دستگاه تصفيه ‌آب


گروه تأسیسات: آب مهم ‌ترين عنصر حيات است كه هفتاد درصد از سطح زمين را در بر گرفته است. با اين حال كيفيت و ميزان دسترسي به آن در همه نقاط يكسان نيست. ورود پساب‌های صنعتی و فاضلاب‌های شهری به آب‌های جاری و زیرزمینی و در نتيجه نفوذ مواد شيميايي مضر از جمله نیترات، آرسنیک، سرب، جیوه و ... در آب‌هاي آشاميدني براي سلامت انسان‌ها يك تهديد محسوب مي‌شود. استفاده از دستگاه‌هاي تصفيه آب آسان‌ترين و ارزان‌ترين روش براي كنترل آلودگي آب‌هاست كه در نقاط مختلف جهان و به خصوص ايران رواج دارد. گزارش ذيل در راستاي معرفي و شناخت دستگاه‌هاي تصفيه آب خانگي تهيه شده ‌است با ذكر اين نكته كه مطالب عنوان‌شده صرفاً نظرات مخاطبان بوده و الزاماً ديدگاه‌ نشريه نيست.

معرفي و بيان عملكرد

تصفیه‌کننده‌های آب خانگی تجهيزات نويني هستند که از طريق فرايند فيزيكي و شيميايي، املاح مضر موجود در آب را حذف كرده و در نهايت آب شيرين و گوارا را به مصرف‌کننده تحويل مي‌دهند. يك گشت و گذار كوتاه در بازار لوازم خانگي كافي است تا وارد دنياي متنوع آب‌شیرین‌کن‌ها شويد.

عليرضا معيني، مديرعامل شركت هيراب سان مي‌گويد: دستگاه تصفيه آب معمولاً در زیر سینک ظرفشویی نصب مي‌شود، جایی که آخرین نقطه شبکه توزیع آب شهری بوده و نقطه به مصرف رسیدن آب است. به این ترتیب درست قبل از به مصرف رسیدن آب، کلیه املاح و ناخالصی‌ها و ترکیبات مضر نظیر: گل و لای، زنگ لوله‌ها، نیترات، سرب، آرسنیک، کلر، کادمیوم و ... از آب حذف می‌شوند و آبی سالم و گوارا تولیدشده و در منبع دستگاه، ذخیره می‌شود. آب تصفیه‌شده در هر لحظه از شبانه‌روز از طریق یک شیر برداشت مجزا، در دسترس مصرف‌کننده قرار می‌گیرد.

معيني تصريح مي‌كند: یک دستگاه تصفیه‌کننده آبِ كامل حداقل بايد مجهز به سه نوع فيلتر باشد:

1- فیلترهای الیافی (معمولاً دو عدد) برای حذف ذرات معلق نظیر : گل و لای، شن و ماسه، ذرات ناشی از پوسیدگی لوله‌های آب، زنگ آهن و ...

2– فيلترهاي كربن فعال (معمولاً دو عدد) برای حذف کلر، تری هالومتان‌ها، گازهای شیمیایی محلول در آب، طعم و بوی نامطبوع آب و ...

3- فيلتر اسمز معكوس (RO) برای حذف سموم و ترکیبات حل شده در آب نظیر: سختی آب، نیترات، فلزات سنگین مثل سرب و آرسنیک و کادمیوم و ...

تفكيك بازار مصرف

قبل از خريد دستگاه تصفيه آب، ابتدا بايد نوع كيفيت آب مورد نياز مشخص شود، زيرا دستگاه‌هاي تصفيه آب بر اساس نياز مصرف‌كنندگان ساخته مي‌شوند.

