هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   169   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

اقدامات حين تخريب ساختمان


گروه ساخت و ساز:تخريب يكي از حساس‌ترين مراحل ساختمان‌سازي به شمار مي‌رود و چنانچه در فرايند اجراي آن دقت لازم صورت نگيرد، بايد منتظر اتفاق‌هاي ناگواري جاني باشيم. در شماره گذشته پيام ساختمان به مهم‌ترين اقدامات و الزامات قبل از تخريب ساختمان اشاره كرديم و در اين شماره به مهم‌ترين اقدامات حين تخريب ساختمان مي‌پردازيم.

براي شروع عمليات تخريب لازم است دستورالعمل‌ها و روش اجرا در سطوح مختلف برای افراد تشريح گردد سپس چنانچه عمليات به طريق انفجاري يا كشيدن با كابل انجام می‌گیرد، بايد همه ابزار، ماشین‌آلات و تجهيزات كنترل شود. تخريب به طريق انفجاري، كشيدن با كابل و يا استفاده از روش‌های ماشيني مستلزم رعايت دستورالعمل هاي خاصي است كه با تأیید دستگاه نظارت (مهندس ناظر) قابل‌اجرا خواهد بود.

در ساختمان‌های خاص نظير کارخانه‌ها و بیمارستان‌ها، دودکش‌ها، منابع آب، نفت و ديگر محل‌هایی كه داراي تأسیسات ویژه‌ای هستند، بايد قسمت‌های مختلف ساختمان توسط افراد ذي‌صلاح مورد بازديد قرارگرفته و تجهيزات لازم براي تخريب و مقابله با خطرات ناشي از آن فراهم شود.

همه كارگراني كه در عمليات تخريب شركت دارند بايد به كلاه ايمني مجهز باشند و بسته به نوع كار، پيمانكار موظف است ديگر وسايل حفاظتي را نیز در اختيار آنان قرار دهد. علاوه بر آن پيمانكار بايد اقداماتي براي ممانعت از خطر آتش‌سوزی، انفجار، تجمع و نشت گاز و نظاير آن معمول دارد.

در عمليات تخريب صرف‌نظر از اينكه چه روشي براي تخريب انتخاب شده باشد، رعايت نكات زير ضروري است:

1- از آنجا كه تخريب غالباً در مجاورت معابر صورت می‌گیرد و اين مناطق محل عبور مردم هستند، بايد از نرده يا تورهاي حفاظتي كه ارتفاعشان كمتر از 2 متر نباشد، استفاده شود

2- راه‌های ورودي كارگران در خارج از ساعات كار بايد مسدود شود، ضمن اینکه در خارج از ساعات كار، بايد نردبان‌ها برداشته و در جاي مناسب گذاشته شوند

3- جايي كه محل ريزش ضايعات است نبايد به عنوان راه اصلي مورد استفاده واقع گردد

4- هنگام تخريب بايد دقت شود تا احياناً چيزي از وسايل الكتريكي و يا تأسیسات دفن نشود

5- براي تأمین برق كارگاه به صورت موقت بايد از ولتاژ كم استفاده شود و همراه آن سيستم اتصال زمين براي ايمني بيشتر به كار رود. برق را می‌توان از طريق ژنراتور و يا منبع اصلي به دست آورد

6- در جايي كه احتمال وجود سرب مطرح است مانند رنگ‌های حاوي سرب يا لوله‌های فاضلاب و غيره بايد هنگام كار دقت كافي به عمل آيد. براي افرادي كه كار تخريب را به عهده‌دارند بايد لباس‌های مناسب، تهويه مناسب و تجهيزات پزشكي براي مقابله با خطر احتمالي مهيا باشد

7- در محل‌هایی كه آلوده به مواد راديو اكتيو، گازهاي سمي و يا ساير مواد مضر براي سلامتي است بايد احتیاط‌های ويژه صورت پذيرد

8- جايي كه روش‌های مكانيكي براي تخريب به كار می‌رود بايد مراقبت شود كه قسمت‌های باقيمانده حاصل از تخريب در وضع پايداري باشد، اگر لازم باشد بايد پایه‌های اطمينان به طور موقت نصب شوند

9- اگر قسمت‌هایی از ساختمان يا سازه قرار است قبل از به كار رفتن ديگر روش‌ها به روش دستي حذف شوند بايد مسئله ايمني راه ها و سكوهاي موجود مورد توجه قرارگرفته و جايي كه ضايعات ريخته می‌شود محدود شده باشد

10- قسمت‌هایی از سازه كه در پايداري آن ايفاي نقش می‌کند بايد به طور حساب‌شده تخريب شوند

