هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   180   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خودگردانی شهرها به قیمت نابودی باغ ها

گروه ساخت‌وساز: همایش شهرسازی و نظام‌مهندسی ساختمان با حضور تنی چند از مسئولان و شهرسازان در سالن همایش‌های رازی برگزار شد و عمده‌ترین چالش‌های شهر و شهرسازان از جمله عدم توجه به اصول و مبانی شهری، تراکم فروشی‌های بی‌رویه شهرداران و نادیده گرفتن مهندسان شهرساز مورد بررسی قرار گرفت.
سد شهرسازی فرو ریخته است
به گزارش خبرنگار پیام ساختمان پیروز حناچی، معاون معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی با بیان اینکه سد شهرسازی در کشور ما فرو ریخته است، گفت: در هر نقطه‌ای از کشور ما امکان ساخت‌وساز وجود دارد و همین امر باعث بروز مشکلات عدیده‌ای در نظام شهر‌ها شده است. وی ادامه داد: ظرف 8 سال اخیر شاهد مصوبه‌‌های غیر کارشناسی بودیم زیرا وقتی مکانیزم‌های حاکمیت از کار می‌افتد، طبیعی است که چنین مشکلاتی داشته باشیم و در حال حاضر برای لغو آن مشکلات عمده‌ای داریم.
حناچی با بیان اینکه در سه سال اخیر در تهران ظرفیت جمعیت‌پذیری دو میلیون و 400 هزار نفر ایجاد شده است، خاطرنشان کرد: با این وضعیت تمام ارزش‌های تاریخی و طبیعی از بین خواهد رفت؛ بنابراین باید در ساخت‌وسازها تجدیدنظر کنیم.
حناچی ادامه داد: نرخ رشد بودجه جاری در شهرداری‌ها بسیار بیشتر از بودجه عمرانی است و این بدان معناست که شهرفروشی رایج شده است. این موضوع در تمام شهر‌های ما وجود دارد و تا وضعیت این‌گونه است نمی‌توان کیفیت زندگی را تغییر داد. علیرغم اینکه مردم باید از شهرشان اطلاع داشته باشند، اما با وضعیت موجود باید بگویم که چه خوب است که مردم اطلاعی از بلایی که سر شهرشان آمده است، ندارند.
وی در ادامه به انتقاد از مشاوران طرح‌های شهری پرداخت و گفت: در طرح‌های شهری، شهرداری‌ها خواستار بیشترین بارگذاری و توجیه اقتصادی هستند اما نباید این موضوعات باعث شود تا مشاوران به خواسته‌های نامعقول تن دهند. متأسفانه معماران ما در برخی اوقات در‌مسابقه‌هایی‌شرکت می‌کنند که کاملاً با منافع مردم در تضاد است.
حناچی ادامه داد: در تاریخی‌ترین نقطه دوران معاصر یعنی اطراف مجلس شورای اسلامی طرحی برای احداث یک برج به تصویب رسیده به اسم 57*57*57 که از اساس این طرح غلط است. بدتر اینکه این طرح به مسابقه گذاشته‌شده و تعداد زیادی از مشاوران ایرانی شرکت کرده‌اند. یا در کنار برج میلاد دو برج 53 طبقه صرفاً با انگیزه‌های اقتصادی قرار است بنا شود و تعداد زیادی از مشاوران در آن شرکت کرده‌اند.
معاون معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی با انتقاد از عملکرد کمیسیون‌های ماده صد و ماده پنج گفت: این کمیسیون‌ها تبدیل به سرفصل های درآمد شهرداری‌ها شده‌اند. وی افزود: هفته گذشته دولت جلسه‌ای با  حضور آقای رئیس‌جمهور به موضوع شهرسازی اختصاص داد و پس از ارائه مطالب مقرر شد دولت کمیسیونی برای بررسی عملکرد تهران و کلان‌شهرها مشخص کند و به کلان‌شهر‌ها به‌ویژه در حوزه مالی شهرداری‌ها کمک کند. البته چنانچه شهرداری‌ها در مسیر درست حرکت کنند باید از این کمک‌ها بهره‌مند شوند.
حناچی ادامه داد: تا سال 1386 طرح جامع تهران در مسیر تقریباً درستی حرکت می‌کرد اما پس از تصویب طرح‌های موضعی و موضوعی در کمیسیون ماده پنج و تغییر کاربری‌ها ، اغتشاش در شهر‌ها زیاد شد و نهایتاً طرحی تصویب‌شده که نمی‌توان گفت به‌واسطه اجرای این طرح در 10 سال آینده وضعیتی بهتر از امروز خواهیم داشت. وی در پایان گفت: در بیشتر مواقع افراد بی‌ربط برای کار‌های تخصصی استفاده می‌شوند و این موضوع بدین معناست که اتفاق دیگری در آن حوزه مشخص در حال وقوع است.
شهرداری‌ها نباید خودگردان باشند
در ادامه این همایش سالاری، رئیس کمیسیون شهرسازی شورای شهر تهران  گفت: آنچه در اثر ظهور مدرنیسم اتفاق افتاد بر معماری و شهرسازی ما تأثیر گذاشت و باعث شد تا ما هویت‌ها را کنار بگذاریم اما مدرنیسم به طور کامل وارد ساختمان‌های ما نشد و ما وجه عقلانیت آن را که وجهی مثبت است، وارد ساخت و ساز‌ها نکردیم و فقط تأثیر آن در نماها به وجود آمد. 