سياوش اميري، مديرعامل شركت پاسارگاد تجارت سيام در اين خصوص توضيح مي‌دهد: دستگاه‌هاي آب شيرين‌كن با توجه به كيفيت آبِ منطقه طراحي و مورد استفاده قرار مي‌گيرند. در مناطق شمالي و جنوبي ايران به خاطر وسعت منطقه و پراكندگي جمعيت، اكثر مردم از آب چاه استفاده مي‌كنند كه در عمق بسيار كم قابل دسترسي است. در این‌گونه مناطق لزوماً بايد از دستگاه‌هاي تصفيه آب استفاده كنند زيرا احتمال آلودگي آب‌هاي سطحي وجود دارد ولي در ساير مناطق ابتدا بايد بررسي‌هاي لازم در خصوص كيفيت آب صورت گرفته و سپس براي خريد دستگاه اقدام شود. تشخيص اين كار ساده است و كارشناسان امر با حضور در محلِ مورد نظر، كيفيت آب را با كمك تجهيزات آزمايشگاهي مشخص مي‌كنند.

اميري مي‌گويد: قیمت دستگاه‌هاي تصفيه آب به عوامل مختلفی از جمله تعداد و نوع فیلترهای به‌کاررفته در دستگاه، کیفیت تجهیزات و قطعات محصول، طراحی و شکل ظاهری محصول بستگي دارد. معمولاً قیمت دستگاه‌های تصفیه آب خانگی مناسب و بهداشتی از 200 هزار تومان به بالا هستند. ارزان‌ترین دستگاه‌ها، داراي سیستم‌های تصفيه سه و چهار مرحله‌ای می‌باشند. گران‌ترین دستگاه‌های آب تصفیه‌کن خانگی، سیستم‌های مجهز به فیلتر اسمز معکوس هستند که البته در بین آنها نیز با توجه طراحی و شکل ظاهری دستگاه، قیمت‌ها متفاوت خواهد بود. با اين حال، توجه به خدمات پس از فروش نظیر تعمیرات، تأمین و تعویض فیلترها و قطعات و ... نکاتي هستند که در زمان خرید دستگاه‌های تصفیه آب بايد به آنها توجه شود.

ملاحظات خريد

بازار دستگاه‌هاي تصفيه آب تحت تأثیر بازاريابي و تبليغات قرار دارد. در این میان گروهی سودجو با واردات بی‌رویه قطعات و دستگاه‌های تصفیه آب فاقد كيفيت و استاندارد از این آب گل‌آلود ماهي مي‌گيرند که مصرف‌کنندگان بايد به اين موضوع توجه داشته باشند.

سعيد حقيقت، كارشناس فني سيستم‌هاي تصفيه آب مي‌گويد: دستگاه‌هاي تصفيه آب خانگي اغلب خارجي بوده و تنها برخي از تجهيزات آن در داخل كشور مونتاژ مي‌شوند. براي مثال؛ تكنولوژي «اسمز معكوس» به عنوان مهم‌ترین بخش دستگاه تصفيه آب منحصراً در اختيار آمريكا بوده ولي با توجه به روابط سياسي و اقتصادي آمريكا با كشور تايوان، معتبرترين شركت‌هاي آمريكايي كارخانه‌هاي توليدي خود را در اين كشور راه‌اندازي كرده‌اند و اين محصول از آنجا به ساير كشورها صادر مي‌شود.

وي مي‌افزايد: اكثر دستگاه‌هاي تصفيه آب در بازارهاي داخلي چيني هستند كه در كيفيت‌هاي مختلف توليد و عرضه‌شده‌اند. بنابراين وجود بعضي از برندهاي تصفيه آب با نام يا پرچم كشورهايي چون آمريكا و تايوان در ايران صرفاً يك ترفند تبليغاتي است كه براي فروش بيشتر دستگاه‌هاي تصفيه آب انجام مي‌شود.

