نشریه شماره   165   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

استانداردسازي مصالح ركن مهم ساخت و ساز است


بانک اطلاعات رسمی تولیدکنندگان مصالح ، لوازم و تجهیزات استاندارد ایران، اولين مرجع رسمي سازندگان تجهيزات ساختماني استاندارد است.اين بانك مرجعي تأییدشده از سوي سازمان ملي استاندارد بوده و به سازندگان ساختمان در تمام نقاط ايران در قالب نرم‌افزاری کاربردی تمامي تولیدکنندگان استاندارد ايران را معرفي می‌کند. پروژه نرم‌افزار استاندارد ملي كه توسط ناصر خيرخواه شروع‌شده، روزهاي پر فراز و نشيبي را پشت سر گذاشته است.

ناصر خيرخواه در خصوص روند شکل‌گیری اين پروژه به خبرنگار ما گفت: پروژه بانك اطلاعات رسمي توليدكنندگان لوازم و تجهيزات استاندارد ايران بارها به اشکال مختلف مطرح می‌شد ولی هیچ‌وقت به مرحله عملياتي نرسيد. با وجود اينكه قبل از تدوين اين نرم‌افزار در ایران تولیدکنندگان دارای نشان استاندارد داخلی یا ایزوهای خارجی بودند، ولی این کار نظم چنداني نداشت. طرح استاندارد از سال 90 مطرح شد. طبق دو بند مهم 155 و 168 قانون برنامه پنجم توسعه کشور، ترویج مصالح استاندارد و استفاده و کاربرد آن توسط سازندگان ذی‌صلاح باید دردستورکاردستگاه های اجرایی باشد. ماده 168 نيز به همه سازندگان تکلیف می‌کند هر ساختمان باید 10 سال بیمه شود. ولی سؤال اینجاست که چرا 21 میلیون خانواده ایرانی بیمه نیستند و بیمه انتخابی است؟ امروز ایران روی خط زلزله و بالقوه مستعد تخریب است و بالفعل شاهد تلفات انسانی در زلزله‌های متعدد استان‌های ایران هستیم.

وي با اشاره به اينكه در ایران دانش فنی سازه‌های ساختمان در مرحله پيشرفته قرار دارد ،گفت: این ادعا توسط دانشگاه‌های معتبر ایران و دفتر مقررات ملی ساختمان ایران و بر اساس تجربه علمی، جهانی و بومی تأیید شده است. در وزارت راه و شهرسازی افرادی که قوانین شهرسازی و ساختمان‌سازی را در دستور کار خود دارند به خوبی به لزوم رعایت این قوانین آگاه هستند. رعایت اصول استاندارد دو جنبه ساختاری و آگاهی دارد که از نظر من در این زمینه سهل‌انگاری صورت گرفته است.

خيرخواه افزود: سازمان‌های متعددی در ایران با هدف استانداردسازی تشکیل‌شده‌اند ولی هیچ کس در زمینه شرح وظایف و صورت هزینه آنها برای صیانت از جان و مال مردم سؤال نمی‌کند. به همین دلیل در درجه اول به داشته‌های ملی در حوزه صنعت اشاره می‌کنم:

بخش ساختمان یک سوم اقتصاد کشور را تشکیل می‌دهد که درصد با اهمیتی است. صنعت ساختمان کشور دارای سرمایه میلیاردی است. امروز ما موفق شده‌ایم با کمک سازمان ملی استاندارد در راستای برنامه پنجم توسعه اولین بانک رسمی تولیدکنندگان صنعت ساختمان کشور را تشکیل دهیم و در این زمینه تولیدکنندگان هم حمایت کردند تا فهرستی قابل‌اعتماد شكل بگيرد. با تشکیل این بانک استاندارد که همه اطلاعات آن با تأیید سازمان ملی استاندارد و نظارت دقیق پدید آمده، متوجه شدیم سرمایه بزرگی در محصولات ایرانی نهفته است و اين سرمايه با محصولات غیراستانداردی که تبلیغات اغواکننده دارند، در هم آمیخته است.

خیرخواه خاطرنشان كرد: ‌اطلاعات در این زمینه نیازمند بانکی فراتر از نام و شماره تلفن بود. در ایران 350 هزار سازنده ساختمان وجود دارد و بايد اقدامي فراتر از نام و شماره تلفن در دستور كار قرار می‌گرفت. ما با حمایت سازمان ملی استاندارد توانستیم در حوزه آگاهی بخشی و اطلاع‌رسانی عمومی فعاليت خود را به طور جدي پيش ببريم. البته در این زمینه نهادهای دیگری هم دست به کار شدند. راهنمایی وحضوردفتر مقررات ملی ساختمان وزارت راه و شهرسازی سبب شد این کار از پختگی بیشتری برخوردار شود و توانست در کشور تأثیرات گسترده‌ای داشته باشد. یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های این طرح به‌روزرسانی و اطلاع‌رسانی از تغییرات روزانه این حوزه است. ما با کمک برنامه‌نویسان جوان ایرانی توانستیم این کار را به پیش ببریم .

