نشریه شماره   171   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

صنعتی سازی به صرفه تر است


گروه گزارش: امروزه ساخت‌وساز مسکن در ایران در حال گذر از مرحله سنتی به صنعتی است و در این عرصه بهره‌برداری از فن آوری های نوین ساختمانی و استفاده از روش‌های مدیریت پروژه می‌تواند دستیابی به این هدف را امکان‌پذیر سازد. پنجمین نمایشگاه صنعتی سازی ساختمان تهران و همایش تخصصی تجهیزات و فن آوری های نوین نیز باهدف فرهنگ‌سازی و ترویج مباحث روز ساخت‌وساز صنعتی مسکن و توجه به بازار عرضه و تقاضا در کشور برگزار می‌شود.بخش نمایشگاهی این رویداد بزرگ که به عنوان تنها نمایشگاه تخصصیصنعتی سازی ساختمان در قلب پایتخت کشور برگزار می‌گردد، قشر مخاطبان و مشارکت‌کنندگان خود را به چهار دسته تقسیم نموده است: شرکت‌های انبوه‌سازی و بلندمرتبه سازی؛ صاحبان پروژه‌های بزرگ و مطرح در سطح کشور که با علم روز در زمینه ساخت صنعتی فعالیت می‌کنند؛ تولیدکنندگان تجهیزات و مصالح نوین ساختمانی و سرمایه‌گذاران در بخش مسکن و عمران.

نظر به اهمیت موضوع در این شماره با دو تن از فعالان این حوزه در خصوص تفاوت شیوه‌های صنعتی و سنتی ساخت‌وساز و عناصر تأثیرگذار در کاهش زمان اجرای پروژه‌ها گفتگو کردیم

معاون فنی و اجرایی شرکت سرمایه‌گذاری مسکن پردیس:

قطعات پیش‌ساخته موجب کاهش زمان و هزینه است

 

پیام ساختمان: شیوه صنعتی سازی ساختمان و مسکن نسبت به ساخت و سازهای سنتی چه مزایایی دارد؟

هادی صالحی: مزایای صنعتی سازی ساختمان شامل سبک سازی، مقاوم‌سازی، صرفه‌جویی در مصالح، مصرف بهینه انرژی در دوران ساخت و بهره‌برداری، افزایش عمر و کیفیت ساختمان، قطعات و اجزای آن، پیش‌بینی کیفیت ساختمان و نهایتاً کاهش دوره ساخت و در نتیجه کاهش هزینه‌های ساخت است. برای رسیدن به هدف کاهش هزینه‌های هر پروژه، ارائه یک راهکار مناسب در جهت کاهش زمان ساخت ساختمان به صورت صنعتی با تکیه بر دانش برنامه‌ریزی و کنترل پروژه از اهمیت به سزایی برخوردار است.

پیام ساختمان: این همه تفاوت از کجا می‌آید؟

در صنعتی سازی ساختمان، نوع موادی که به کار می رود، شیوه اجرا و نیروی انسانی فعال در آن با شیوه ساخت‌وساز سنتی متفاوت است. در این روش، نقشه‌های صنعتی، تهیه و تیپ سازی می‌شود و مصالح به صورت سری در کارگاه‌های صنعتی تولید می‌شوند و مدیریت کار و شیوه از ابتدای تهیه نقشه تا تولید مصالح ساختمانی و غیره صنعتی است. نیروی اجرایی در شیوه‌های صنعتی باید تخصص بیشتری به نسبت شیوه سنتی داشته باشند تا بتوانند با قطعات پیش‌ساخته در کارخانه کار کنند. به عنوان مثال در شیوه‌های صنعتی دیوارهای داخلی به شکل «درای وال» اجرا می‌شود، درحالی‌که در شیوه‌های سنتی کار با بلوک و گچ و خاک و این‌طور مواد است. به همین خاطر نیروهای کار حتماً باید متخصص باشند و نسبت به گچ کار و سایر کارگران از مهارت بالاتری برخوردارند.

