنها هشدار داده‌اند. پیام ساختمان به منظور آگاهی مخاطبان از وضعیت امروز و آینده تهران با سالاری، رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران که به وضعیت موجود انتقاد دارد، گفتگویی ترتیب داده که در ذیل می‌آید:
پیام ساختمان: شهرداری تهران بارها از طرح تفصیلی به عنوان سند توسعه تهران یاد کرده و تدوین آن را برای خود نوعی افتخار می‌داند. به نظر شما این طرح تاکنون گرهی از مشکلات مردم باز کرده است؟
اینکه کلانشهری مانند تهران دارای طرح تفصیلی باشد، فی نفسه مطلوب بوده و اقدام مثبتی به شمار می‌رود اما این طرح دارای نواقص زیادی است. از طرفی بین طرح جامع و تفصیلی تهران فاصله 5 ساله را شاهد بودیم درحالی‌که این دو طرح باید همزمان یا با فاصله زمانی بسیار کمی ابلاغ می‌شدند چرا که بسیاری از مؤلفه‌های طرح تفصیلی ناشی از راهبردهای طرح جامع است و عملاً با این وضعیت بسیاری از راهبردهای طرح جامع به دست فراموشی سپرده شد و از طرف دیگر مشکل عمده‌ای که در بیشتر کلان‌شهرها از جمله تهران وجود دارد، نگاه درآمدی به شهر است زیرا از نظر مالی دولت کمکی به شهرداری‌ها نمی‌کند و شهرداری‌ها درآمد پایدار ندارند؛ بنابراین شهرداری ناچار به فروش تراکم و تغییر کاربری‌ها در کمیسیون ماده پنج بر خلاف طرح تفصیلی است، البته خوشبختانه در دوره جدید شورای اسلامی شهر تهران اقدامات قابل‌توجهی انجام گرفته است به گونه‌ای که در ماه‌های اخیر هیچ‌گونه تغییر کاربری در کمیسیون ماده پنج نداشته‌ایم.
پیام ساختمان: شما در کمیسیون ماده پنج حضور دارید؟
بنده به عنوان ناظر به نمایندگی از شورای اسلامی شهر تهران در این کمیسیون حضور دارم اما فاقد حق رأی هستم که اعتقاد دارم حضور اعضای شورا نباید به صورت نمادین باشد. چون نماینده شورا نماینده مردم است.
پیام ساختمان: بسیاری عنوان می‌کنند که کمیسیون ماده 100 شهرداری یعنی همه چیز را با جریمه ختم به خیر کردن. آیا شورا  و در رأس آن کمیسیون معماری و شهرسازی برنامه‌ای برای بهبود عملکرد این کمیسیون دارد؟
متأسفانه این کمیسیون تبدیل به منبع کسب درآمد شده است. با این وجود آرایی در کمیسیون ماده 100 داریم که رأی قلع بنا صادر شده اما شهرداری مناطق حاضر به اجرای آن نیستند و از آرای ماده 100 به عنوان اهرم فشاری برای گرفتن جریمه و پول بیشتر استفاده می‌کنند.
پیام ساختمان: بحث معماری در ساخت و سازهای شهری و اصالت آن نقل محافل و همایش‌هاست اما شهرداری هیچ‌گونه اهمیتی برای آن قائل نیست. این وضعیت تا چه زمانی پا برجاست؟
متأسفانه به دلیل نگاه درآمدی شهرداری نسبت به ساخت‌وساز ، هیچ‌گونه جایگاهی برای نما در فرایند صدور پروانه قائل نیست. سالانه یک شهر در درون تهران ساخته می‌شود اگر ما بحث توجه به نما را از 10 سال پیش شروع می‌کردیم، الآن وضعیت متفاوتی داشتیم. در شرایط حاضر یکی از اولویت‌های مهم ما در کمیسیون معماری و شهرسازی برای ساخت و سازهای جدید بحث سیما و منظر شهری است و در دوره جدید هم آقای قالیباف همکاری خوبی با شورای شهر دارند. طرحی در ارتباط با ساماندهی نما تهیه‌شده که در شهرداری‌های مناطق کمیته‌هایی برای بررسی نمای ساختمان‌ها شکل می‌گیرد و از ماه‌های اولیه امسال اجرایی می‌شود.
پیام ساختمان: بخش وسیعی از مساحت تهران را بافت‌های فرسوده‌ای تشکیل می‌دهد که همانند یک بمب ساعتی عمل می‌کند. به نظر شما با روند فعلی بافت فرسوده نوسازی می‌شود؟
حدود 3200 هکتار بافت فرسوده در سطح شهر تهران داریم. نوسازی بافت فرسوده هزینه‌های هنگفتی دارد و دولت هم در قبال آن وظایفی دارد که متأسفانه در دولت‌های گذشته هیچ‌گونه کمکی به شهرداری تهران صورت نگرفته است. اقدامات خوبی از جمله صدور رایگان پروانه و تراکم تشویقی توسط شهرداری در قالب طرح تفصیلی در نظر گرفته‌شده اما به نظرم کافی نیست چون اعتقاددارم تا زمانی که معابر بافت‌های فرسوده بازگشایی نشوند، امکان ساخت وجود ندارد و بسته‌های تشویقی بی‌فایده است و ضمن کمک دولت، شهرداری باید هر سال بخشی از بودجه‌اش را به بازگشایی معابر بافت فرسوده اختصاص دهد.
پیام ساختمان: عملکرد دفاتر خدمات الکترونیک را در شهر تهران چگونه ارزیابی می‌کنید؟
بحث برون سپاری و واگذاری کارها به بخش خصوصی کار مثبتی است اما واقعیت این است که شهرداری به طور کامل این برون‌سپاری را انجام نداده و دفاتر خدمات الکترونیک اختیار تام ندارند؛ سازوکارهای این برون سپاری هم به درستی انجام نشد و نقشه‌های ساخت‌وساز هم در دفاتر بررسی می‌شود و هم در معاونت معماری و شهرسازی شهرداری‌ها و عملاً مردم سرگردانند. علاوه بر این همزمان با شکل‌گیری دفاتر خدمات الکترونیک، تعداد کارشناسان شهرسازی شهرداری کاهش نیافته و به قوت خود باقی است؛ بنابراین ضمن واگذاری کامل اختیارات و بررسی تمام جوانب باید نظارت بیشتری روی این دفاتر اعمال شود.
پیام ساختمان: به نظرشما در شرایط حاضر امکان اجرایی کردن شناسنامه فنی ساختمان برای تمام متراژها وجود دارد؟ چرا شهرداری رغبتی به اجرای آن نشان نمی‌دهد؟
اجرای شناسنامه فنی ساختمان موضوع جدیدی نیست. این تجربه‌ای است که در بسیاری از کشورها اتفاق افتاده است. هدف شهرداری از صدور پروانه اخذ پول برای درآمد است و بیش از 50 درصد درآمد شهرداری از ساخت‌وساز است بنابراین طبیعی است هر برنامه و طرحی که منجر به کاهش ساخت‌وساز و یا توقف سرعت آن شود، شهرداری از آن استقبال نمی‌کند. بنابراین شهرداری از ترس اینکه نکند ساخت‌وساز  و به تبع آن درآمدش کم شود، تمایلی به شناسنامه فنی ساختمان ندارد.