هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   170   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تحولي نوين در صنعت ساختمان


گروه تأسیسات: تحريم و محدوديت‌هاي بين‌المللي، هميشه تهديد نيست گاهي اوقات مي‌توان از شرايط موجود به عنوان فرصتي براي شکوفایی استعدادهاي كشور استفاده كرد. توليد آسانسور با فناوری حرکت سبز كه با نام«تكنولوژي بازيافت انرژي آسانسور»در اداره ثبت اختراعات و مالكيت‌هاي صنعتي كشور به ثبت رسیده است، تحولي نوين در صنعت ساختمان محسوب شده و حاصل تلاش تحسین‌برانگیز مهندس «ياشار پار» و همكارانش در گروه تحقيقاتي آسانسور و پله‌برقی است. اين صنعتگر توانمند كشور توانست از فرصت فراهم‌شده نهايت استفاده را برده و ضمن تأمین بازار داخلي، كشور را از واردات محصول مشابه بي‌نياز كند.

مهندس ياشار پار، در گفتگو با پيام ساختمان گفت: آسانسور با «موتور گیرلس لیپروکا»LiProKa) (Gearless Lift Motor كه از «فناوری حرکت سبز» الگو گرفته است، مناسب ظرفیت‌های 6 ، 8 ،10 و 13 نفره با حداقل مصرف انرژی بوده و با استفاده از برق تک فاز، پدیده‌ای جدید در صنعت آسانسور جهان است.

وي افزود: با كمك فناوری جديد، یک آسانسور شش نفره فقط معادل مصرف یک سشوار معمولی به انرژی برق نیاز دارد و در صورت قطع برق شبکه سراسری، این آسانسور قادر است تا 200 استارت بدون نیاز به برق شهر ساعت‌ها کار کند و قطع برق شبکه هیچ‌گونه مانعی برای ادامه حرکت آسانسور نخواهد بود.

پار درعین‌حال تصريح كرد: «فناوری حرکت سبز آسانسور» قابليت برنامه‌ریزی در زمان اوجِ مصرفِ انرژیِ شبکه برق شهر را دارد. با توجه به اینکه در کنتورهای هوشمند جدید، در ساعات پیک، برق مصرفی به صورت تصاعدی محاسبه می‌شود، این آسانسور قادر است در این ساعات، بدون نیاز به برق شبکه با بهره‌گیری از انرژی ذخیره‌شده در «پک باتری» به کار خود ادامه داده و پس از ساعات پیک مصرف مجدداً به شبکه برق شهری متصل شود.

بازيافت انرژي

مخترع «بازيافت انرژي در آسانسور» توضيح داد: در آسانسورهاي كششي، كابين و كادر وزنه، توسط سيم‌هاي بكسلي كه از روي فلكه موتور عبور مي‌كنند به يكديگر متصل هستند و ميزان وزن كادر وزنه برابر با وزن كابين و به علاوه نصف ظرفيت آسانسور است. بنابراين اگر كابينِ بدون مسافر در پايين‌ترين طبقه و كادر وزنه در بالا باشد (وزنه تعادل سنگين‌تر از كابين) در حركت به سمت بالا، كابين آسانسور با کوچک‌ترین نيرويي شروع به حركت مي‌كند. در اين حالت موتور ضمن عدم استفاده از شبكه برق به ژنراتور تبدیل‌شده، در نتیجه ولتاژ و جريان قابل‌توجهی توليد مي‌كند. همچنين در حالتي كه كابين با ظرفيت پر، از بالاترين طبقه به سمت پايين حركت كند (كابين سنگين‌تر از وزنه تعادل) موتور تبديل به ژنراتور خواهد شد.

مهندس ياشار پار تصريح كرد: تاكنون فناوری بازيافت انرژي توسط سيستم‌هاي پيچيده و گران‌قیمتی انجام مي‌شده كه بر اساس آن ولتاژ تولیدشده توسط موتور و دستگاه مبدل به ولتاژ AC سنكرون شده به برق شهر تبديل و سپس به شبكه برگشت داده مي‌شد كه با توجه به هزینه‌های بالای فناوری بازیافت، اين سيستم در تعداد اندكي از ساختمان‌هاي بلندمرتبه استفاده شده است ولی در ساختمان‌هاي كوچك، انگيزه‌اي براي استفاده از اين فناوري وجود نداشته و انرژي تولیدشده هدر مي‌رود.