وی با بیان اینکه هیچگونه پیشرفتی در زمینه هویت بخشی به کلانشهر‌ها نداشته‌ایم، گفت: مقام معظم رهبری بار‌ها در این رابطه اظهارنظر منتقدانه داشتند. علیرغم اینکه 30 سال از تأسیس رشته شهرسازی در ایران می‌گذرد، اما هنوز نتوانسته‌ایم نظام‌نامه جامع و مانعی که قابلیت اجرا داشته باشد، در کشور داشته باشیم. حتی آقای قالیباف که به مقام معظم رهبری گزارش می‌دادند، عنوان کردند که ما هیچ کارنامه قابل قبولی نداریم.
وی اضافه کرد: بعد از این دیدار که همزمان با تدوین احکام برنامه پنج ساله دوم شهرداری تهران، شورای اسلامی شهر تهران علیرغم اینکه ترکیب آن متشکل از دو طیف سیاسی نسبتاً برابر است، با رویکردی کاملاً کارشناسانه توانست ورود کند و بسیاری از احکام برنامه پنج ساله را تغییر داد و بسیاری از احکام را اضافه کردیم.
سالاری اضافه کرد: جامعه شهرسازی باید در فرایند صدور پروانه دیده شوند؛ همانگونه که ما در فرآیند سیستمی صدور پروانه شهرداری را ملزم کرده‌ایم تا همانطور که بحث پلان های داخلی ساختمان‌ها دیده می‌شود، نماهای بیرونی هم دیده شود.
وی با انتقاد از عملکرد معاونت‌های معماری و شهرسازی شهرداری‌ها گفت: این معاونت‌ها در بیشتر اوقات زیرمجموعه معاونت مالی شهرداری بوده و به دنبال کسب درآمد بیشتر بوده‌اند و امروز شاهد نابودی باغ‌ها هستیم. یکی از دلایل وقوع این مسئله هم مصوبه‌ای بود که باعث شد کلان‌شهر‌ها خودشان را اداره کنند و خود‌گردان باشند.
رئیس کمیسیون شهرسازی شورای شهر تهران اضافه کرد: بر اساس بندی از طرح تفصیلی اراضی ذخیره توسعه شهری وزارت راه و شهرسازی که قرار بود برای سرانه‌های هفتگانه در نظر گرفته شود، کاربری اداری و تجاری می‌گیرند و وزارت راه و شهرسازی طی همین مصوبه به‌اندازه تمام شهرداری تغییر کاربری می‌دهد. همین ساختمان وزارت راه و شهرسازی که دبیرخانه شورای عالی معماری و شهرسازی آنجا دایر است، در اثر همین بند ایجاد شده است یعنی در وسط اراضی عباس‌آباد.
وی خطاب به غفرانی، رئیس سازمان نظام‌مهندسی ساختمان استان تهران هم یک تذکر داد و گفت: امیدواریم که سازمان نظام‌مهندسی ساختمان دچار معضلی که گریبان معاونت معماری و شهرسازی شده است، نشود و به‌جای پرداختن به رسالت اصلی خودش درگیر مسائل مالی و تقسیم سهمیه نشود. به‌هرحال فضای ارائه خدمات مهندسی باید یک فضای رقابتی باشد تا شکوفایی صورت بگیرد. واقعیت این است که قریب 80 درصد همین مهندسان از مسیری که جامعه مهندسی در جهت نحوه توزیع سهمیه‌ها در پیش‌گرفته ناراضی هستند.
نظام برنامه‌ریزی شهری‌ما قابل‌قبول نیست
سعید غفرانی، رئیس سازمان نظام‌مهندسی ساختمان استان تهران نیز گفت: نظام برنامه‌ریزی شهری در کشور ما نظام قابل قبولی نیست و نسبت به کشور‌های توسعه‌یافته در این زمینه عقب هستیم.
وی با اشاره به نقش مردم در طرح‌های جامع شهری گفت: متأسفانه مردم را در نظام برنامه‌ریزی شهری وارد نکرده‌‌ایم و اغلب مردم از طرحی که برای آنها در نظر گرفته‌شده، اطلاعی ندارند.
غفرانی با بیان اینکه نظام‌مهندسی یعنی مسائلی که در شهر‌های ما دامن‌گیر مردم شده است، خاطرنشان کرد: وزیر راه و شهرسازی چندی پیش به نکته بسیار حائز اهمیتی در مورد اینکه نظام‌مهندسی نباید صرفاً به کنترل ساختمان بپردازد و بخش نظام‌مهندسی را به حال خود رها کند، اشاره کردند.
رئیس سازمان نظام‌مهندسی ساختمان استان تهران در ادامه به فقدان فضاهای شهری اشاره کرد و گفت: شاید تنها جایی که فضاهای شهری قابل قبولی برای مردم دارد، میدان نقش‌جهان اصفهان است و باید دست در دست هم برای بهبود این وضعیت یا تعدیل آن تلاش کنیم.
لازم به ذکر است پیام ساختمان به‌عنوان حامی رسانه‌ای، ضمن پوشش خبری این همایش اقدام به توزیع رایگان نشریه بین مدعوین نمود.