پیام ساختمان: از نظر زمان‌بندی اجرا این دو شیوه چه تفاوت‌هایی دارند؟

زمان اجرا در کار اهمیت زیادی دارد. در شیوه سنتی مواد زیادی استفاده و همه کارها هم در کارگاه انجام می‌شود که قاعدتاً زمان اجرا و ساخت پروژه را طولانی تر می‌کند. ولی در شیوه‌های صنعتی مواد به شکل پیش‌ساخته تولید می‌شود و زمان پروژه کاهش پیدا می‌کند که در هزینه‌ها تأثیرگذار است. البته صنعتی سازی از لحاظ هزینه‌ای در برخی مواقع به نسبت سنتی سازی گران تر تمام می‌شود ولی می‌توان تجزیه و تحلیل کرد تا مشخص شود کاهش زمان پروژه روی هزینه تمام‌شده چه میزان تأثیر می‌گذارد چون اصطلاحاً هزینه‌های بالاسری پروژه را کاهش می‌دهد.

پیام ساختمان: محصولات این دو شیوه از نظر مقاومت و استحکام یا صرفه‌جویی در انرژی خیلی تفاوت دارند؟

ساختمان‌های سنتی ساز هم آئین نامه‌ها و مقررات مربوط به مقاومت دارند و اگر درست اجرا شوند نباید از نظر مقاومت مشکل داشته باشند و دقیقاً بحث همین جاست که اگر درست اجرا شوند. چون وقتی در صنعتی سازی تعداد نیروها کمتر می‌شود قاعدتاً خطای نیروی انسانی کاهش پیدا می‌کند. مثلاً یک ساختمان اسکلت فلزی وقتی به شکل تمام پیچ و مهره است و در کارخانه تمام قطعات آن چک می‌شود نسبت به یک ساختمان با اسکلت فلزی که جوشکاری می‌شود خیلی تفاوت دارد. نیروی جوشکاری که در ارتفاع زیاد و دمای هوای نامناسب و ... کار می‌کند عوامل محیطی خطای نیروی انسانی را بالا می‌برد و این موضوع در ضرایب ایمنی تأثیرگذار است. از نظر صرفه‌جویی هم می‌توان گفت در ساخت صنعتی مصرف بسیاری از مواد نظیر سیمان که چرخه تولید آنها برای کشور گران‌قیمت است خیلی کاهش می‌یابد. این موضوع را خود ما بررسی کردیم و دیدیم مصرف سیمان خیلی کاهش پیدا می‌کند که این مسئله برای کشور بسیار حائز اهمیت است.

مدیر کارخانه ساخت قطعات پیش‌ساخته:

 

ساختمان باکیفیت با روش سنتی ممکن نیست

 

 

پیام ساختمان: چه عواملی موجب می‌شود ساخت‌وساز به روش صنعتی به صرفه‌تر از روش‌های سنتی باشد؟