به گفته حقيقت، موضوعي كه در هنگام خريد يك كالا اهميت دارد، صداقت شركت سازنده آن است. هر ادعايی در مورد سيستم‌هاي تصفيه آب بايد با ارائه دليل و مستندات آن اثبات شود. فروشنده مي‌تواند شما را با شماره ثبت جهاني كالا، قسمت حك شده نام كالا بر روي محصول و قسمت حك شده نام كشور سازنده محصول آشنا سازد.

مسئله ديگر در خصوص دستگاه‌هاي تصفيه آب اطمينان از كيفيت و استاندارد آنهاست. حقيقت در اين خصوص توضيح مي‌دهد: استانداردهاي معتبر دستگاه‌هاي تصفيه آب معمولاً از سوي موسسه ملي استاندارد و بنياد ملي بهداشت آمريكا و اتحاديه اروپا منتشر مي‌شوند. شماره ثبت و تأییدیه اين استانداردهاي معتبر جهاني را مي‌توان از سايت مربوطه دريافت كرد. شركت‌هاي واردكننده اين سيستم‌ها در ايران مي‌توانند به راحتي تصوير استانداردهاي اخذشده توسط شركت تولیدکننده را در اختيار نمايندگانشان قرار دهند.

نگهداري و تعمير

دستگاه تصفیه آب خانگی یک کارخانه کوچک تولید آب آشامیدنی سالم و بهداشتی است که برای بازدهي و کارایی مناسب نیاز به نگهداری دارد. اگر یک دستگاه استاندارد و باکیفیت خريداري کنید، نگرانی چندانی از بابت خرابی دستگاه و هزینه‌های آن نخواهید داشت. تنها نکته‌ای که باقی می‌ماند تعویض به موقع فیلترهاست. اگر یک بار در این خصوص توسط سرویس‌کاران معتبر آموزش ببینید، خودتان هم می‌توانید فیلترها را تعویض کنید.

عليرضا معيني، مدیرعامل شركت هيراب سان مي‌گويد: عدم تعویض به موقع فیلترها علاوه بر اینکه بر کیفیت آب آشامیدنی شما تأثیر منفی می‌گذارد، می‌تواند به فیلتر اصلی (ممبران یا غشای اسمز معکوس) آسیب وارد کرده و عمر آن را کوتاه کند. در صورت عدم تعویض به موقع فیلترها، کلر از آب حذف نمی‌شود. این در حالی است که کلر می‌تواند ممبران را سوراخ کرده و به آن آسیب برساند. ضمناً فیلترها باید استاندارد و بهداشتی باشند. از مصرف فیلترهای متفرقه و غیراستاندارد خودداری کنید زيرا می‌توانند با آلوده کردن آب آشامیدنی، خطرات جدی برای سلامتی شما داشته باشند.

علاوه بر اين موارد، نكات آموزشي ديگري هم وجود دارد كه بايد در هنگام استفاده از دستگاه‌هاي تصفيه آب مورد توجه قرار گيرد. به سخنان پاياني مهندس عليرضا معيني توجه كنيد: آب گرم باعث خراب شدن فیلترهای دستگاه به خصوص ممبران شده و به سایر اجزا و قطعات دستگاه آسیب مي‌زند. در صورتی که بنا به هر دلیلی قصد دارید دستگاه تصفیه آب خانگی را خودتان نصب کنید، حواستان باشد اشتباهاً آن را به آب گرم وصل نکنید. يا اگر سيستم را در فضای باز نصب می‌کنید حتماً اطراف آن را عایق‌بندی کنید تا از یخ زدن دستگاه جلوگیری شود. همچنين در صورت عدم استفاده طولانی مدت از دستگاه تصفیه آب، آن را خاموش كرده و آب ورودی و جریان برق دستگاه را قطع كنيد و به هنگام استفاده مجدد، آب موجود در منبع ذخیره را کاملاً تخلیه کرده و دور بریزید. رعايت نکات بالا و جزئیات ذکرشده به شما کمک خواهد کرد که از سیستم تصفیه آب منزل خود به صورت بهينه استفاده كنيد.