نشریه شماره   175   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

شهری با مشکلات رو به رشد

زمانی که قرار شد شهرهای جدیدی با امکانات زندگی شهری در اطراف تهران احداث شود دولت را بر آن داشت تا در این زمینه دست به اقداماتی اصولی زند. تا اینکه بالاخره سیاست ایجاد شهرهای جدید با هدف مهار رشد بی‌رویه جمعیت و کنترل مهاجرت به شهرهای بزرگ به‌ویژه تهران بر اساس مصوبه سال 1364 توسط هیئت‌وزیران اتخاذ گردید. بر همین اساس هیئت‌وزیران در تاریخ 23 اسفند 1368 احداث شهر جدید پردیس را در فاصله 15 کیلومتری شرق تهران در کنار جاده ترانزیتی تهران - مازندران و با جمعیت نهایی دویست هزار نفر تصویب نمود که با پیش‌بینی های انجام‌شده قرار شد ؛ تمام واحدهای ساخته‌شده همگی تحت پوشش تعاونی‌هایی باشند که زیر نظر ارگان یا سازمانی خاص قرار دارند. اما هم اکنون این شهر جدید به دلیل واگذاری واحدهای مسکونی مسکن مهر، و نیز به دلیل برخورداری از شرایط مطلوب آب و هوایی که امکان ساخت‌وساز واحدهای مسکونی شخصی‌ساز را با معماری و سبکی خاص همراه ساخته، جمعیت آن را بیش از آنچه پیش‌بینی شده بود چند برابر کرده است. بر اساس اعلام مسئولان امر تا پایان سال 92 جمعیت این شهر جدید به ششصد هزار نفر می‌رسد که این خود نیز ضرورت ایجاد امکانات بیشتری را طلب می‌کند. حال سؤال این است که؛ آیا با توجه به برنامه‌ریزی‌ها و سیاست های در نظر گرفته شده همه آنچه که باید باشد، مهیاست؟
عبور از گذرگاه عوارض
 «در هیچ جای دنیا رسم بر این نیست که افراد برای وارد شدن به محل زندگی خود مبلغی را تحت عنوان عوارض پرداخت کنند اما مثل اینکه این رسم با ساخت شهر جدید پردیس قرار است به دیگر رسوم اضافه شود»!
این جمله‌ای ست که  یکی از ساکنان پردیس بیان می‌کند. وقتی با بسیاری از اهالی پردیس باب صحبت در این زمینه باز شد هیچ کس از این امر راضی نبود. منوچهر فاتحی یکی از ساکنان پردیس در این زمینه می‌گوید: «بسیاری از ساکنان پردیس محل کارشان تهران است و بیشتر مردم اینجا به دلایل مختلف در مسیر پردیس - تهران در رفت و آمد هستند اما به ناچار باید عوارض 1800 تومانی را پرداخت کنند آن هم برای یک مسیر 15 کیلومتری. در حالی که اتوبان قم که یک مسیر دو ساعته است فقط 300 تومان عوارض دریافت می شود. واقعا این انصاف است؟»
هاشمی یکی دیگر از اهالی با اظهار نارضایتی از این عوارض می‌گوید: «اگر کسی در شرایطی خاص مجبور باشد از آژانس استفاده کند اگر از بزرگراه تردد کند به دلیل پرداخت عوارض ، کرایه بیشتری از مسافر دریافت می کنند. هر چند راننده ها هم مقصر نیستند اما به هر حال این پول باید پرداخت شود چه از جانب راننده یا مسافر. در هر صورت یک پرداخت اجباری است که هیچ کس راضی نیست در حالی که می شد این عوارضی را بعد از ورودی پردیس قرار دهند .»
البته بعد از احداث بزرگراه تهران - پردیس اعلام شد که برای ساکنان پردیس کارت تردد 500 تومانی صادر شود اما طبق گفته این ساکنان شهر جدید، این کارت‌ها آنقدر محدود بود که فقط تعداد بسیار کمی توانستند آنها را در اختیار داشته باشند. پس از مدتی این کارت‌ها به برچسب تبدیل و با مبلغ بالاتری برای مدت‌زمان محدودی شارژ گردید . طبق گفته تعدادی از دارندگان این کارت‌ها، اصلاً معلوم نیست که آیا دوباره شارژی صورت گیرد یا نه . چون زمزمه‌هایی برای یکسان‌سازی مبلغ عوارضی برای همه ساکنین به گوش می‌رسد .                                          
