کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

لیست راهنمای خرید کالاهای ساختمانی
کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است

بتن بهتر است يا فولاد؟!

گروه ساخت و ساز: همانطور كه در شماره گذشته نشريه وعده داده بوديم که انواع روشهاي ساخت و ساز را مورد بررسي قرار خواهيم داد، در اين شماره به بررسي و مقايسه اسكلت بتني و فولادي ميپردازيم. از آنجا كه ذكر انواع سازههاي فولادي و قياس آنها با اسكلت بتن مسلح از حوصله مخاطب و صفحات نشريه خارج بود، تصميم گرفتيم براي شروع كار، سازههاي فولادي و بتني سنتي كه در ساخت و سازهاي شهري بيش از ساير سازهها مورد استفاده قرار ميگيرند، را مورد بررسي قرار دهيم. سرعت اجراي فولاد بالاتر است رامتين رضواني، مديرعامل شركت ista، توليد كننده و مجري سقفهاي فلزي و بتني، در پاسخ به اين سوال كه سرعت اجراي اسكلت فلزي سنتي بيشتر است يا فولادي، به خبرنگار ما گفت: اگر سرعت انجام كارها مورد نظر مالك ساختمان باشد، سازههاي فلزي– به ويژه در ساختمانهاي با متراژ و طبقات بيشتر- با سرعت بهتري نسبت به اسکلت بتني اجرا ميشود. البته در كشور ما "زمان" در پروژهها چندان مورد توجه قرار نميگيرد و طول كشيدن كار هم ممكن است– در اثر افزايش نرخ تورم– به نفع سازنده يا مالك باشد. بتن ارزانتر از فولاد وي افزود: در بحث قيمت هم ميتوانم بگويم كه هزينه اسكلت بتني براي ساخت حدود 20 تا 30 درصد ارزانتر از اسكلت فولادي است اما همانطور كه اشاره كردم، نيازمند زمان بيشتري براي ساخت هستيم. فولاد قابل اطمينانتر است اين پيمانکار در رابطه با كيفيت اين دو سازه گفت: اسكلت بتني نيازمند نظارت بيشتري است و بالعكس اسكلت فولادي به نظارت كمتري نياز دارد چرا كه فولاد در كارخانه توليد ميشود، خواص مشخصي دارد، معمولا كنترل شدهتر است و فقط بحث كنترل اتصالات و جوشها در پروژه مطرح است اما درسازههاي اسكلت بتني، قسمت اعظم كار يعني ساخت بتن در كارگاه اتفاق ميافتد. در ساخت بتن هم هيچ وقت براي سازنده به صرفه نيست كه براي كل ساختمان بتن آماده تهيه كند و از بتن دستي استفاده ميشود، به همين خاطر نيازمند يك نظارت پيوستهاست چرا که يك جا به جايي در درجه اختلاط ميتواند ميزان كيفيت را بسيار کاهش دهد، مضاف بر اينكه در اسكلت فولادي ميتوان يك آزمايش كششي گذاشت و يك روزه جواب را دريافت كرد اما در تست بتن حداقل به 28 روز زمان نياز داريد. به همين خاطر در كشور ما اسكلت فولادي قابل اطمينانتر است. بتن ديرتر ميسوزد رضواني در رابطه با بحث حريق گفت: در اين مبحث بتن بهتر از فولاد عمل ميكند چرا كه آهن زودتر ذوب شده و دچار خمش ميشود، هر چند اسكلت بتني هم در صورتي كه نكات ايمني در آن رعايت نشود، طعمه حريق ميشود. وي كه استاد دانشگاه هم هست به نقل سخن يكي از اساتيد پرداخت و گفت: «اگر دكتري مرتكب اشتباه شود، يك نفر را ميكشد اما وقتي كه يك مجري مرتكب اشتباه شود چندين و شايد هزاران نفر از