خيرخواه در پاسخ به اين سؤال كه وجه تمايز اين نرم‌افزار با فعالیت‌های مشابه در چيست، تصريح كرد: برای اولین بار بیش از 302 طبقه محصولات استاندارد صنعت ساختمان کشور با طبقه‌بندی رسمی سازمان ملی استاندارد در اين نرم‌افزار جمع‌آوری شده است. در درجه بعد هر محصول در پهنه جغرافیایی کشور رصد می‌شود. برای مثال با جستجو در اين نرم‌افزار در زمینه موادی مانند آجر، سیمان، کاشی و... در یک منطقه جغرافیایی می‌توان نزدیک‌ترین سازندگان و توليدكنندگان را يافت و ارزش این مسئله برای مهندسان مشخص است. در درجه بعد می‌توان اطلاعات "همجواری" را مشاهده کرد. یعنی با جستجوی یک تولیدکننده در استان خود می‌توانیم متوجه شويم در همان استان یا در سطح کشور چند تولیدکننده مشابه فعاليت می‌کنند.

وي ادامه داد: توانایی‌های جستجو در اين نرم‌افزار متفاوت است. امکان جستجو بر اساس نام برند، نوع محصول، جغرافیای کشور و محصولات در هر استان در اين نرم‌افزار وجود دارد. با حمایت سازمان ملی استاندارد برای اولین بار در این نرم‌افزار تمام نشریه‌های تخصصی استاندارد ساختمان در دسترس مهندسان است. برای مثال در مورد استاندارد آجر و شن و ماسه دانش رسمی در این زمینه در بانک اطلاعاتی با توانایی به‌روزرسانی ارائه می‌شود. این مسئله نشان می‌دهد؛ تدوین مقررات استاندارد با چه روندی و توسط چه کسانی صورت می‌گیرد. دفتر مقررات ملی ساختمان در این زمینه حمایت‌های زیادی انجام داد.این دفتر به عنوان نهاد تخصصی و ناظر بر فعالیت‌های نظام مهندسی و ساخت‌وساز ایران مقررات 21 گانه لازم‌الاجرای ساخت‌وساز را برای تمام سازندگان ساختمان تدوین کرده است. این مسئله موجب می‌شود مهندسان بر اساس مقررات ملی در این زمینه فعالیت كنند.

ناصر خيرخواه با اشاره به فعاليت نظام مهندسي خاطرنشان كرد: از جمله نهادهای موثر و مسئول که از این بانک حمایت کردند، شورای مرکزی نظام مهندسی کشور بود که در رأس آن مهندس هاشمی نماینده مجلس و رئیس کمیسیون عمران مجلس است. وی ضرورت چنین برنامه‌ای برای اعمال استانداردهای ملی را دریافتند و امروز با کمک موثر سه نهاد توانستیم برنامه را به جایی برسانیم که در محافل مختلف حضور جدی داشته و در دو نمایشگاه بین‌المللی ساختمان شرکت کنيم. رونمایی این نرم‌افزار سال 91 توسط معاون اول رئیس‌جمهور صورت گرفته و به عنوان یکی از دستاوردهای مهم نمایشگاه صنعت و ساختمان معرفی شد. در وجود این پدیده سه ضلع مورد تاکید است؛در درجه اول سازمان ملی استاندارد کشور، در درجه بعد وزارت راه و شهرسازی و به طور اخص دفتر مقررات ملی ساختمان و سپس شورای مرکزی نظام مهندسی کشور مهم‌ترین اضلاع حامی این پروژه هستند.

وي اضافه كرد: چنانچه از کالاها و روش‌های استاندارد و پایبندی به مقررات ساختمان به خوبی بهره گرفته شود، مهندسان می‌توانند کشور را در برابر زلزله کاملاً مقاوم کنند.البته یکی از نگرانی‌های بزرگ ما این است که چه کسانی دوام و بقای ساختمان‌ها را برابر زلزله‌ها ضمانت می‌کنند؟ هیچ شرکتی مقاومت ساختمان‌ها را در برابر زلزله تضمین نمی‌کند و امروز سازمان نظام مهندسی طبق آمار اعلام کرده است که ساختمان‌ها عمری حدود 35 سال دارند و این برای کشوری که دانش فنی و صنعت کافی دارد، نقطه منفی است. چرا که ما نمی‌توانیم با پایبندی به مقررات از سرمایه‌های خود در حوزه ساختمان صیانت کنیم. هم اکنون در کشورهای همجوار ساختمان‌ها 70 تا 100 سال عمر می‌کنند و این مسئله یعنی از دست دادن سرمایه‌های کلان در عرصه ساختمان.

ادامه دارد