نشریه شماره   179   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

روستاهای پلکانی ایران

روستاهای پلکانی، یکی از جاذبه های تورسیتی در نقاط کوهستانی هستند. روستاهایی که در مناطق بکر و عموما صعب العبور ساخته شده اند و شکل و شمایل کوچه ها و معابر آن از دور باعث زیبایی حیرت انگیزی شده و درهم رفتگی ساختمان ها و کوچه ها محیط زندگی جالبی را برای این روستانشینان به وجود می آورد. البته این روستاها آنطور که در بیشتر پوسترها دیده می شود اروپایی هستنتد اما در کشور خودمان هم در سرزمین های کوهستانی، روستاهای پلکانی زیادی وجود دارد. در اینجا با دو نمونه از آن آشنا می شویم.
ماسوله زاگرس
«انگار در این روستا زمان متوقف شده چرا که اهالی این روستا با همان ساختار و شکل سنتی زندگی می کنند و سبک زندگی شان تا به حال تغییری نکرده است. علاوه بر فرهنگ و آداب و رسوم روستاییان، گویش شان هم دست نخورده باقی مانده است. در واقع در اینجا از مدرنیته و زندگی شهری خبری نیست.»
کیوان نامجو کارشناس گردشگری چهارمحال و بختیاری، از روستای «سر آقا سید» کوهرنگ برایمان می گوید. به گفته او پس از عبور از مسیر پر پیچ و خم و کوهستان‌های استان چهارمحال و بختیاری به آبادی می رسیم که از میان کوه ها سر بر کشیده، روستای زیبایی به نام سر آقا سید کوهرنگ. «سر آقا سید در فاصله 140 کیلومتری شهر کرد قرار دارد با خانه هایی تمام خشت و همچنین معماری پلکانی. این روستا به ماسوله زاگرس هم معروف شده است. نام این روستا از امامزاده ای به نام سر آقا سید گرفته شده.»
به گفته این کارشناس، فصل های بهار و تابستان بهترین زمان برای رفتن و پیدا کردن خلوتی برای آرامش در این روستاست تا بتوان چند روزی از زندگی شهری رها شد و در طبیعت این روستا خوش گذراند.
نگین نیشابور
اینجا بوژان است. روستایی که مروارید گردشگری نیشابور به حساب می آید. شهر نیشابور یکی از شهرهای مهم و پر رونق گردشگری ایران بوده است. در هنگام ورودتان به نیشابور می توانید از جاده آسفالتی که به این شهر ختم می شود، وارد روستایی زیبا با آب و هوایی خاص و طبیعتی منحصر به فرد شوید.
در اینجا آبشاری زیبا و رودخانه ای که اطراف آن را باغ های میوه پوشانده، چشم اندازی رویایی را برای گردشگران رقم زده است.
 مهدی رضوانی کارشناس گردشگری مشهد درباره روستای بوژان اینطور تعریف می کند: «بوژان با ارتفاع 1600 متر در 13 کیلومتری شمال شرق نیشابور و 120 کیلومتری مشهد واقع شده. بافت این روستا به شکل پلکانی است و از معماری سنتی و خاصی الهام گرفته که بازدید از آن خالی از لطف نیست.»
در مورد وجه تسمیه بوژان چند نظریه وجود دارتد. اول اینکه بوژان به معنای رشد کرده است، دوم اینکه نام گیاهی است که برگ های ریز و ساقه های دراز دارد و در این روستا به وفور یافت می شود و سوم اینکه کلمه بوژان گرفته شده از پسوند مناطقی است به نام چشمه ساران یا مرغزاران.