بين ميرود.» پيش ساختگي علت سرعت اجراي فولاد روح ا… رمضان، رئيس هيئت مديره شركت صنايع فلزي رمضاني که در زمينه ساخت و اجراي سازههاي فلزي فعاليت دارد، در رابطه با سرعت اجراي اسكلتهاي فلزي و بتني به خبرنگار ما گفت: قطعا اسكلت فلزي از سرعت بيشتري برخوردار است چرا كه فلز در كارخانه آماده شده و تنها در محل اجرا نياز به نصب دارد، در حالي كه بتن در محل پروژه ساخته ميشود. در كشور ما تكنولوژي پيشرفتهاي نداريم كه از قطعات بتني پيش ساخته براي ساختمانهاي كوتاه مرتبه استفاده كنيم در صورتي كه در كشورهاي توسعه يافته براي اين ساختمانها– نه ساختمانهاي بلندمرتبه- از بتنهاي پيش ساخته استفاده ميشود که سرعتي معادل اسكلت فلزي و يا سريعتر داشته باشد. آزمايشهاي فولاد واقعيتر است وي در رابطه با كيفيت اين دو سازه گفت: ما در زمينه بتن متخصصان کمي داريم و اين تعداد اندک نيز جذب شركتهاي سدسازي ميشوند و يا اسكلههاي دريايي انجام ميدهند و كمتر تخصص خودشان را در بحث مسكن نشان ميدهند چرا كه صرفه اقتصادي كمتري براي آنها دارد. مثلا در كشور ما دماي خود بتن و دماي هوايي كه ساخت اسكلت در آن صورت ميگيرد مغفول ماندهاست اما اسكلت فولادي به دليل اينكه سالهاست در كشورما انجام ميشود، وضعيت بهتري دارد. از طرفي تستهايي كه در رابطه با فولاد ميگيرند، خيلي واقعيتر است و حتي غيرمتخصصان هم ميتوانند درصدهاي نشان داده شده توسط دستگاه را ببينند اما در آزمايش بتن نمونه بتن ريخته شده را به آزمايشگاه تحويل ميدهند و معلوم نيست كه آيا اين مشت نمونه خروار است يا خير. البته بحث اتصالات و جوشكاريها در سازههاي فلزي هم بسيار حائز اهميت است و چنانچه مورد توجه واقع نشود، ميتواند مشكل ساز باشد. فولاد انعطاف پذيرتر از بتن رمضان در رابطه با قيمت اين دو سازه گفت: با توجه به اختلاف قيمت ورق و ميلگرد در اثر عدم افزايش قيمت ورق و شيب تند كاهش قيمت ميلگرد، اسكلت بتني ارزانتر تمام ميشود. وي در رابطه با انعطاف پذيري اين سازه گفت: انعطاف پذيري بتن خيلي كمتر از فولاد است، بنابراين طرح پذيرتر است و از طرفي فلز اين قابليت را دارد كه روي بتن قرار گيرد اما بتن را نميتوان بر روي اسكلت فلزي قرار داد. بتن 5/1 برابر آهن وزن دارد اين فعال ساختماني در مورد وزن اين سازهها گفت: هر مترمربع فولاد تقريبا حدود 100 كيلوگرم وزن دارد اما وزن هر مترمربع بتن به حدود 150 كيلوگرم ميرسد و سنگينتر است. از طرفي فولاد راحتتر قابل بازيافت است اما به دليل اينكه جداسازي آماتور هزينه بردار و زمان بر است، شايد تفكيك ميلگرد از بتن فقط براي ذوب كردن ميلگرد باشد و بتن آن قابل بازيافت نيست. فولاد هدررفت سرمايه ملي وي در پايان گفت: اگر در بعد كلان و از منظر ملي به اين دو اسكلت نگاه كنيم، به طور حتم استفاده از فولاد هدر رفت سرمايههاي ملي است چرا كه ميتوان از آن در صنايع ديگر مانند؛ كشتيسازي و اتومبيلسازي استفاده كرد در نتيجه اسکلت بتني به صرفه تر است.