نشریه شماره   175   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

معضلی به نام«دریا خواری»

جلیل کریمی- شنیدن کلماتی مانند زمین‌خواری، رانت‌خواری و رشوه‌خواری بس که در رسانه های مختلف تکرار می‌شود شاید دیگر مثل گذشته حس کنجکاوی ما را تحریک نکند اما کمتر کسی را می توان یافت که با شنیدن اصطلاح«درياخواري» جا نخورده باشد؛ پدیده زشتی که به‌تازگی رخ نموده و به طور قطع و یقین در صورت عدم برخورد قانونی با این مسئله روزبه‌روز ابعاد آن گسترده‌تر شده و کم‌کم همانند زمین‌خواری تبدیل به امری عادی و روزمره خواهدشد.

حساسیت های لازم وجود ندارد

هرچند اولین بار پدیده دریاخواری توسط شیوخ جاه‌طلب و خوش‌گذران حاشیه خلیج همیشگی فارس بنا نهاده شد و با ساخت جزایر مصنوعی مانند جزیره نخل امارات،کمر به تخریب محیط‌زیست بستند، چند وقتي است برخي سودجويان به طمع در اختيار گرفتن سواحل بکر دريا در جنوب کشورمان اقدام به خشک‌کردن قسمتي از این آب های زلال و ايجاد زمين هاي مصنوعي کرده‌اند. این معضلی است که به‌تازگی در سواحل جنوبی کشورمان رخ می‌دهد و مسئولین ذی‌ربط تا به حال توجه و برخورد جدی با آن نکرده‌اند.

بر اساس اصل‏ 50 قانون اساسی «در جمهوری‏ اسلامی‏، حفاظت‏ محیط زیست‏ که‏ نسل‏ امروز و نسل های‏ بعد باید در آن‏ حیات‏ اجتماعی‏ رو به‏ رشدی‏ داشته‏ باشند، وظیفه‏ عمومی‏ تلقی‏ می‏ گردد. از این‏ رو فعالیت های‏ اقتصادی‏ و غیر آن‏ که‏ با آلودگی‏ محیط زیست‏ یا تخریب‏ غیر قابل‏ جبران‏ آن‏ همراه باشد، ممنوع‏ است‏.» اما در مقام اجرا، هنوز حساسیت های لازم به وجود نیامده است.

تصرف غیرقانونی سواحل

به بیانی ساده ، در « دریاخواری» عده‌ای به‌صورت غیرقانونی بخشی از يک ساحل را به تصرف خود درآورده ، ده‌ها کاميون خاک در دريا می‌ریزند و آن را خشک می‌کنند تا بتوانند ساخت‌وساز انجام دهند. این خشک‌کردن دریا علاوه بر کسب درآمدهای میلیونی و گاه میلیاردی برای عده‌ای سودجو، باعث از بین رفتن اکوسیستم منطقه و بر هم زدن نظم طبیعت می‌شود. همچنین، کار ساخت‌وساز در حریم دریاها نه تنها باعث از بین رفتن منظر عمومی دریا می‌شود، بلکه معضلات و خسارت‌هاي زیست‌محیطی بسياري به همراه دارد.

کسی پیگیر جدی موضوع نیست

بندر امام خمینی (ره) در جنوب کشور یکی از مکان‌هایی است که این پدیده شوم درآنجا رو به گسترش است.بر اساس گزارش های منتشرشده ؛ اتوبان پلیس‌راه بندر امام خمینی (ره) مشرف به دریاست اما به‌تازگی سودجویان در برخی نقاط تا عمق 600 متری ساحل را خاک‌ریزی کرده و عملاً آنجا را به تصرف خود درآورده‌اند. محلی‌ها می‌گویند: سودجویان در برخي نقاط شبانه و با ده‌ها دستگاه کاميون، لودر و بولدوزر، هزاران تن خاک را به دریا می‌ریزند و برای خودشان ساخت‌وساز می‌کنند تا دریا خواری محقق شود و کسی پیگیر جدی این موضوع نیست.

لزوم تشکیل کارگروه ویژه

داود مجدم، رئیس شورای شهر بندر امام خمینی(ره) در خصوص این مسئله می‌گوید: این مناطق زیرمجموعه شهرداری نیستند و زیر نظر سازمان مناطق آزاد یا سازمان بنادر اداره می‌شوند اما شورای شهر این موضوع مهم را پیگیری می‌کند و از نماینده مجلس در این منطقه و مسئولان اجرایی خواهد خواست جلوی این کار را بگیرند تا ساحل زیبای خلیج‌فارس دستخوش فعالیت سودجویان نشود.

میر هادی قره سید رومیانی، نماینده مردم اسکو و آذرشهر و عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی نیز در این مورد گفته است: از بین بردن ساحل و تصرف آن توسط افراد بدون داشتن مجوزهای قانونی، کاملاً غلط و دارای پیگرد قضایی بوده و مماشات در این امر، خیانت است.وی خاطرنشان می‌کند؛ همانطور که در امر مقابله و برخورد با زمین‌خواری یک حرکت مثبت انجام‌شده، می‌توان با ایجاد یک کارگروه و دریافت گزارش های سریع و متقن، برخوردهایی سریع و متناسب با پدیده جدید دریا خواری داشت.

سخن آخر

تعرض به بیت‌المال از مصادیق بارز جرم بوده و خوشبختانه در زمینه برخورد با این معضل، قوانین مدون و محکمی در کشورمان وجود دارد اما آنچه موجب نگرانی است عدم قاطعیت در اجرای قوانین است که دست تعدی این سودجویان برای تصرف بیت‌المال باز گذاشته و هر روز گوشه‌ای از طبیعت قربانی امیال منفعت طلبانه عده‌ای خاص می‌گردد. ذکر این نکته نیز ضروری است که؛ برابر قانون، 60 متر از حريم دريا بايد آزاد باشد، اما همانطور که درصد بسیار زیادی از حريم سواحل خزر به دليل ساخت‌وسازهاي غيرمجاز اشغال شده است، این معضل در صورت عدم برخورد جدی، طی سال های آینده در جنوب کشورمان گسترش بیشتری می‌یابد.