البته در بحث تردد و رفت‌وآمد از تهران به پردیس افرادی هم که از اتوبوس های تهران - پردیس استفاده می‌کنند در این زمینه با مشکلاتی مواجه‌اند، چرا که اغلب اتوبوس های این خط آنقدر مملو از مسافر است که در بسیاری از مواقع اصلاً جای سوارشدن برای مسافرین فازهای دیگر وجود ندارد . یکی از ساکنان فاز 2 پردیس دراین‌باره می‌گوید : به‌غیراز ساکنین پردیس ،تردد روزانه دانشجویان و حتی افرادی که محل کارشان در پردیس است و از تهران به پردیس می‌آیند و بعدازظهر برمی‌گردند ،جمعیت این اتوبوس‌ها را چند برابر کرده است در خیلی از مواقع به خاطر پر بودن اتوبوس ما باید رفت‌وبرگشت را ایستاده طی کنیم که به هیچ عنوان ایمن نیست . اصلاً این تعداد اتوبوس برای این جمعیت کافی نیست.
رونمایی از مشکلات! 
همیشه در هر شهر جدیدی در کنار امکانات اولیه زندگی ، وجود یکسری امکانات و تسهیلات دیگر از اولویت خاصی برخوردار است . به‌عنوان مثال ایجاد فضای سبز و برخورداری از امکانات تفریحی و سرگرمی بخصوص برای کودکان و نوجوانان از جمله اولویت‌ها محسوب می‌شود که در شهر جدید پردیس با توجه به شرایط خوب آب‌وهوایی‌اش کمتر به چشم می‌خورد. اما خوشبختانه این شهرستان به‌موازات ساخت مجتمع های مسکونی، از وجود یکسری مراکز خرید هم بهره‌مند است که خیلی از این مراکز به لحاظ ساخت و شکل و شمایل فروشگاه‌ها و مغازه‌های آن با تهران برابری می‌کند و همچنان نیز مراکز دیگری هم در حال ساخت دارد.اما عدم دسترسی آسان به برخی دیگر از امکانات ، شرایط را برای برخی از ساکنان این منطقه سخت کرده است . از جمله می‌توان به بازار میوه و تره‌بار ( زیر نظر شهرداری ) و پمپ‌بنزین اشاره کرد . شهرستان پردیس که هم اکنون فازهای 1 تا 4 آن جمعیت قابل‌توجهی را در خود جای داده است فقط دارای دو بازار میوه و تره‌بار می‌باشد . ساکنان فاز 1 و 3 این شهر جدید که فاصله نسبتاً زیادی را برای رسیدن به بازار میوه و تره‌بار باید طی کنند وجود این دو بازار را کافی نمی‌دانند و از نبود بازار میوه و تره‌بار که بتوانند یک خرید آسان و مناسب داشته باشند، گله مندند.
 یکی از اهالی فاز یک پردیس می‌گوید: « کاش فکری به حال بازار میوه و تره بار می کردند . انگار قرار نیست در این باره تصمیمی گرفته شود . در حالی که در پردیس زمین های ساخته نشده زیادی وجود دارد که می توان از آنها برای راه اندازی بازار میوه و تره بار استفاده کرد ولی متاسفانه خبری نیست و دو بازار میوه و تره بار که در فازهای دیگر است آنقدر محدود و مختصر است که نه تنها از تنوع چندانی برخوردار نیست بلکه گاهی اوقات آنطور که باید اجناسش جوابگو نمی‌باشد مگر آنکه صبح اول وقت خرید کنیم . به همین دلیل در بعضی مواقع خرید هفتگی خود را در تهران انجام می دهیم .»
البته مشکل اهالی پردیس فقط مختص بازار میوه و تره‌بار نیست. هم اکنون مشکل پمپ‌بنزین پردیس هم که چه بسا مشکلی بزرگ تر است، گله مندی های زیادی را به همراه دارد. همان طور که عدم وجود امکانات یک بحث  و وجود امکانات و سپس براندازی و روبه رو شدن با جای خالی آنها هم بحثی دیگر است . این موضوع  قصه پمپ‌بنزین پردیس است؛ پمپ‌بنزینی که اولین بار در فاز 2 شهرستان پردیس احداث شد اما در حال حاضر خبری از آن نیست. این پمپ‌بنزین که خودروهای با سوخت گاز را هم پوشش می‌داد مدت‌زمانی است که به دلیل نامعلوم تعطیل شده است اما ساکنان فاز 2 پردیس که به این پمپ‌بنزین نزدیک‌ترند، می‌گویند:« این پمپ بنزین تنها پمپ بنزین پردیس بود و با توجه به وسیع بودن منطقه پردیس با اینکه کافی نبود اما بودنش نیز بسیار کارساز بود که متاسفانه مدتی است با تعطیلی آن روبه رو هستیم ولی بدون اینکه در این زمینه اقدام جدی صورت گیرد .»                                                                                                                                       
 البته طبق گفته ساکنان پردیس چند وقتی است پمپ‌بنزینی سیار و موقت در محله نخلستان راه‌اندازی شده که نه تنها جوابگو نیست بلکه متأسفانه  اصلاً معلوم نیست که همیشگی باشد یا نه ، اما با وجود سیار بودنش می‌تواند دائمی باشد.

 مهرنوش رجایی