هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   167   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آرامگاه شاه شجاع


 گروه معماری ودکوراسیون: شاه شجاع از پادشاهان آل مظفر در ‫۲۲ جمادی‌الثانی ‫۷۳۳ق برابر با ۱۰ مارس ۱۳۳۳ (میلادی) در دهستان باستانی نشتیفان از توابع شهرستان خواف به دنیا آمد. نسب وی از جانب مادر به سلاطین "قراختاییِ" کرمان می‌رسید. نظر به همین نسب، به ولایتعهدی پدر منصوب شد. در دوره فرمانروایی ، پدرش مبارزالدین محمد، مأموریت‌هایی به وی واگذار شد که از آن جمله می توان به امارت کرمان در سال‫۷۵۴(۱۳۵۳0میلادی) اشاره کرد. ولیعهدِشجاع در فتح شیراز در زمان پدرش که منجر به برافتادن سلاطین آل اینجو شد، نقشی عمده داشت.در دامنه تخت ضرابی و در غرب تکیه هفت‌تنان قبر بزرگ‌ترین پادشاه آل مظفر یعنی ابوالفوارس شاه شجاع فرزند امیر مبارزالدین قرار دارد که کریم‌خان زند سنگ بزرگی بر قبر او نهاده است . در میان تمام پادشاهانی که در فارس سلطنت کرده‌اند تنها قبر "شاه شجاع مظفری" در شیراز معلوم و مشخص است و به همین دلیل بود که انجمن آثار ملی بنایی بر مقبره وی ساخت که در سال 1350 شمسی به اتمام رسید . این بنا از حیث معماری و اهمیت تاریخی واجد ارزش‌های ویژه است .آرامگاه شاه شجاع در شیراز و در شمال غربی حافظیه در نزدیکی هفت‌تنان ، در کنار بلوار هفت تن قرار دارد. در زمان کریم‌خان زند و در سال ۱۱۹۲ ه. ق. یکی از درباریان به نام میرزا محمدکرمانی متخلص به "ظفر"، که در دربار کریم‌خان زند صاحب مقام بود، در صدد ساختن بقعه‌ای بر روی قبر و تجدید بنای آرامگاه بر آمد ولی فرصت و زمینه لازم برای تحقق این امر فراهم نشد و چون سنگِ قبر شاه شجاع را برده بودند، به دستور کریم‌خان سنگی مرغوب تراشیده و بر روی قبر قرار گرفت . سال ۱۳۳۸ هجری شمسی علی سامی (معمار بازسازی سعدیه و حافظیه) ازسوی انجمن آثار ملی مامورِساختِ گنبدی از کاشی‌های فیروزه‌ای بر روی مقبره شد.

این آرامگاه بر ۴ ستون استوار است و درون آن با کاشیو معرق‌کاری تزیین شده است. آرامگاه بر روی یک صفه که سه پله از سطح زمین اختلاف ارتفاع دارد، بنا گردیده‌ و از چهار گوشه آن چهار ستون مایل، با سنگ‌های سفید به گنبد آبی رنگ آن می‌رسد.

گنبد به وسیله کاربندی‌ها به ستون‌ها متصل شده است. ۴ کتیبه از اشعار شاه شجاع و حافظ نیز در درون گنبد و چهار کتیبه از اشعار حافظ که در مدح شاه شجاع سروده بود، در قسمت بیرونی گنبد و به خط نستعلیق بر روی کاشی نوشته شده است.

در جنب آرامگاه، بنایی آجری وجود دارد که در حال حاضر به عنوان کتابخانه آثار و مفاخر فرهنگی مورد استفاده است. آرامگاه شاه شجاع در آذرماه ۱۳۵۴ با شماره ۱۱۶۹۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.