وی افزود:از آنجا كه ذخيره انرژي در موتورهاي با ولتاژ كار پايين بسيار آسان‌تر از ذخيره انرژي در موتورهاي 380 ولت می‌باشد، لذا با كنترل جريان و ولتاژ توانستيم انرژي حاصل از ژنراتور شدن موتور را تحت كنترل در آورده و در «پك باتري» ذخيره نماييم. ضمن اينكه ولتاژ و جريان بازيافتي از موتور زماني كه كنترل شده و در يك «پك باتري» ذخيره مي‌شود و در حالت عكس به مصرف موتور آسانسور مي‌رسد، به این صورت که بخشي از جريان مصرفي موتور را از «پك باتري» و بخش ديگر را از شبكه تأمین مي‌كند. در تكنيك ابداعي ما، برآيند كلي كاهش مصرف انرژي از شبكه در حدود 40 درصد است.

ويژگي‌هاي شاخص

وي قابليت استفاده از برقِ تك فاز 220 ولت آسانسور به جايِ برق سه فاز(در شرايط محدوديت تأمین برق)، امكانِ كاركرد آسانسور با حداقلِ استارت در صورت قطعِ برق شبکه، عدم نياز به دودساز برايِ روشن نگه‌داشتن آسانسور در زمانِ قطع برقِ شبکه، عدم آلودگي صوتي و ايجاد دود در ساختمان، امكانِ شارژ دائم باتري و ذخيره‌سازيِ حداكثريِ انرژي و قابليت قطعِ برق شبکه در ساعات اوجِ مصرف، قابلیت نصب در آسانسورهای مختلف تا ظرفیت هزار کیلوگرم (آسانسور 13 نفره) و افزايش سرعت تا سقف 5/2 متر بر ثانيه را، از جمله ويژگي‌هاي شاخص «فناوری حرکت سبز آسانسور» برشمرد.

نجات اضطراری

مخترع بازيافت انرژي در آسانسور، در خصوص تفاوت سيستم‌هاي نجات اضطراري(سیستم بلاک اوت)با دستگاه مذكور توضيح داد: در سیستم نجات اضطراری(بلاک‌اوت)چند ثانیه پس از قطع برق شبکه و از کار افتادن آسانسور، دستگاه برق اضطراری وارد مدار شده، کابین را به نزدیک‌ترین طبقه هدایت می‌کند و پس از باز کردن درِ آسانسور خاموش شده و از کار می‌افتد. در این حالت، دستگاهِ نجات اضطراری به صورت «آن‌لاين» کار نمی‌کند، چند ثانیه طول می‌کشد تا وارد مدار شود ضمن اينكه هیچ‌گونه بازيافت انرژي در آن صورت نمي‌گيرد و فقط انرژی لازم براي نيم طبقه حركت را در اختيار دارد. در صورتي كه با فناوری جديد، آسانسور بدون توقف، در حين قطع برق به حركت خود ادامه مي‌دهد، زیرا مقدار قابل‌توجهی بازيافت انرژي دارد که پس از قطع برق امکان پاسخ به حداقل 200 درخواست (استارت) را دارد. بنابراین فناوری جدید از نظر كارايي با سیستم‌های قبلی قابل‌مقایسه نيست.

مهندس پار، اظهار داشت: این سیستم با استفاده از نرم‌افزار خاص در زمان پیک مصرف، (كه هزینه برق مصرف‌كننده توسط وزارت نیرو تقریباً دو برابر محاسبه می‌شود) استفاده از برق شهر را به طور خودكار قطع کرده و از برق باتری استفاده می‌کند، پس از گذشت زمان«اوج باری» دوباره به حالت قبل بازمي‌گردد. این مسئله در کاهش هزینه‌های مصرفی ساختمان تأثیر چشمگیری دارد. وظیفه دیگر این نرم‌افزار مراقبت از میزان انرژی ذخیره‌شده باتری است، به اين صورت كه قبل از تمام شدن ذخیره انرژی باتري، کابین آسانسور به صورت خودكار در ایستگاه متوقف می‌شود.

ضرورت همگاني

مخترع بازيافت انرژي در آسانسور، خاطرنشان كرد: هدفمند شدن يارانه‌ها باعث شده مسئولان كشور اولویت خاصي براي پروژه‌هاي کاهش مصرف انرژی قائل شوند. اين در حالي است كه، با توجه به تعداد بسيار زیادِ آسانسور در كشور، پتانسيل بسيار بزرگي براي ذخيره انرژي وجود دارد كه مي‌توان با مديريت صحيح و يافتن راه‌حل‌های مناسب و ارزان‌قیمت، اين انرژي‌هاي قابل بازيافت را كه تاكنون در يك فرآيند يك‌طرفه به وسیله مقاومت‌هاي خاصی به حرارت تبدیل‌شده و از بين مي‌رفت را در قالب فناوری جديد و مقرون به صرفه «الگوي فناوری حرکت سبز» به بازار رقابتي عرضه كرد.