هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   171   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پیمان EPC عقد مختلط است


*ابراهيم اسماعيلي هريسي

حقوقدانان عقود و قراردادها را از جهات گوناگون تقسیم‌بندی کرده‌اند. مثلا از جهت آثار آنها،‌ عقود را به جایز و لازم و خیاری و منجر و معلق و غیره و از نظر شرایط انعقاد به رضایی و تشریفاتی و مانند اینها تقسیم می‌کنند. برای روشن شدن این مطلب که پیمان EPC از لحاظ تقسیمات گوناگون قراردادها در چه جایگاهی قرار دارد ناچار از بررسی جایگاه و نقش پیمان EPC در آن تقسیمات هستیم. در شماره‌هاي گذشته پیمان EPC را از منظر‌هاي مختلفي از جمله عقد لازم يا جایز ، عهدي يا تمليكي بودن، مستمر يا آني و رضايي يا تشريفاتي بودن مورد بررسي قرار داديم. در اين شماره به بررسي اينكه پيمان EPC عقد مختلط است، خواهيم پرداخت.

پیمان EPC براساس ماده 10 قانون مدنی از عقودی است که خارج از عقود معین موضوع قانون مدنی که روش‌های سنتی معاملات اشخاص است، می‌باشد و خود عقد ویژه‌ای است که در تمام قراردادهای دولتی که براساس آن منعقد می‌شود دارای ویژگی‌ خاصی است. به عبارت دیگر عقد معین جدیدی است که مشابه آن را نمی‌توان در قانون مدنی ملاحظه کرد. این عقد، عقد بسیط و ساده نیست بلکه از عقود مختلفی ترکیب یافته که به آن ویژگی منحصر به فرد داده است. در این عقد مخصوص می‌توان عقودی مانند اجاره، بیع، صلح، ودیعه و وکالت را مشاهده کرد که ترکیب ویژه‌ای به آن بخشیده و آن را از سایر قراردادهای مدنی متمایز ساخته است.

مثلا آنجا که طبق بند 13 از ماده 9 شرایط عمومی پیمان «پیمانکار موظف است کارفرما را در برابر هرگونه ادعا، اعتراض،‌ مطالبه زیان و خسارت از سوی صاحبان حقوق ثبت شده مورد استفاده در کارهای موضوع پیمان مصون نگهدارد و مسئولیت پاسخ‌گویی و جبران هرنوع زیان و خسارت صاحبان حقوق ثبت شده در ارتباط با کارهای موضوع پیمان، به عهده وی است.» یا چشم پوشی از ادعای خسارت اضافی، مرتبط با موارد بیمه در ماده 19شرایط عمومی پیمان عقود صلحی هستند که در قالب جملات و عبارات متفاوت و خاصی بیان شده و پیمانکار دعوای احتمالی ناشی ازموارد بالا را با کارفرما صلح کرده است.

مورد دیگر: طبق بند (4) ماده 15 شرایط عمومی پیمان، «در صورتی که پیمانکار تمام یا بخشی از بیمه‌نامه‌های یاد شده را در موعد مقرر تهیه ننماید و یا بیمه‌نامه‌های موجود را به موقع تمدید نکند، کارفرما می‌تواند راسا اقدام به تهیه و یا تمدید بیمه‌نامه‌ها کرده، و هزینه‌های مربوط را از جمله هرگونه هزینه‌ بالاسری، به حساب بدهکاری پیمانکار منظور دارد...». در این بند از ماده 15 شرایط عمومی پیمان، اقدام‌های کارفرما در تهیه یا تمدید بیمه‌نامه‌ها از طرف پیمانکار عقد وکالتی است که به صورت شرط نتیجه در شرایط عمومی پیمان آمده است.

یا به استناد ماده 24 شرایط عمومی پیمان یکی از تعهدات پیمانکار «تامین تمام مصالح و تجهیزات و لوازم یدکی ... موضوع پیمان» است که فی‌الواقع عقد بیعی است به صورت شرط نتیجه در ماده مذکور از سوی پیمانکار به نفع کارفرما تعهد شده است.

همچنین است ماده 29-1 شرایط عمومی پیمان که مقرر می‌دارد: «پیمانکار باید مصالح و تجهیزات و لوازم یدکی را طبق پیوست 10 و مشخصات فنی پیمان و براساس برنامه زمانی از جمله برای تجهیزات و کالاهای با زمان ساخت و تحویل طولانی (Lang lead)، از منابع قید شده در پیوست 5، یا سایر منابع مورد تایید کارفرما،‌ تامین کند».

مثال دیگر: :«انجام تمام کارها و خدمات فنی مورد نیاز برای طراحی، خرید، ساختمان و نصب، راه‌اندازی،‌ انجام آزمایش‌های عملکردی... موضوع پیمان ...» از سوی پیمانکار، اجاره‌ای عمل است که به صورت شرط ضمن عقد در ماده 24 شرایط عمومی ذکر گردیده است. اینها نمونه‌هایی از عقود گوناگون است که در شرایط عمومی پیمان آمده و آن را به صورت عقد مختلط درآورده است.

*وكیل پايه يك دادگستري