سعید ذوالقدری: در روش صنعتی، قطعات و اجزای ساختمان تحت نظام صنعتی در کارخانه تولید و از جنبه‌های مختلف از نظر کیفیت، آزمایش و سپس به محل کارگاه حمل می‌شود. با این روش حجم عملیات ساختمان در محل کارگاه، کاهش‌یافته و میزان تولید افزایش می‌یابد. مهم‌ترین شرایطی که برای تحقق صنعتی شدن ساختمان‌سازی مورد نیاز می‌باشد استفاده از اتصالات خشک، مکانیزه کردن عملیات اجرایی در سایت، تولید قطعات بزرگ در کارخانه طبق ضوابط استاندارد مشخص به منظور کنترل کیفیت، بهبود مدیریت ساختمان، رابطه نزدیک‌بین طرح و تولید و ایجاد تشکیلات مؤثر عملیاتی در سایت می‌باشد. همچنین یکی از شاخصه‌های صنعتی شدن، تولید انبوه محصولاتی است که قبلاً به طریق سنتی و روش‌های دستی تهیه می‌شدند، این محصولات باید دارای ویژگی‌های استاندارد از نظر کیفیت، تخصص گرایی در تولید، توجه به مسائل تولید، فروش و بازار به طور همزمان و به‌کارگیری روش‌های اتوماتیک و مکانیزه در روند تولید باشد. از دیدگاه سیستم برنامه‌ریزی و کنترل پروژه، صنعتی سازی ساختمان فرایندی حساب‌شده با در نظر گرفتن مؤلفه‌های مدیریت زمان، هزینه و کیفیت با اعمال استانداردهای مرتبط برای انبوه‌سازی ساختمان می‌باشد. در این روش قطعات و اجزای ساختمانی، به صورت کارخانه‌ای تولید می‌شود که به طور انبوه بر اساس استانداردهای مدولار و زنجیره‌ای و با رعایت موازین توسعه پایدار انجام می‌گیرد.

پیام ساختمان: مصالح صنعتی نسبت به مواد و مصالح سنتی چه مزایایی دارند؟

ابعاد مناسب، وزن سبک، استحکام فشاری و خمشی بالا، مقاومت مطلوب در برابر انتقال حرارت، عایق مناسب صوتی، قابلیت نصب آسان، کاهش مصرف ملات بین درزها، چسبندگی مناسب به سایر مصالح، مقاومت مطلوب در برابر رطوبت، عدم ایجاد ضایعات هنگام اجرا، قابلیت بازیافت، صرفه‌جویی در زمینه اجرایی ساختمان و ... برخی از مزیت‌های مصالح صنعتی نسبت به سنتی هستند.

پیام ساختمان: می‌توان چیزی به عنوان معایب مصالح صنعتی هم مطرح کرد؟

نیاز به انجام کنترل‌های کیفی بسیار زیاد بر روی مصالح صنعتی موجب گردیده بهای این مصالح به مراتب بیشتر از مصالح سنتی بوده و موجبات کاهش استفاده از مصالح صنعتی را در سازه فراهم آورد که البته با فرهنگ‌سازی در هر دو فرآیند تولید و مصرف مصالح صنعتی می‌توان دامنه وسیع تری جهت ترویج این محصولات ایجاد نمود.

پیام ساختمان: زمان در ساخت‌وساز صنعتی ساختمان چگونه است؟

سرعت عملیات اجرایی در بسیاری از برنامه‌ریزی‌های اجرایی ساختمانی به طور عام و ساخت و تولید مسکن به صورت خاص، در انتخاب سیستم صنعتی نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کند. روش‌های سنتی ساخت ساختمان موجود در کشور نشان‌دهنده آن است که اغلب این روش‌ها قادر به اجرای سیستم سازه‌ای ساختمان در مدت زمان‌های کوتاه و باکیفیت مناسب نیستند. از طرفی روش‌های نوین ساخت صنعتی ساختمان هر یک قادرند زمان اجرای سازه و کل ساختمان را به مقدار قابل‌ملاحظه‌ای نسبت به روش‌های متعارف ساخت‌وساز کاهش دهند. از نکات قابل‌توجه، مسائل مالی این‌گونه پروژه‌هاست. تأمین مالی پروژه‌ها با روش صنعتی، نیازمند مکانیزمی متفاوت از روش‌های متعارف است. حجم سرمایه‌گذاری اولیه بالا در شروع پروژه‌ها و تخصیص اعتبار مورد نیاز در طی پروژه نحوه سرمایه گزاری متفاوتی را به پیمانکار ایجاب می‌کند که البته با بازگشت سریع‌تر سرمایه نسبت به روش‌های سنتی ساخت‌وساز موضوع سرمایه گزاری بالاتر جبران می‌گردد.