نشریه شماره   174   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

جلوه عارفانه‌ آرامگاه میر رضی

گروه معماری ودکوراسیون: آرامگاه میر رضی‌الدین آرتیمانی در شمال شرقی تویسرکان روی تپه‌ ای زیبا موسوم به «همینه» قرار دارد. آرامگاه وی که بر اثر گذشت زمان به صورت مخروبه درآمده بود در سال 1354 تا 1356خورشیدی توسط انجمن آثار ملی (میراث فرهنگی) و بر اساس اصول معماری بازسازی شد.

میر رضی یکی از عُرفایی است كه تا به حال در مورد شخصیت والایش كمتر در بین عموم صحبت یا سخنی به میان آمده است. وی در عرفان دارای منزلتی است كه در اشعار او خصوصاٌ ساقی نامه، تجلی دارد .

نام او سید محمد و تخلصش «رضی» است. تولدش را در نیمه دوم قرن دهم هجری در قریه آرتیمان از توابع شهر تویسركان واقع در استان همدان آورده اند. وی در ایام جوانی برای تحصیل به اصفهان عزیمت کرد و از شاگردان «میر مرشد بُروجردی» گردید. رضی به علت شایستگی وافری كه داشت زود مورد توجه شاه عباس كه معاصر وی بود، قرار گرفت و در جمع منشیان و میرزایان شاه درآمد.

آرامگاه رضی‌الدین مشتمل بر بنای آجری و چهاروجهی بوده و در قسمت‌های مختلف بنا از چهارضلعی و مربع استفاده شده است. ابعاد بنا 10×10 و ارتفاع آن 6 متر می‌باشد. بخش داخلی آرامگاه دارای تزئینات ساده و آجری است و مزار میررضی با لوحی فلزی حاوی شرح زندگانی وی، در وسط آن قرار دارد. نمای مقبره با ارتفاعی در حدود 40 سانتی‌متر کرسی‌چین و در کادری مربع شکل ساخته شده است. سقف آرامگاه با شیوه‌ای بدیع ساخته شده است به این صورت که 4 ردیف دیواره آجری در قالب کادری مربع و میان‌تهی به صورت متقاطع بر روی هم قرار گرفته و مساحت هر یک از مربع‌ها از پایین به بالا نصف می‌شود.

نمای خارجی بنا از هر چهار طرف به صورت سه دهانه طاق‌نما با بافت آجری ساده جلب نظر می‌كند و در مجاورت هر یک از دیوارهای بنای اصلی آرامگاه چهار تَرک با دیواره آجری به شكل ستون ساخته شده است. این دیواره‌های ستون مانند در قسمت فوقانی به وسیله طاق آجری جناغی شكل به هم متصل شده‌اند و نمای خارجی آرامگاه از هر طرف به شكل یكسان و به صورت سه طاق‌نمای زیبای كشیده و باریک دارای تركیب هماهنگ و یكدست بوده كه جلوه عارفانه‌ای به آرامگاه بخشیده است.

این بنا دارای چهار ورودی منقوش به كاشی‌كاری جالب به سبک سنتی با كاشی‌هایی به رنگ سبز، آبی، فیروزه‌ای، سفید و سرمه‌ای با ارتفاعی حدود 2 متر است.طراح این بنا مهندس جودت و معمار آن حاج هادی کهزادی اهل و ساکن تویسرکان بوده اند.