واقعي شدن قيمت‌ها ولي نه اكنون

شمار نشریه : 179

داشتن نگاه سرمايه‌اي به آب، برق، گاز و بنزين، بدون‌شك در گرو «واقعي شدن»  قيمت‌ آنهاست و اين کار، فرهنگ مصرف آنها را نیز تغيير خواهد داد. بر كسي پوشيده نيست؛ مشكلي كه از ابتداي شکل‌گیری اقتصاد مدرن ايران به آن وارد بوده و هست ، اقتصاد نیمه‌دولتی همراه با رشد انفجاري جمعيت بود و اكنون باري را بر دوش دولت گذاشته كه از توان آن خارج است. اما اصلاح الگوي مصرف تنها در گرو سرمايه‌اي شدن اين كالاها، تنها در پي گران‌تر شدن و به تعبيري واقعي شدن قيمت‌ها نيست، نگاه به دو كالاي ديگر كه نه تنها يارانه‌اي به آنها تعلق نمي‌گيرد بلكه از پرارزش‌ترين كالاهاي كشور هستند و حجم زيادي از نقدينگي به سمت آنها روان است، يعني "خانه" و "خودرو" نشان مي‌دهد؛ سرمايه‌اي شدن اين دو كالا نه در نحوه مصرف آنها تأثیرگذار بوده و نه در كيفيت آنها كه از اولي هم مهم‌تر است. در لزوم تغيير رويكرد دولت‌محور و سپردن كارها به بخش خصوصي هيچ مناقشه‌اي نيست و مسئله اصلي چگونگي آزادسازي است. اكنون زمزمه‌هایی مبتني بر افزايش راديكال براي ايجاد شوك در مصرف‌كنندگان به گوش مي‌خورد و استدلال اين است كه اقتصاد ايران نياز به جراحي دارد و اين امر با سياست‌هاي معتدل و پلكاني ممكن نيست. شايد لازم باشد به اين كارشناسان شرايط ركود تورمي ايران را گوشزد كنيم و همین‌طور جمعيت عظيمي كه در اين سال‌ها ايران را با پدیده‌ای به نام قشر ضعیف و متوسط مواجه كرده است.