11- ضايعات بايد طوري انبار شود كه در کف‌ها اضافه‌بار ايجاد نشود و از اعمال فشار افقي به ديوارها پرهيز گردد، حتی‌الامکان بايد مصالح حاصل از تخريب در سطح زمين ريخته شود

12- بايد ترتيبي اتخاذ شود تا ضايعاتي كه ريزش می‌کند برای افراد خطر نداشته باشد و به ديگر اعضای سازه نيز اصابت نكنند

13- هنگام تخريب بايد بار مرده ساختمان كاهش يا حذف شود، پوشش‌ها، کف‌ها و ديوارها بايد قبل از شروع تخريب قاب‌های ساختمان حذف شود

14- تخريب ساختمان‌های بلند مستلزم رعايت مقررات ویژه‌ای است مثلاً در تخريب دودکش‌ها و يا ساير محل‌های بلند و باريك در ساختمان ، بايد محوطه‌ای به شعاع 5/1 برابر ارتفاع بنا محصور و در صورت نياز به تخليه يا پاک‌سازی محوطه به مقامات مسئول اطلاع داده شود

15- راه‌های موقتي كه براي عبور افراد و وسايل نقليه در نظر گرفته می‌شود بايد با استفاده از علائم ويژه و روشنايي كافي از ايمني لازم برخوردار باشد، همچنین بايد با استفاده از نرده‌های محافظتي يا محافظ مناسب ديگر از ريختن ضايعات و نخاله‌ها جلوگيري به عمل آيد.

16- وقتي دو يا چند پيمانكار در محل حضور دارند هماهنگي لازم بين پيمانكاران ضروري است

17- كاركنان بايد به طور كامل آموزش‌دیده و به كار آنها نظارت شود

18- مصالح تلف‌شده و نخاله‌ها نبايد پرتاب شوند مگر اينكه پرتاب از داخل کانال‌های چوبي يا فلزي انجام گيرد. جايي كه كنترلِ پايين افتادنِ مصالح عملاً ميسر نباشد بايد با استفاده از نرده و با نصب علائم هشداردهنده و گذاشتن نگهبان احتیاط‌های لازم صورت پذيرد

19- چوب، تير و يا مصالحي كه انتقال آنها مخاطره‌آمیز است، بايد با ایمنی کامل و نفرات مجرب جابه جا شوند

20- شیشه‌های موجود در ساختمان بايد قبل از تخريب از قاب خود جدا و در جاي مناسبي انبار شوند و مصالح مفيدي كه از تخريب حاصل می‌شود بايد به طور مرتب تفكيك و جدا از یکدیگر چيده شوند. درها و پنجره‌های فلزي و يا چوبي نيز بايد با دقت از جاي خود خارج و انبار گردند

21- تخريب بايد از بالاترین طبقه شروع و به سمت پايين طوري ادامه يابد كه قبل از تخريب هر طبقه تمامي مصالح از تخريب طبقه بالاتر برداشته و در محل مناسب انبار شود، به طوري كه کف‌ها اضافه‌بار نداشته باشند و فشار افقي نيز به ديوارها وارد نشود. حتی‌الامکان بايد مصالح در سطح زمين ريخته شود

22- ماشین‌ها و وسايل نقليه مربوط به كار ، بايد به وسيله افراد آموزش‌دیده و ماهر هدايت شوند. اين افراد بايد 18سال و يا بيشتر سن داشته باشند و كار آنها مورد نظارت قرار گيرد

23- هنگام تخريب بايد امكان تهويه محل وجود داشته باشد، به طوری كه افراد براي تنفس دچار مشكل نشوند و اگر در فضا گرد و غبار، بخار، گاز، دود و... حاصل از تخريب جمع گردد بايد از رسپيراتور ( نوعی ماسک حفاظتی ) يا وسايل مشابه استفاده شود

24- تضعيف سازه براي تخريب اصولاً عمل از پيش برنامه‌ریزی‌شده اي است كه بايد آثار احتمالي آن روي سازه مورد تجزيه و تحليل واقع شده باشد تا بدين وسيله اطمينان حاصل شود كه اعضاء و قطعات باقيمانده استحكام لازم براي مقابله با باد يا بارهاي ضربه‌ای را تا زمان واژگون شدن داشته باشند. برش و تضعيف اعضای سازه بايد از قسمت‌های حساب‌شده‌ای شروع شود.

برگرفته از كتاب روش‌هاي اجرايي ساختمان‌سازی

تهیه‌کننده: سازمان نظام كارداني كشور